પદ્મનાભસ્વામી મંદિરનો સાતમો દરવાજો! શું તે ખુલતાં જ મહાપ્રલય આવશે? જાણો રહસ્ય

Padmanabhaswamy Temple 7th Door Mystery: કેરળની રાજધાની તિરુવનંતપુરમમાં આવેલું પદ્મનાભસ્વામી મંદિર તેની ભવ્યતા, વાસ્તુકલા અને અપાર સંપદા માટે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે. જોકે, આ મંદિર તેના એક બંધ ભોંયરાને કારણે સૌથી વધુ ચર્ચામાં રહે છે. એક સવાલ છે કે, જો પદ્મનાભસ્વામી મંદિરનો સાતમો દરવાજો ખોલવામાં આવે તો શું થશે? કેટલાક લોકોનું માનવું છે કે આ દરવાજા પાછળ એવું રહસ્ય છુપાયેલું છે, જેને ખોલવાનો પ્રયાસ સમગ્ર વિશ્વ માટે મોટું જોખમ ઊભું કરી શકે છે.

મંદિરના ભોંયરામાં રહેલા ખજાનાની શોધ બાદ આ મંદિરની ગણતરી વિશ્વના સૌથી સમૃદ્ધ ધાર્મિક સ્થળોમાં થવા લાગી છે. જોકે, તેની સંપત્તિ કરતાં પણ વધુ લોકોને તેનાથી જોડાયેલું રહસ્ય આકર્ષિત કરે છે, જેને લોકો મંદિરના સાતમા દરવાજા એટલે કે 'વોલ્ટ-બી' સાથે જોડીને જુએ છે.

એવું કહેવાય છે કે આ દરવાજા પાછળ શું છે, તે આજે પણ સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ નથી. તેને લગતી અસંખ્ય કહાનીઓ અને માન્યતાઓ સદીઓથી લોકો વચ્ચે પ્રચલિત છે. ત્યારે સવાલ એ થાય છે કે આખરે આ દરવાજાનું રહસ્ય શું છે? શું તેની પાછળ માત્ર કોઈ ખજાનો છે કે પછી તેની સાથે જોડાયેલી એવી કોઈ ધાર્મિક માન્યતાઓ છે, જેને આજે પણ લોકો રહસ્યમય માને છે? તો ચાલો જાણીએ.

ભગવાન વિષ્ણુ સાથે જોડાયેલી છે મંદિરની પૌરાણિક કથા

પદ્મનાભસ્વામી મંદિરના ઈતિહાસ અને સ્થાપના સાથે જોડાયેલી અસંખ્ય પૌરાણિક કથાઓ પ્રચલિત છે. આવી જ એક કથા પ્રમાણે એક સંત દરરોજ શાલિગ્રામની પૂજા કરતા હતા. એક દિવસ એક નાનું બાળક તેમની પૂજામાં વિઘ્ન ઊભું કરવા લાગ્યું. સંતે જ્યારે તે બાળકની ઓળખ પૂછી ત્યારે તેણે સ્વયંને ભગવાન વિષ્ણુનો અવતાર હોવાનું જણાવ્યું હતું.

એવું કહેવાય છે કે તે બાળકે સંતને 'અનંતન કાડુ' નામના જંગલમાં જવાનું કહ્યું હતું, જ્યાં તેઓ ભગવાન વિષ્ણુનું વિરાટ સ્વરૂપ જોઈ શકે તેમ હતા. સંત જ્યારે ત્યાં પહોંચ્યા ત્યારે તેમને એક વૃક્ષ દેખાયું. એવી માન્યતા છે કે, વૃક્ષ ધરાશાયી થયા બાદ તે જ સ્થળે ભગવાન વિષ્ણુ અનંતનાગ પર શયનમુદ્રામાં પ્રગટ થયા હતા. ભગવાનનું આ સ્વરૂપ એટલું વિરાટ હતું કે સંતે તેમને નાનું સ્વરૂપ ધારણ કરવા પ્રાર્થના કરી હતી. ત્યારબાદ ભગવાને પોતાનું કદ નાનું કર્યું અને તે જ સ્થાન પર આ મંદિરની સ્થાપના કરવામાં આવી. આ કથાના કારણે ભગવાન વિષ્ણુના અનંતશયન સ્વરૂપને મંદિરની ધાર્મિક ઓળખનો મહત્વપૂર્ણ હિસ્સો માનવામાં આવે છે.

સદીઓ જૂનો છે મંદિરનો ઈતિહાસ

પદ્મનાભસ્વામી મંદિર ભગવાન વિષ્ણુને સમર્પિત પ્રમુખ વૈષ્ણવ મંદિરોમાંથી એક છે. તેને વૈષ્ણવ પરંપરાના 108 દિવ્ય દેશમમાં પણ સામેલ કરવામાં આવે છે. મંદિરની વાસ્તુકલામાં કેરળ અને દ્રવિડ શૈલીનો સુંદર સમન્વય જોવા મળે છે.

મંદિરનું વર્તમાન સ્વરૂપ મુખ્યત્વે ત્રાવણકોરના શાસક માર્તંડ વર્માના શાસનકાળ સાથે જોડાયેલું છે. 18મી સદીમાં તેમણે મંદિરનો જીર્ણોદ્ધાર કરાવ્યો હતો અને ત્રાવણકોર રાજ્યને ભગવાન પદ્મનાભને સમર્પિત કરી દીધું હતું. ત્યારબાદ તેમણે પોતાને 'પદ્મનાભ દાસ' એટલે કે ભગવાન પદ્મનાભના સેવક જાહેર કર્યા હતા.

મંદિરની આસપાસની વાસ્તુકલા, કોતરણી અને ધાર્મિક રચનાઓ દક્ષિણ ભારતીય મંદિર સ્થાપત્યની સમૃદ્ધ પરંપરાને દર્શાવે છે. મંદિર પાસે સ્થિત પદ્મતીર્થ કુલમ પણ તેની ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક ઓળખનો મહત્વપૂર્ણ હિસ્સો છે.

આખરે શું છે સાતમો દરવાજો?

હવે વાત કરીએ તે રહસ્યમય દરવાજાની, જેણે પદ્મનાભસ્વામી મંદિરને સમગ્ર વિશ્વમાં ચર્ચાનો વિષય બનાવી દીધો છે. તેને સામાન્ય રીતે 'વોલ્ટ-બી' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. અન્ય ભોંયરાઓથી વિપરીત વોલ્ટ-બીને લઈને લાંબા સમયથી ધાર્મિક અને કાનૂની વિવાદ રહ્યો છે. તેની અંદર શું છે, તેની પૂરી માહિતી જાહેર રીતે ઉપલબ્ધ નથી. આ જ કારણે તેની સાથે અનેક પ્રકારની રહસ્યમય કહાનીઓ અને લોકમાન્યતાઓ જોડાઈ ગઈ છે.

અનેક લોકપ્રિય કથાઓમાં એવો દાવો કરવામાં આવે છે કે આ દરવાજા પર સર્પોની આકૃતિઓ બનેલી છે અને તેને ખોલવા માટે વિશેષ મંત્રોની જરૂર પડશે. કેટલીક માન્યતાઓમાં તેને નાગરાજ અને દિવ્ય શક્તિઓ સાથે પણ જોડવામાં આવે છે. જોકે, આ દાવાઓનો કોઈ પ્રમાણિત વૈજ્ઞાનિક આધાર નથી. તેને મુખ્યત્વે ધાર્મિક માન્યતાઓ અને લોકકથાઓ તરીકે જ જોવા જોઈએ.

શું સાતમો દરવાજો ખુલતાં જ મહાપ્રલય આવશે?

સાતમા દરવાજાને લઈને સૌથી વધુ ડરાવનારી કહાનીઓ આ જ સવાલ સાથે જોડાયેલી છે. કેટલાક લોકોનું માનવું છે કે જો તેને બળજબરીપૂર્વક ખોલવામાં આવે તો મહાપ્રલય આવી શકે છે. કેટલીક લોકકથાઓમાં તો ત્યાં સુધી કહેવામાં આવ્યું છે કે તેની પાછળ દરિયા સુધી જતી કોઈ ગુપ્ત સુરંગ છે અને દરવાજો ખુલતાં જ પાણી મંદિરમાં પ્રવેશ કરી શકે છે.

કેટલીક અન્ય કથાઓ તેને સાપ અને અલૌકિક શક્તિઓ સાથે પણ જોડે છે. એક પ્રચલિત માન્યતા એવી પણ છે કે દરવાજો ખોલવા માટે વિશેષ 'ગરુડ મંત્ર'ની જરૂર પડશે. જોકે, આ દાવાઓની પુષ્ટિ કરતો કોઈ વિશ્વસનીય વૈજ્ઞાનિક કે ઐતિહાસિક પુરાવો ઉપલબ્ધ નથી. તેથી તેને તથ્ય તરીકે નહીં, પરંતુ મંદિર સાથે જોડાયેલી પ્રચલિત માન્યતાઓ અને રહસ્યમય કથાઓ તરીકે જ જોવા જોઈએ.

રહસ્ય અને આસ્થાનો અનોખો સંગમ

પદ્મનાભસ્વામી મંદિર માત્ર તેના ખજાના માટે જ પ્રખ્યાત નથી. તે ભારતનો ધાર્મિક, સાંસ્કૃતિક અને સ્થાપત્ય વિરાસતનો એક મહત્વપૂર્ણ હિસ્સો છે. મંદિરની પરંપરાઓ, ભગવાન વિષ્ણુનું અનંતશયન સ્વરૂપ, ત્રાવણકોર રાજવંશ સાથે જોડાયેલો ઈતિહાસ અને અહીં આવેલી પ્રાચીન સંપદા તેને ખૂબ જ ખાસ બનાવે છે.

વોલ્ટ-બીનું રહસ્ય આ મંદિર પ્રત્યે લોકોની જિજ્ઞાસામાં વધુ વધારો કરે છે. આ દરવાજા પાછળ શું છે, તે સવાલ આજે પણ લોકોના મનમાં બનેલો છે. જોકે, જ્યાં સુધી આ અંગે કોઈ પ્રમાણિત માહિતી સામે ન આવે, ત્યાં સુધી તેની સાથે જોડાયેલી સર્પો, ગુપ્ત સુરંગો, દિવ્ય શક્તિઓ અને પ્રલય જેવી કથાઓને લોકમાન્યતા તરીકે જ જોવી વધુ યોગ્ય રહેશે.

પદ્મનાભસ્વામી મંદિરનો સાતમો દરવાજો આજે પણ એક એવી પહેલી છે, જેના વિશે જેટલી કહાનીઓ સાંભળવા મળે છે, તેટલા જ સવાલો ઊભા થાય છે. શું તેની પાછળ કોઈ ઐતિહાસિક સંપત્તિ છુપાયેલી છે, કોઈ ધાર્મિક રહસ્ય છે કે પછી માત્ર એક બંધ ભોંયરું છે? તેનો જવાબ કદાચ ભવિષ્યમાં જ સામે આવશે.