ભારત-ઉઝબેકિસ્તાન સંબંધો બન્યા ‘કોમ્પ્રિહેન્સિવ સ્ટ્રેટેજિક પાર્ટનરશિપ’, 2030 સુધી $5 બિલિયન વેપાર લક્ષ્ય

30 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની તાશ્કંદની રાજકીય મુલાકાત દરમિયાન ભારત અને ઉઝ્બેકિસ્તાને તેમના દ્વિપક્ષીય સંબંધોને 'કોમ્પ્રિહેન્સિવ સ્ટ્રેટેજિક પાર્ટનરશિપ' સુધી ઉન્નત કર્યા છે. 

મુખ્ય કરારો અને લક્ષ્યો:

• વ્યાપાર લક્ષ્ય: બંને દેશોએ વર્ષ 2030 સુધીમાં વાર્ષિક દ્વિપક્ષીય વ્યાપાર માટે 5 અબજ યુએસ ડોલર (USD 5 billion) નો લક્ષ્યાંક નક્કી કર્યો છે, જે વર્તમાન 1 અબજ ડોલરથી પાંચ ગણો વધારો દર્શાવે છે.
• યુરેનિયમ પુરવઠો: ભારતના નાગરિક પરમાણુ ઊર્જા ક્ષેત્ર માટે ઉઝ્બેકિસ્તાન પાસેથી યુરેનિયમ પુરવઠા અંગે દીર્ઘકાલીન માળખા પર સંમતિ સાધવામાં આવી છે.
• સાંસ્કૃતિક અને સંસ્થાકીય જોડાણો: ખાણકામ, આયુર્વેદ, પર્યટન, ઉચ્ચ શિક્ષણ અને પર્યાવરણ સંરક્ષણ ક્ષેત્રે અનેક એમઓયુ (MoU) પર હસ્તાક્ષર થયા છે. આ ઉપરાંત ઉઝ્બેકિસ્તાનમાં આવેલા ફયાઝ તેપા (Fayaz Tepa) અને કરાતેપા (Kara Tepa) નામના બૌદ્ધ વારસાના સ્થળોના પુનઃસંગ્રહ માટે ‘લેટર ઓફ ઇન્ટેન્ટ’ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે.

વડાપ્રધાન મોદીનું સન્માન:

• તાશ્કંદની આ મુલાકાત દરમિયાન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને વિદેશી નેતાઓ માટે ઉઝ્બેકિસ્તાનના સર્વોચ્ચ રાજકીય સન્માન એવા ‘ઓલી દારાજાલી દોસ્તલિક ઓર્ડર’ (Oliy Darajali Do'stlik Order) થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે.
• આ એવોર્ડને અંગ્રેજીમાં 'ઓર્ડર ઓફ સુપ્રીમ ફ્રેન્ડશીપ' (Order of Supreme  Friendship) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, જે દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં વિશિષ્ટ સેવાઓ અથવા યોગદાન આપનાર વિદેશી નેતાઓને આપવામાં આવે છે. 

પરીક્ષાલક્ષી પ્રશ્ન: 

પ્રશ્ન 1: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને ઉઝ્બેકિસ્તાન દ્વારા કયા સર્વોચ્ચ રાજકીય સન્માનથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા?

(A) Order of Supreme Friendship
(B) Order of the White Double Cross
(C) Royal Norwegian Order of Merit
(D) Royal Order of the Polar Star