સ્ટાર્ટઅપની સફળતા માટે VC ઇકોસિસ્ટમને પ્રોત્સાહન આપવું જરૂરી

- નોન-ફેમિલી વેન્ચર કેપિટલ અને PEના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપે એવા નીતિગત માળખાની જરૂરિયાત

સ્ટાર્ટઅપ્સની દુનિયામાં, આજના ફેશન લીડર્સ મુખ્યત્વે અમેરિકા અને ખાસ કરીને સિલિકોન વેલી સ્થિત છે, તેથી તે ફેશન કેપિટલમાંથી આવતા સંદેશાઓને સમજવું મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે. સિલિકોન વેલી વિશ્વનું અગ્રણી સ્ટાર્ટઅપ હબ બનવું એ કોઈ એક પરિબળનું પરિણામ નથી, પરંતુ ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ અને સંસ્થાકીય માળખાંનું એક દુર્લભ સંયોજન છે જેણે એકબીજાને મજબૂત બનાવ્યા છે. તે ૨૦મી સદીના મધ્યમાં શરૂ થયું જ્યારે યુએસએ રડાર, સેમિકન્ડક્ટર અને કમ્પ્યુટિંગ પર સંરક્ષણ ખર્ચ દ્વારા ખાડી વિસ્તારમાં રોકાણ કર્યું હતું. 

આ ક્ષેત્રમાં પોતાની છાપ બનાવનારા સાહસ મૂડીવાદીઓએ વારંવાર ઉદ્યોગસાહસિકો પર દાવ લગાવીને અને સ્ટોક વિકલ્પો દ્વારા કર્મચારીઓને લાંબા ગાળાની સફળતા સાથે જોડીને આ વિચારને મજબૂત બનાવ્યો. ઉત્સાહ અને વિચારોનું એકાગ્રતા પણ એટલું જ મહત્વનું હતું. નાના સમુદાયમાં, ઇજનેરો અને ઉદ્યોગસાહસિકો મુક્તપણે જ્ઞાાનનું આદાનપ્રદાન કરતા હતા, જ્યારે સ્ટેનફોર્ડ અને બર્કલે સતત નવી પ્રતિભા ઉત્પન્ન કરતા હતા. વિદેશીઓએ મહત્વાકાંક્ષા અને વિવિધતા ઉમેરી, અને યુએસ બજારે વિસ્તરણ માટે એક પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડયું હતું. જે આજ સુધી વૈશ્વિક નવીનતામાં સિલિકોન વેલીના નેતૃત્વને ટકાવી રાખે છે.

ટેક સ્ટાર્ટઅપ ક્ષેત્રમાં સિલિકોન વેલીનું પ્રભુત્વ વેન્ચર કેપિટલ અને સંરક્ષણ પ્રાપ્તિના વિશાળ પ્રેરણાને કારણે છે જેણે સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે ગતિશીલ અને સકારાત્મક વાતાવરણ બનાવ્યું છે. સિલિકોન વેલી તમામ યુએસ સ્ટાર્ટઅપ્સમાંથી ૨૦%નું ઘર છે, ત્યારબાદ ન્યૂ યોર્ક (લગભગ ૧૫%), બોસ્ટન (૧૦%), લોસ એન્જલસ (૮%), સિએટલ (૬%) અને ઓસ્ટિન (૫%) આવે છે.

આગળ, આપણે આપણા સંરક્ષણ વિભાગોને ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ્સ પાસેથી ખરીદી કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાની જરૂર છે. તેઓએ તાજેતરમાં સ્થાનિક ખરીદીને પ્રોત્સાહન આપ્યું છે, પરંતુ મોટે ભાગે વિદેશી કંપનીના લાઇસન્સ હેઠળ સ્થાનિક રીતે ઉત્પાદિત વસ્તુઓ માટે. છેલ્લું અને સૌથી મહત્વપૂર્ણ પગલું એ છે કે ભારતે તેના પ્રારંભિક તબક્કાના રોકાણ અને સાહસ મૂડી પ્રણાલીને મજબૂત બનાવવી જોઈએ. આપણી પાસે ખૂબ ઓછી ટેક-સેવી વેન્ચર કેપિટલ કંપનીઓ છે જે પ્રારંભિક તબક્કાના સાહસોમાં રોકાણ કરે છે. જે થોડા અસ્તિત્વમાં છે તે કાં તો વિદેશી (મોટાભાગે યુએસ) કંપનીઓની પેટાકંપનીઓ છે અથવા સરકારી સંસ્થાઓ છે જેમના કર્મચારીઓ સામાન્ય રીતે ટેક જોખમ લેવાની સંસ્કૃતિથી પરિચિત નથી. 

પારિવારિક વ્યવસાયો ભારતના જીડીપીમાં ૮૦ ટકા હિસ્સો ધરાવે છે, જ્યારે યુએસમાં ૫૫ ટકા હિસ્સો છે. આ સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે પણ એક પડકાર છે. આ કંપનીઓ પાસેથી રોકાણ મેળવવાનો અર્થ એ છે કે એવા રોકાણકારો સાથે વ્યવહાર કરવો જે ટેક-સેવી નથી, અને એવું પણ જોખમ છે કે સ્ટાર્ટઅપ કૌટુંબિક વ્યવસાયમાં સમાઈ જશે. આપણે બધાએ એક નીતિ માળખું બનાવવું જોઈએ જે ભારતમાં બિન-પારિવારિક સાહસ મૂડી અને ખાનગી ઇક્વિટી કંપનીઓના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપે. આ એકમાત્ર રસ્તો છે જેના દ્વારા ભારતીય સ્ટાર્ટઅપનું સ્વપ્ન સાકાર થઈ શકે છે.