માદુરોની જેમ વિશ્વના કોઈપણ દેશના પ્રમુખની ધરપકડ કરી શકે છે અમેરિકા? જાણો શું છે કાયદો

Nicolas Maduro Arrest: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક મોટો દાવો કર્યો છે. ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયામાં જણાવ્યું કે, વેનેઝુએલામાં મોટાપાયે અમેરિકાના ઓપરેશનને પગલે વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રપ્રમુખ નિકોલસ માદુરો અને તેમની પત્નીની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. આ દરમિયાન એ સવાલ થઈ રહ્યો છે કે, શું અમેરિકન રાષ્ટ્રપ્રમુખ માદુરોની જેમ વિશ્વના કોઈપણ દેશના પ્રમુખની ધરપકડ કરી શકે છે કે નહીં. ચાલો જાણીએ શું છે ઈન્ટરનેશનલ કાયદો.

શું છે નિયમ?

આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા હેઠળ, રાજ્યના વડાને વ્યક્તિગત રક્ષણ મળે છે. આ રક્ષણ કથિત ગુનાને ધ્યાનમાં લીધા વિના લાગુ પડે છે અને તેમાં વિદેશી રાષ્ટ્રીય અદાલતો દ્વારા ધરપકડ, અટકાયત અને કાર્યવાહીનો સમાવેશ થાય છે. આ રક્ષણ સરકારના વડાઓ અને વિદેશ પ્રધાનોને પણ લાગુ પડે છે. આ નિયમ ખાતરી કરે છે કે, આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો સરળતાથી ચાલે છે જેનાથી નેતાઓ દુશ્મન રાજ્ય દ્વારા ધરપકડના ભય વિના મુસાફરી કરી શકે છે અને રાજદ્વારી રીતે જોડાઈ શકે છે.

આ નિયમનો શું ફાયદો?

આ નિયમ કાયદાથી ઉપર નથી, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોમાં કાનૂની અરાજકતાને રોકવા માટે છે. તેના વિના દુશ્મન દેશો વિદેશી નેતાઓને હેરાન કરવા અથવા અટકાયત કરવા માટે અદાલતોનો ઉપયોગ કરી શકે છે. જ્યાં સુધી કોઈ નેતાને રાજ્યના કાયદેસર વડા તરીકે માન્યતા આપવામાં આવે છે, ત્યાં સુધી વિદેશી સ્થાનિક અદાલતો તેમને કાયદેસર રીતે ધરપકડ કરી શકતી નથી.

ક્યારે થઈ શકે છે ધરપકડ?

તમને જણાવી દઈએ કે, જ્યારે રાષ્ટ્રીય અદાલતો રાજદ્વારી મુક્તિ દ્વારા બંધાયેલી હોય છે, ત્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય ટ્રિબ્યુનલ સંપૂર્ણપણે મુક્ત હોય છે. રોમ કાયદા હેઠળ, રાષ્ટ્રના વડાઓ પર નરસંહાર, યુદ્ધ ગુનાઓ અથવા માનવતા વિરુદ્ધના ગુનાઓ જેવા ગુનાઓ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય ફોજદારી અદાલત જેવી સંસ્થાઓ દ્વારા કાર્યવાહી કરી શકાય છે. આવા કિસ્સાઓમાં સત્તાવાર સ્થિતિ કોઈ કાનૂની રક્ષણ આપતી નથી. જોકે, અધિકારક્ષેત્ર આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદામાંથી મેળવવું જોઈએ, કોઈ એક દેશ દ્વારા એકપક્ષીય કાર્યવાહીથી નહીં.

વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રપતિનો કેસ કેમ અલગ છે?

જ્યારે સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકાનું તર્ક છે કે, નિકોલસ માદુરો અમેરિકન કાયદા હેઠળ રાજ્યના વડા પ્રતિરક્ષા માટે યોગ્ય નથી. આવું એટલા માટે કે, વોશિંગ્ટન તેમને વેનેઝુએલાના માન્ય રાષ્ટ્રપ્રમુખ તરીકે માન્યતા આપતું નથી. અમેરિકાનું કહેવું છે કે, વર્ષ 2018માં વેનેઝુએલાની ચૂંટણીમાં છેતરપિંડી થઈ હતી. તેમ છતાં વિપક્ષના નેતા જુઆન ગુએડોને અંતિમ રાષ્ટ્રપ્રમુખ તરીકે માન્યતા આપી હતી. આ મામલાના આધારે સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકાના ન્યાય વિભાગે અદાલતમાં રજૂ કરેલા ડોક્યુમેન્ટમાં તર્ક વ્યક્ત કર્યુ હતું કે, માદુરો અમેરિકન અધિકારક્ષેત્રમાં પ્રતિરક્ષા માટે હકદાર નથી.

આ પણ વાંચો: કોણ છે નિકોલસ માદુરો? જેના પર ટ્રમ્પે લગાવ્યા છે ગંભીર આરોપ, જાણો શું છે સમગ્ર વિવાદ

સામાન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા હેઠળ અમેરિકા આવું કરી શકતું નથી. કોઈપણ દેશ તેની અદાલતો દ્વારા કોઈપણ વિદેશી નાગરિકની કાયદેસર રીતે ધરપકડ કરી શકતો નથી, સિવાય કે તે વ્યક્તિ હવે પદ પર ન રહે, આંતરરાષ્ટ્રીય ટ્રિબ્યુનલ પાસે અધિકારક્ષેત્ર ન હોય.