જંગલની વિજ્ઞાન પ્રયોગશાળા

• એક વાર્તા… બે ભાષામાં!
• Chandrakant Pathik
• ચકલીએ ધર્મશાસ્ત્રમાંથી આ વચન શોધી કાઢયું - 'ઈશ્વર મારુ અજવાળું અને તારણ છે, તો હું કોનાથી બીઉં? ઈશ્વર મારા જીવનનું અજવાળું છે, તો મને કોનું ભય લાગે?'

એ ક હરિયાળું જંગલ હતું. ત્યાં અનેક પ્રાણીઓ રહેતાં હતાં - સિંહ, હાથી, મોર, ચકલી, ખિસકોલી, અને નાનકડો કાંગારુ. બધાં રોજ રમતાં, પરંતુ એક દિવસ ચકલીને વિચાર આવ્યો - 'અરે મિત્રો, આપણે વિજ્ઞાાન શીખીએ તો કેટલો આનંદ આવશે! ચાલો, જંગલમાં પ્રયોગશાળા શરૂ કરીએ.' સિંહ રાજાએ મંજૂરી આપી - 'હા, આ વિચાર સરસ છે. વિજ્ઞાાન આપણને કુદરત સમજવામાં મદદ કરશે.'
હાથી બોલ્યો- 'હું પાણીના પ્રયોગો કરીશ.' મોરે કહ્યું- 'હું પ્રકાશના પ્રયોગો કરીશ.' ખિસકોલીએ કહ્યું - 'હું અવાજના પ્રયોગો કરીશ.' કાંગારુએ કહ્યું- 'હું ઊર્જાના પ્રયોગો કરીશ.'
પ્રયોગ ૧ - પાણીની ઘનતા
હાથીએ પાણીથી ભરેલો કાચનો ગ્લાસ લીધો. તેણે લાકડાનો ટુકડો નાખ્યો. તે તર્યો. પછી લોખંડની ચાવી નાખી. તે ડૂબી ગઈ. ચકલીએ સમજાવ્યું - 'બાળકો, આને ઘનતા કહે છે. જે વસ્તુ પાણી કરતાં હલકી હોય તે તરશે, અને ભારે હોય તે ડૂબશે.'
પ્રયોગ ૨ - પ્રકાશનું વિભાજન
મોરે કાચનો પ્રિઝમ લીધો. જ્યારે સૂર્યપ્રકાશ તેના પર પડયો, ત્યારે રંગીન ઇન્દ્રધનુષ દેખાયું. બાળકો આશ્ચર્યથી બોલ્યાં - 'અરે, આ તો જાદુ છે!' મોરે કહ્યું - 'આ વિજ્ઞાાન છે. પ્રકાશના રંગો અલગ થઈને દેખાય છે.'
પ્રયોગ ૩ - અવાજના તરંગો
ખિસકોલીએ ઝાડની ડાળીઓ પર ટકોરા કર્યા. અવાજ દૂર સુધી ગયો. ચકલી બોલી - 'અવાજ તરંગો દ્વારા ફેલાય છે. જ્યારે આપણે બોલીએ, ત્યારે હવા કંપે છે.' બાળકોને સમજાયું કે અવાજ પણ વિજ્ઞાાન છે.
પ્રયોગ ૪ - ઊર્જાનો ઉપયોગ
કાંગારુએ સૂર્યપ્રકાશથી ચાલતો નાની દીવો બનાવ્યો. બાળકો ખુશ થઈને બોલ્યા - 'અરે, આ તો સોલાર ઊર્જા છે!' કાંગારુએ કહ્યું - 'સૂર્ય આપણને ઊર્જા આપે છે. જો આપણે તેનો યોગ્ય ઉપયોગ કરીએ, તો જીવન સરળ બને છે.'
પરમાત્માનો પ્રકાશ
સાંજ પડી. ચાંદની ઝળહળી. ચકલી બોલી - 'બાળકો, જેમ વિજ્ઞાાન આપણને કુદરત સમજાવે છે, તેમ ઈશ્વર આપણને જીવનનો પ્રકાશ આપે છે.' ચકલીએ ધર્મશામાંથી આ વચન શોધી કાઢયું - 'ઈશ્વર મારુ અજવાળું અને તારણ છે, તો હું કોનાથી બીઉં? ઈશ્વર મારા જીવનનું અજવાળું છે, તો મને કોનું ભય લાગે?'
બાળકોએ ભાવપૂર્વક હાથ જોડી ઈશ્વરને પ્રાર્થના કરી.

The Forest's Science Laboratory

T here was a green forest. Many animals lived there-a lion, an elephant, a peacock, a sparrow, a squirrel, and a little kangaroo. They all played every day, but one day an idea occurred to the sparrow: "Hey friends, how wonderful it would be if we learned science! Come, let's start a laboratory in the forest."
The lion king gave his approval: "Yes, this is a great idea. Science will help us understand nature."
The elephant said: "I will conduct water experiments."
The peacock said: "I will conduct light experiments."
The squirrel said: "I will conduct sound experiments."
The kangaroo said: "I will conduct energy experiments."
Experiment 1: Density of Water
The elephant took a glass filled with water. He dropped a piece of wood into it-it floated. Then he dropped an iron key-it sank.
The sparrow explained: "Children, this is called density. An object lighter than water will float, and one heavier than water will sink."
Experiment 2: Dispersion of Light
The peacock took a glass prism. When sunlight fell upon it, a colorful rainbow appeared.
In wonder, the children said: "Oh, this is magic!"
The peacock said: "This is science. The colors of light separate and become visible."
Experiment 3: Sound Waves
The squirrel tapped on the branches of a tree. The sound traveled far away.
The sparrow said: "Sound spreads through waves. When we speak, the air vibrates."
The children understood that sound, too, is science.
Experiment 4: Harnessing Energy
The kangaroo made a small lamp powered by sunlight.
Delighted, the children said: "Oh, this is solar energy!"
The kangaroo said: "The sun gives us energy. If we make use of it, life becomes easier."
The Light of the Almighty
Evening fell. The moonlight shone bright.
The sparrow said: "Children, just as science helps us understand nature, God gives us the light of life."
The sparrow shared this verse from the scriptures: "The Lord is my light and my salvation; whom shall I fear? The Lord is the light of my life; of whom shall I be afraid?"
With deep devotion, the children folded their hands and prayed to God.