જંગી વેપાર ખાદ્ય, વિશ્વને ચીનનો ડર સતાવે છે

આખી દુનિયા ચીનથી ડરી ગઈ છે. આ ભય વેપાર ખાધને કારણે છે. આનો અર્થ એ છે કે ચીન અન્ય દેશોમાંથી તેમને વેચવા કરતાં ઘણી ઓછી વસ્તુઓ ખરીદી રહ્યું છે. આનાથી ભારત સહિત અન્ય દેશોમાં મોટા પાયે નોકરીઓ ગુમાવવાનો ભય છે. આવું પહેલા પણ બન્યું છે. તેથી, પશ્ચિમી દેશો વેપાર અવરોધોની ચેતવણી આપી રહ્યા છે.
ગાલવાન ખીણમાં થયેલા અથડામણ પછી, ભારત અને ચીન વચ્ચેના સંબંધો તણાવપૂર્ણ બન્યા હતા, પરંતુ વેપાર વધતો રહ્યો હતો. ભારતની વેપાર ખાધ ગયા નાણાકીય વર્ષમાં ૧૧૨ બિલિયન ડોલરના રેકોર્ડ ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચી ગઈ હતી. બંને દેશો વચ્ચેના તણાવ વચ્ચે, ચીન ભારતનો સૌથી મોટો વેપાર ભાગીદાર રહ્યો છે. કેટલાક સમયથી, ભારત અને ચીન સંબંધોને સામાન્ય બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. છ વર્ષના વિરામ પછી લિપુલેખ દ્વારા બંને દેશો વચ્ચે વેપાર ફરી શરૂ થયો છે.
ભારતીય ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ પણ ચીન પાસેથી મોટા પાયે સક્રિય ફાર્માસ્યુટિકલ ઘટકો (એપીઆઈ) ખરીદે છે. એપીઆઈ માટે ચીન પરની તેમની નિર્ભરતા સમાપ્ત કરવા અંગે ભારતમાં ઘણી ચર્ચા થઈ છે. જોકે, પરિસ્થિતિ હજુ સુધી સુધરેલી નથી. આ ચિંતાનો વિષય છે કારણ કે ભારત વિશ્વભરમાં જેનેરિક દવાઓની નિકાસ કરે છે. તેથી, જો બંને દેશો વચ્ચે વધતા તણાવને કારણે એપીઆઈ પુરવઠો ખોરવાઈ જાય છે, તો સમગ્ર વિશ્વને તેની કિંમત ચૂકવવી પડશે.
ચીનનો ભય એ હકીકતથી ઉદ્ભવે છે કે ગયા વર્ષે ચીને આશરે ૪ ટ્રિલિયન ડોલરની નિકાસ કરી હતી. આ રકમ કેટલી મોટી છે તે સમજવા માટે, ધ્યાનમાં લો કે ગયા નાણાકીય વર્ષમાં ભારતનો જીડીપી ૪.૧૫ ટ્રિલિયન ડોલર હતો. ચીનની રેકોર્ડ નિકાસે ભારત સહિત વિશ્વ માટે એક મોટી કટોકટી ઉભી કરી છે.
ચીન ૨૦૦૧માં વર્લ્ડ ટ્રેડ ઓર્ગેનાઇઝેશનમાં જોડાયું, ત્યારબાદ તેણે તેના સસ્તા માલથી અમેરિકા અને યુરોપને છલકાવી દીધા હતા. ચીનમાં વિપુલ પ્રમાણમાં સસ્તા શ્રમ હતા. તેથી, ચીની માલ સસ્તા હતા, જેના કારણે અન્ય દેશોના ઉત્પાદકો સ્પર્ધા કરી શકતા ન હતા. આના કારણે વિકસિત દેશોમાં મોટા પાયે ઉત્પાદન એકમો બંધ થયા અને લાખો નોકરીઓ ગુમાવી હતી. ફક્ત અમેરિકામાં જ, ૨૦૦૧થી ૨૦૦૭ દરમિયાન ચીનમાંથી આયાત ત્રણ ગણી વધી ગઈ હતી, જેના પરિણામે ૨૦ લાખ નોકરીઓ ગુમાવવી પડી હતી.