રામાનુજન પ્રાઇઝ 2026: IIScના પ્રોફેસર મહેશ કાકડેને બીજગણિતીય સંખ્યા સિદ્ધાંતમાં યોગદાન બદલ પુરસ્કાર

ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ સાયન્સ, બેંગલુરુના ગણિતશાસ્ત્રના પ્રોફેસર મહેશ કાકડે ને બીજગણિતીય સંખ્યા સિદ્ધાંત (Algebraic Number Theory) માં તેમના ઉત્કૃષ્ટ યોગદાન બદલ વર્ષ 2026 નો રામાનુજન પ્રાઇઝ (Ramanujan Prize for Young Mathematicians from Developing Countries) એનાયત કરવામાં આવ્યો છે. આ પુરસ્કારની જાહેરાત ઇન્ટરનેશનલ સેન્ટર ફોર થિયરીટિકલ ફિઝિક્સ (ICTP) અને ઇન્ટરનેશનલ મેથેમેટિકલ યુનિયન (IMU) દ્વારા કરવામાં આવી છે. 

પ્રોફેસર મહેશ કાકડેનું સંશોધન અને સિદ્ધિઓ

મહેશ કાકડેનું સંશોધન મુખ્યત્વે નોન-કોમ્યુટેટિવ ઇવાસાવા તથા ગ્રોસ-સ્ટાર્ક અને બ્રુમર-સ્ટાર્ક અનુમાનો સાથે સંબંધિત છે. બીજગણિતીય સંખ્યા સિદ્ધાંતમાં ક્ષેત્રો (Fields) અને સમૂહો (Groups) જેવી ગાણિતિક રચનાઓનો ઉપયોગ કરીને પૂર્ણાંકો અને તેમના સામાન્ય સ્વરૂપોનો અભ્યાસ કરવામાં આવે છે. તેમના સંશોધનનો સંબંધ હિલ્બર્ટ 12th પ્રોગ્રામ સાથે પણ છે. આ 23 ગાણિતિક સમસ્યાઓમાંથી એક છે, જે જર્મન ગણિતશાસ્ત્રી ડેવિડ હિલ્બર્ટએ વર્ષ 1900માં રજૂ કરી હતી. 

રામાનુજન પ્રાઇઝ 

• પ્રારંભ: વર્ષ 2005 થી દર વર્ષે આપવામાં આવે છે.
• સંચાલન: ICTP અને IMU દ્વારા સંયુક્ત રીતે.
• પાત્રતા: વિકાસશીલ દેશોના 45 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના એવા ગણિતશાસ્ત્રીઓને આપવામાં આવે છે જેમણે વિષમ કે પડકારજનક પરિસ્થિતિઓમાં ઉત્કૃષ્ટ સંશોધન કર્યું હોય.
• ઇનામી રકમ: $10,000 (અમેરિકન ડોલર).

પરીક્ષાલક્ષી પ્રશ્ન 

પ્રશ્ન 1: વર્ષ 2026નો રામાનુજન પ્રાઇઝ કોને એનાયત કરવામાં આવ્યો છે?

(A) પ્રોફેસર મહેશ કાકડે

(B) પ્રોફેસર શ્રીનિવાસ 

(C) પ્રોફેસર ડેવિડ હિલ્બર્ટ

(D) પ્રોફેસર આનંદ કુમાર