અમદાવાદ એરપોર્ટ પર આંતરરાષ્ટ્રીય હબ-એન્ડ-સ્પોક ફ્લાઇટ ઓપરેશન શરૂ, બન્યું દેશનું ત્રીજું એરપોર્ટ

નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલય દ્વારા 1 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ અમદાવાદના સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ ખાતે આંતરરાષ્ટ્રીય હબ-એન્ડ- સ્પોક ફ્લાઇટ ઓપરેશન્સ શરૂ કરવામાં આવ્યા છે. આ સાથે જ અમદાવાદ હબ-એન્ડ- સ્પોક ફ્રેમવર્ક હેઠળનું ત્રીજું ભારતીય એરપોર્ટ બન્યું છે. ભારતમાં આ ફ્રેમવર્ક અગાઉ 25 જૂન 2026ના રોજ વારાણસી ખાતે અને 28 જુલાઈ 2026ના રોજ અમૃતસર ખાતે શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું.

 હબ-એન્ડ-સ્પોક મોડેલ કાર્યપદ્ધતિ 

• હબ (Hub): એક મોટું અને કેન્દ્રીય એરપોર્ટ (દા.ત. દિલ્હીનું IGI એરપોર્ટ, મુંબઈ એરપોર્ટ), જ્યાં એરલાઈન પોતાના મોટા ભાગના વિમાનો, ગ્રાઉન્ડ સ્ટાફ અને મેન્ટેનન્સ ફેસિલિટીઝ રાખે છે.
• સ્પોક (Spoke): નાના કે ટાયર-2/ટાયર-3 શહેરોના એરપોર્ટ (દા.ત. વારાણસી, અમૃતસર, અમદાવાદ, સુરત, રાજકોટ વગેરે).
• ઓપરેશન: સ્પોક એરપોર્ટ પરથી નાનાં વિમાનો મુસાફરોને લઈને મુખ્ય 'હબ' પર આવે છે. ત્યાંથી મુસાફરો કનેક્ટિંગ ફ્લાઈટ દ્વારા અન્ય દેશી કે વિદેશી ગંતવ્ય સ્થાનો પર જાય છે.

એર ઇન્ડિયાએ તેની ‘ઇઝી કનેક્ટ’ સેવા દ્વારા અમદાવાદના લોન્ચિંગનું સંચાલન કર્યું છે. આ કાર્યક્રમ માટે 1 સપ્ટેમ્બર 2026થી AI1121 અને 2 સપ્ટેમ્બર 2026થી AI1117 એમ બે દૈનિક અમદાવાદ-દિલ્હી ફ્લાઇટ્સ નક્કી કરવામાં આવી છે.

નવી વ્યવસ્થા હેઠળ આંતરરાષ્ટ્રીય મુસાફરો અમદાવાદ ખાતે જ કસ્ટમ્સ, ઇમિગ્રેશન અને સામાન ચેક-ઇન પૂર્ણ કરી શકે છે, જેથી દિલ્હી હબ ખાતે આ ઔપચારિકતાઓ ફરીથી કરવાની જરૂર રહેતી નથી.

પરીક્ષાલક્ષી પ્રશ્ન 

પ્રશ્ન 1: હબ-એન્ડ-સ્પોક મોડેલના સંદર્ભમાં નીચેના પૈકી કયું નિવેદન યોગ્ય છે?

(A) હબ એરપોર્ટ સામાન્ય રીતે નાના શહેરમાં આવેલું એરપોર્ટ હોય છે.

(B) સ્પોક એરપોર્ટ પર તમામ આંતરરાષ્ટ્રીય કનેક્ટિંગ ફ્લાઇટ્સનું સંચાલન થાય છે.

(C) સ્પોક એરપોર્ટથી મુસાફરો મુખ્ય હબ પર પહોંચે છે અને ત્યાંથી અન્ય ગંતવ્યો માટે કનેક્ટિંગ ફ્લાઇટ મેળવી શકે છે.

(D) આ મોડેલમાં મુસાફરોએ દરેક એરપોર્ટ પર કસ્ટમ્સ અને ઇમિગ્રેશનની પ્રક્રિયા કરવી પડે છે.