India-US Relations : ભારતના ઉત્પાદનો પર અગાઉ ટેરિફ લગાવ્યા પછી, અમેરિકાએ હવે વ્યૂહાત્મક યુ-ટર્ન લેતા ભારત સાથે સંરક્ષણ સહયોગ વ્યાપક બનાવવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી છે. અમેરિકન સંસદમાં ‘વાર્ષિક સંરક્ષણ નીતિ વિધેયક’ રજૂ કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં ક્વાડના માધ્યમથી ભારત સાથે વ્યાપક સહયોગ વધારવાનો ઉલ્લેખ કરાયો છે. વાસ્તવમાં અમેરિકા ચીનના પડકારોનો સામનો કરવા માટે હિંદ અને પ્રશાંત મહાસાગર સાથે જોડાયેલ દરિયાઈ અને જમીન વિસ્તારોમાં પહોંચ વધારવા માંગે છે, જેને લઈને આ વિધેયક રજૂ કરવામાં આવ્યું છે.
ચીનને ટક્કર આપવા માટે લવાયું વિધેયક
અમેરિકન સંસદમાં સાંસદો દ્વારા નાણાંકીય વર્ષ-2026 માટે રજૂ કરાયેલા ‘નેશનલ ડિફેન્સ ઓથોરાઈઝેશન એક્ટ’ વિધેયકમાં ક્વાડના દેશો સાથે સંબંધો વધારવાનો ઉલ્લેખ કરાયો છે. તેમાં હિંદ-પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં સંરક્ષણ ગઠબંધન અને ભાગીદારીઓ પર કોંગ્રેસનો અભિપ્રાય અપાયો છે. વિધેયકમાં કહેવાયું છે કે, ‘અમેરિકાના સંરક્ષણ મંત્રીએ હિંદ-પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં અમેરિકન સંરક્ષણ ગઠબંધનો અને ભાગીદારીઓ મજબૂત કરવાના પ્રયાસો ચાલુ રાખવા જોઈએ. ક્ષેત્રમાં આમ કરવાથી ચીન સામે અમેરિકાની સ્થિતિ વધારે મજબૂત થશે.’
ભારતને સાથે રાખીને સહયોગ વધારવાની અમેરિકાની ઈચ્છા
વિધેયકમાં એવું પણ કહેવાયું છે કે, ‘જો અમેરિકા ક્વાડના માધ્યમથી ભારતને સાથે રાખશે તો તે સહયોગનો વિસ્તાર વધારી શકશે. તેમાં દ્વિપક્ષીય અને બહુપક્ષીય સહયોગ, સૈન્ય અભ્યાસોમાં ભાગીદારી, સંરક્ષણ વેપારનો વિસ્તાર વધારવો, માનવીય અને કુદરતી આફત વખતે મદદ કરવી સહિતના સહયોગ સામેલ છે.
અમેરિકાના દ્વારા ક્વાડ દેશો વચ્ચે તાલમેલ વધારવાનો પ્રયાસ
એક્ટમાં કહેવાયું છે કે, ‘સંરક્ષણ મંત્રીએ વિદેશ મંત્રી સાથે તાલમેલ બનાવીને એક યોજના બનાવવી જોઈએ અને ચલાવવી જોઈએ. આમ કરવાથી હિંદ-પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં ક્વાડ દેશોની સંરક્ષણ ક્ષમતાઓ વચ્ચેનો સહયોગ વધુ મજબૂત થશે. સાંસદોની આ પહેલ ચારેય દેશોના સંરક્ષણ ઉદ્યોગને મજબૂત કરશે. આ ઉપરાંત વિધેયકમાં દેશોની સંરક્ષણ શક્તિ વધારવી, ઉત્પાદન અને કર્મચારીઓ વધારવા, પુરવઠાની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી, વિવિધ દેશોની સિસ્ટમોને એક-બીજા સાથે કામ કરવા માટે યોગ્ય બનાવવી અને દેશો વચ્ચે તાલમેલ વધારવા જેવી બાબતો સામેલ છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે, ચીનના આક્રમક વ્યવહારોનો સામનો કરવા માટે વર્ષ 2017માં ક્વાડ સંગઠન બનાવાયું હતું. તેમાં ભારત, અમેરિકા, જાપાન અને ઓસ્ટ્રેલિયા સામેલ છે.
આ પણ વાંચો : શેર માર્કેટમાં ઈન્ડિગોનું ‘ક્રેશ લેન્ડિંગ’ ! ધડાક લેતા શેર તૂટ્યો
