રિઝર્વ બેંકે રૂપિયાની અસ્થિરતાને રોકવા કેટલાક નિયંત્રણો હળવા કર્યા

અમદાવાદ : ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ  આજે રૂપિયાની અસ્થિરતાને રોકવા માટે ઓફશોર નોન-ડિલિવરેબલ ફોરવર્ડ્સ માર્કેટ (NDF) માં સ્થાન લેતા ફોરેક્સ ડીલરો પરના કેટલાક નિયંત્રણો હટાવ્યા હતા.

રિઝર્વ બેંકના ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ જણાવ્યું હતું કે આ નિયંત્રણો કાયમ માટે રહેશે નહીં તેના થોડા દિવસો પછી જ આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે. રિઝર્વ બેંકે જણાવ્યું હતું કે અધિકૃત ડીલરોને હવે રૂપિયા સાથે જોડાયેલા નોન-ડિલિવરેબલ ડેરિવેટિવ કોન્ટ્રાક્ટની ઓફર નિવાસી અથવા બિન-નિવાસી વપરાશકર્તાઓ માટે પ્રતિબંધિત કરવાની જરૂર રહેશે નહીં. તેઓ હવે વપરાશકર્તાને રૂપિયા સાથે સંકળાયેલા કોઈપણ વિદેશી ચલણ ડેરિવેટિવ કોન્ટ્રાક્ટને ફરીથી બુક કરવાની પણ મંજૂરી આપી શકે છે. 

જો કે, રજિસ્ટર્ડ ડીલરોને સંબંધિત પક્ષો સાથે રૂપિયામાં વિદેશી ચલણ ડેરિવેટિવ કોન્ટ્રાક્ટમાં પ્રવેશવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. આ મુક્તિ હાલના કરારોને રદ કરવા અથવા રોલઓવર કરવા અને અસંબંધિત, બિન-નિવાસી વપરાશકર્તાઓ સાથે બેક-ટુ-બેક વ્યવહારો સુધી મર્યાદિત છે. 

આ પગલાં તાત્કાલિક અસરકારક છે. બેંકોએ દરેક ટ્રેડિંગ દિવસના અંતે ઓનશોર ડિલિવરેબલ રૂપિયા માર્કેટમાં તેમની નેટ ઓપન પોઝિશન ૧૦૦ મિલિયન ડોલર સુધી મર્યાદિત રાખવાનું ચાલુ રાખવું જોઈએ. 

માર્ચના અંતમાં, સેન્ટ્રલ બેંકે રૂપિયાને નવા નીચા સ્તરે ન આવવા દેવા માટે ઘણા કડક પગલાં અમલી બનાવ્યા હતા, કારણ કે યુએસ-ઈરાન યુદ્ધની પરિસ્થિતિ ગંભીર બનવાના કારણે બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ ૧૦૦ ડોલર પ્રતિ બેરલને કુદાવી ગયા હતા.

 ૧૦ એપ્રિલ સુધીમાં, બેંકોએ ઓફશોર NDF માર્કેટમાં આશરે ૪૦ બિલિયન ડોલર મૂલ્યની સટ્ટાકીય સ્થિતિને ફડચામાં મૂકી દીધી હતી, જેના પરિણામે રૂપિયો ડોલર સામે ૯૫.૨૧ ના તેના સર્વકાલીન નીચા સ્તરથી પાછો ફર્યો હતો.

વાતચીત આગળ વધશે તેવા આશાવાદે ગયા સપ્તાહમાં સ્પોટ બિટકોઈન ઈટીએફસમાં એક અબજ ડોલરનો પ્રવાહ રહ્યો હતો જે જાન્યુઆરી બાદ સૌથી વધુ હતો. ક્રિપ્ટાની વૈશ્વિક માર્કેટ કેપ સાધારણ ઘટી ૨.૫૨ ટ્રિલિયન ડોલર પર આવી ગઈ હતી.