હોર્મુઝ પછી, લાલ સમુદ્ર દ્વારા પણ શિપિંગમાં વિક્ષેપ પડવાની વકી

ઈરાનની ધમકીથી ભારતના તેલ પુરવઠા પરના જોખમમાં થયેલો વધારો
અમદાવાદ : લાલ સમુદ્ર દ્વારા શિપિંગમાં વિક્ષેપ પાડવાની ઈરાનની કથિત ાૃધમકી ભારતની ઉર્જા પુરવઠા શૃંખલા પર દબાણ લાવી શકે છે, કારણ કે તે ભારતના સૌથી મોટા તેલ સપ્લાયર્સમાંના એક સાઉદી અરેબિયામાંથી કાચા તેલના પુરવઠાને અસર કરશે. અહેવાલો અનુસાર, ઈરાને યમનના હુથી આંદોલનકારીઓને કહ્યું છે કે જો અમેરિકા ઈરાનના પાવર ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર હુમલો કરે તો બાબ-અલ-મંડેબ સ્ટ્રેટ (જે લાલ સમુદ્રને એડનના અખાત સાથે જોડે છે) ને બ્લોક કરવાની તૈયારી કરે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંાૃધ થયા પછી, સાઉદી અરેબિયા તેની પૂર્વ-પશ્ચિમ ક્રૂડ ઓઈલ પાઇપલાઇન દ્વારા લાલ સમુદ્રના બંદરો સુાૃધી ક્રૂડ ઓઈલનું પરિવહન કરી રહ્યું છે. જૂનમાં સાઉદી અરેબિયા ભારતનો ત્રીજો સૌથી મોટો ક્રૂડ ઓઈલ સ્ત્રોત હતો, જે તે મહિનામાં ભારતની કુલ આયાતના ૭ ટકાથી વાૃધુ હિસ્સો ાૃધરાવતો હતો.
ઉર્જા વિશ્લેષકોએ જણાવ્યું હતું કે, લાલ સમુદ્ર માટેનો ખતરો ચિંતાજનક પરિસ્થિતિ છે. સાઉદી અરેબિયા તેની ક્ષમતાના ૫૫-૬૦ ટકા રેડ સી ઇસ્ટ-વેસ્ટ પાઇપલાઇન દ્વારા નિકાસ કરે છે. જો આ માર્ગ પણ અવરોિાૃધત થાય છે, તો દેશોએ તેમના અનામતનો ઉપયોગ કરવો પડશે, પરંતુ ભારત પાસે પૂરતો સંગ્રહ નથી. ભારતીય રિફાઇનર્સ પાસે ફક્ત ૨૦ દિવસનો વાણિજ્યિક અથવા કાર્યકારી સંગ્રહ છે. આનાથી માંગમાં ઘટાડો થઈ શકે છે.
પશ્ચિમ એશિયાઈ કટોકટીએ ભારતના પરંપરાગત સપ્લાયર્સ પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલ સપ્લાયમાં વિક્ષેપ પાડયો હોવાથી, રિફાઇનરીઓએ રશિયા, બ્રાઝિલ, વેનેઝુએલા, અંગોલા અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાંથી આયાતમાં વાૃધારો કર્યો હતો. જૂનમાં ભારતની રશિયન ક્રૂડ ઓઇલ આયાત રેકોર્ડ ૨.૫૮ મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ સુાૃધી પહોંચી ગઈ, જે તે મહિનામાં દેશની કુલ આયાતના અડાૃધાથી વાૃધુ હતી. સંયુક્ત આરબ અમીરાત અને વેનેઝુએલા અન્ય મુખ્ય સપ્લાયર્સ હતા, જે અનુક્રમે આશરે ૫.૧ મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ અને ૩.૬ મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ હતા.
નિષ્ણાતો કહે છે કે જો બાબ-અલ-મંડેબ સ્ટ્રેટમાં શિપિંગ ખોરવાઈ જાય છે, તો વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠો જોખમમાં મુકાઈ શકે છે, જેના કારણે ભારતને તેના ક્રૂડ ઓઇલ સ્ત્રોતોમાં વાૃધુ વૈવિધ્યીકરણ કરવાની ફરજ પડી શકે છે. લિક્વિફાઇડ પેટ્રોલિયમ ગેસ (એલપીજી) પુરવઠો પણ વાૃધુ જોખમમાં હોઈ શકે છે.