ટેરિફ, રોકાણ અને અનિશ્ચિતતા : USની નીતિઓનો વૈશ્વિક આર્થિક દ્રષ્ટિકોણ
- ટેરિફથી બાહ્ય માંગમાં ઘટાડો, જેની મોટા નિકાસ-આધારિત અર્થતંત્રો પર પ્રતિકૂળ અસર
યુએસ વેપાર નીતિ સંબંધિત અનિશ્ચિતતા વૈશ્વિક આર્થિક ચર્ચામાં પ્રભુત્વ ધરાવે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળ (આઈએમએફ) દ્વારા પ્રકાશિત વર્લ્ડ ઇકોનોમિક આઉટલુકના ઓક્ટોબર આવૃત્તિમાં જણાવાયું છે કે વૈશ્વિક વૃદ્ધિ માટેના ઘટાડાના જોખમો એપ્રિલની તુલનામાં થોડા ઓછા થયા છે, પરંતુ તે હજુ પણ ઊંચા છે. હવે ભાવ, વપરાશ અને રોકાણ પર ટેરિફ દરોની અસર તરફ ધ્યાન કેન્દ્રિત થઈ રહ્યું છે. આઈએમએફ એ ચાલુ વર્ષ માટે યુએસ વૃદ્ધિ આગાહી જુલાઈની તુલનામાં ૧૦ બેસિસ પોઇન્ટ વધારીને ૨ ટકા કરી છે. ભારતના ચાલુ વર્ષના વિકાસ આગાહીમાં પણ ૨૦ બેસિસ પોઇન્ટ સુધારીને ૬.૬ ટકા કરવામાં આવી છે. અન્ય ઘણા આગાહીકારોએ પણ ચાલુ વર્ષ માટે ભારતના વિકાસ આગાહીમાં સુધારો કર્યો છે. અંદાજમાં આ સુધારો પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં અપેક્ષા કરતાં વધુ સારા વિકાસ પરિણામોને કારણે છે.
જોકે, અનિશ્ચિતતાને ધ્યાનમાં રાખીને, વૃદ્ધિ અંદાજમાં થોડો સુધારો કરવાથી બહુ ફરક નહીં પડે. અમેરિકાએ ભારતમાંથી થતી આયાત પર ૫૦ ટકા પ્રતિબંધિત ટેરિફ લાદ્યો છે. આશા છે કે બંને દેશો ટૂંક સમયમાં પરસ્પર ફાયદાકારક વેપાર કરાર પર પહોંચશે. જ્યારે ભારત પર યુએસ ટેરિફ પ્રમાણમાં ઊંચા છે, ત્યારે ભારત એકમાત્ર દેશ નથી જે અનિશ્ચિતતાનો સામનો કરી રહ્યો છે.
વૈશ્વિક સંસ્થાઓના મત મુજબ, ઉચ્ચ યુએસ ટેરિફ બાહ્ય માંગને ઘટાડી રહ્યા છે, જે મોટા નિકાસ-આધારિત અર્થતંત્રોને પ્રતિકૂળ અસર કરી રહ્યા છે. વેપાર નીતિ અનિશ્ચિતતા કોર્પોરેટ રોકાણ માંગને પણ અસર કરી રહી છે. પુરાવા દર્શાવે છે કે આર્થિક નીતિ અનિશ્ચિતતામાં એક માનક વિચલન વધારાથી રોકાણમાં બે ટકાનો ઘટાડો થાય છે. આ અસર લગભગ બે વર્ષ પછી ટોચ પર પહોંચે છે. કંપનીઓ અનિશ્ચિતતાને કારણે રોકાણ મુલતવી રાખવાનું પસંદ કરી શકે છે.
એ પણ નોંધનીય છે કે ટેરિફ દર એકમાત્ર અનિશ્ચિતતા નથી. ઉદાહરણ તરીકે, ઇમિગ્રેશન સંબંધિત નીતિગત ફેરફારો વિકસિત અને ઓછી આવક ધરાવતા બંને દેશોમાં વૃદ્ધિને પણ અસર કરશે. અંદાજ મુજબ, કાર્યબળમાં લગભગ એક ચતુર્થાંશ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થળાંતર ઉત્તર અમેરિકામાં છે, જેમાં મોટાભાગના યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં છે.
યુએસ ઇમિગ્રેશન નીતિઓમાં ફેરફાર ઉત્પાદનને અસર કરી શકે છે. વધુમાં, ઘણા ક્ષેત્રોમાં સ્થળાંતરિત કામદારોનું વર્ચસ્વ છે. ઉત્પાદન, આતિથ્ય અને કૃષિ એવા ક્ષેત્રોમાં સામેલ છે જ્યાં ફુગાવાના દબાણમાં વધારો થઈ શકે છે. યુ.એસ.માં એકંદર ફુગાવો વધવાની ધારણા છે, જે ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા નાણાકીય નીતિમાં સરળતા લાવવા માટે જોખમ ઊભું કરી શકે છે.
૨૦૨૭ અને ૨૦૩૦ વચ્ચે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર સરેરાશ વાર્ષિક ૩.૨ ટકાના દરે વૃદ્ધિ પામવાની ધારણા છે. કોરોના પહેલા, ૨૦૦૦ અને ૨૦૧૯ વચ્ચે સરેરાશ દર ૩.૭ ટકા હતો. વૈશ્વિક વેપાર મુદ્દાઓ કેવી રીતે ઉકેલાય છે તેના પર પણ ઘણું નિર્ભર રહેશે. ઉદાહરણ તરીકે, યુએસ અને ચીન વચ્ચે વેપાર તણાવ ફરી વધી રહ્યો છે.
અત્યાર સુધી, મોટાભાગના વેપાર ભાગીદારોએ યુએસનો વિરોધ ન કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. પરંતુ કેટલાક કરારોમાં સમાવિષ્ટ વિચિત્ર શરતો અને યુએસના વલણમાં ફેરફારને ધ્યાનમાં રાખીને, પરિસ્થિતિ ખૂબ જ ઝડપથી બદલાઈ શકે છે.
ડબલ્યુટીઓના અર્થશાસ્ત્રીઓએ તાજેતરમાં તેમના ૨૦૨૫ માલ વેપાર વૃદ્ધિ અંદાજોને ઓગસ્ટમાં ૦.૯ ટકાથી વધારીને ૨.૪ ટકા કર્યા છે. આ મુખ્યત્વે ઉત્તર અમેરિકામાંથી આયાત પુરવઠામાં વધારાને કારણે હતું. જોકે, ૨૦૨૬ માટે વૃદ્ધિનો અંદાજ અગાઉના ૧.૮ ટકાથી ઘટાડીને ૦.૫ ટકા કરવામાં આવ્યો છે. વૈશ્વિક સેવાઓ નિકાસ વૃદ્ધિ પણ ધીમી પડવાની ધારણા છે, જે ૨૦૨૪માં ૬.૮ ટકાથી ઘટીને ૨૦૨૬માં ૪.૪ ટકા થશે. અમેરિકા દ્વારા પેદા થયેલી અનિશ્ચિતતા અને વેપાર તણાવ માત્ર માલસામાનના વેપારને જ નહીં, પરંતુ સેવાઓ અને રોકાણને પણ અસર કરશે. ભારતે અમેરિકા સાથે વાતચીત જાળવી રાખવી જોઈએ અને યુરોપિયન યુનિયન સાથેના કરાર જેવા અન્ય કરારોને ઝડપથી અંતિમ સ્વરૂપ આપવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ.
