Cockroach Janta Party: સોશિયલ કટાક્ષ માટે જાણીતી અને ઇન્ટરનેટ પર ભારે ધૂમ મચાવનાર કોકરોચ જનતા પાર્ટીના X (ટ્વિટર) એકાઉન્ટને કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા બ્લોક કરવાના નિર્ણયને દિલ્હી હાઇકોર્ટમાં પડકારવામાં આવ્યો છે. જસ્ટિસ પુરુષેન્દ્ર કુમાર કૌરવે આ મામલે શુક્રવારે સુનાવણી હાથ ધરીને કેન્દ્ર સરકાર અને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ Xને સત્તાવાર નોટિસ પાઠવી જવાબ માંગ્યો છે. જોકે, હાઇકોર્ટે હાલ તુરંત આ એકાઉન્ટ ચાલુ કરવાનો વચગાળાનો આદેશ આપવાનો ઇન્કાર કરી દીધો છે.
કોર્ટે તાત્કાલિક રાહત આપવાની કેમ ના પાડી?
CJPના સ્થાપક અભિજીત દીપકે કોર્ટને વિનંતી કરી હતી કે કેસની સુનાવણી ચાલે ત્યાં સુધી વચગાળાની રાહત તરીકે તેમનું X એકાઉન્ટ અનબ્લોક કરવામાં આવે. પરંતુ હાઇકોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે, સરકારનો પક્ષ સાંભળ્યા વગર આવો આદેશ ન આપી શકાય, કારણ કે આ વિષયની અસરો ખૂબ દૂરગામી હોઈ શકે છે. અરજદારની દલીલોમાં તથ્ય હોઈ શકે છે, પરંતુ આ બાબતના પરિણામો અને આયામો ઘણા મોટા છે. સામો પક્ષ (કેન્દ્ર સરકાર) પોતાનો પક્ષ રજૂ કરે તે પછી જ સમગ્ર બાબતને હોલિસ્ટિકલી ધ્યાને લેવામાં આવશે." કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને પોતાનો વિગતવાર જવાબ દાખલ કરવા માટે 4 અઠવાડિયાનો સમય આપ્યો છે અને આ કેસની આગામી સુનાવણી 6 જુલાઈએ નિયત કરી છે.
શા માટે બ્લોક કરાયું CJPનું એકાઉન્ટ?
અહેવાલો અનુસાર, ઇન્ટેલિજન્સ બ્યુરો(IB) તરફથી મળેલા ઇનપુટ્સના આધારે કેન્દ્ર સરકારે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના કારણોસર આ એકાઉન્ટ પર પ્રતિબંધ લગાવ્યો છે. કેન્દ્રીય ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટૅક્નોલૉજી મંત્રાલય (MeitY) દ્વારા ઇન્ફોર્મેશન ટૅક્નોલૉજી ઍક્ટ, 2000ની કલમ 69 (A) હેઠળ Xને આ એકાઉન્ટ બ્લોક કરવાનો આદેશ અપાયો હતો. સુનાવણી દરમિયાન એ પણ સામે આવ્યું કે હજુ સુધી સત્તાવાર બ્લોકિંગ ઑર્ડરની નકલ અરજદાર કે કોર્ટ સમક્ષ રજૂ કરાઈ નથી. સરકારનો જવાબ આવ્યા બાદ કોર્ટ નક્કી કરશે કે આ ઑર્ડર સાર્વજનિક કરવો કે નહીં.
શું છે આ કોકરોચ જનતા પાર્ટી?
આ કોઈ વાસ્તવિક રાજકીય પક્ષ નથી, પરંતુ સોશિયલ મીડિયા પર યુવાનોમાં ભારે લોકપ્રિય બનેલું એક ડિજિટલ વ્યંગાત્મક આંદોલન છે. ગત 15 મેના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક કેસની સુનાવણી દરમિયાન ચીફ જસ્ટિસ(CJI) ની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે, કેટલાક બેરોજગાર યુવા વકીલો પ્રેક્ટિસ છોડીને સોશિયલ મીડિયા અને RTI એક્ટિવિઝમ તરફ વળી રહ્યા છે. આ દરમિયાન તેમણે ટિપ્પણી કરી હતી કે, કેટલાક યુવાનો સમાજમાં કોકરોચની જેમ પરોપજીવી બની રહ્યા છે. (જોકે બાદમાં CJIએ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે આ ટિપ્પણી માત્ર નકલી ડિગ્રી ધારકો માટે હતી).
સોશિયલ મીડિયા પર સેન્સેશન
આ ટિપ્પણીના વિરોધ અને કટાક્ષ રૂપે અમેરિકાના બોસ્ટનમાં રહેતા ભારતીય યુવક અભિજીત દીપકે કોકરોચ જનતા પાર્ટીની શરૂઆત કરી. જોતજોતામાં ઇન્સ્ટાગ્રામ પર આ પેજના 2.2 કરોડથી વધુ ફોલોઅર્સ અને X પર લાખો ફોલોઅર્સ થઈ ગયા. આ પ્લેટફોર્મ દ્વારા યુવાનો બેરોજગારી, સરકારી જવાબદારી અને મીડિયાની સ્વતંત્રતા જેવા ગંભીર મુદ્દાઓ પર મીમ્સ અને કટાક્ષ શેર કરે છે.
રિવ્યૂ કમિટી સમક્ષ ઓનલાઇન હાજર થવા છૂટ
અરજદાર દીપકે હાલ ભારતમાં હાજર ન હોવાથી, હાઇકોર્ટે આદેશ આપ્યો છે કે સરકારની રિવ્યૂ કમિટી આ બ્લોકિંગ ઑર્ડરની સમીક્ષા કરે. આ દરમિયાન દીપકે વિડીયો કોન્ફરન્સિંગ (VC) દ્વારા રિવ્યૂ કમિટી સમક્ષ અમેરિકાથી જ પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવા માટે વિનંતી કરી શકશે. બીજી તરફ સરકારી વકીલે કોર્ટમાં દાવો કર્યો હતો કે ટ્વિટર (X) આ મામલે અરજદારને આડકતરી મદદ કરી રહ્યું હોય તેવું જણાય છે.
