અમદાવાદ : સોનાના ભાવમાં તીવ્ર વધારા વચ્ચે, બેંકો અને આ સેગમેન્ટના અન્ય ધિરાણકર્તાઓ તરફથી વ્યાજમાં વધારાને કારણે ભારતમાં ગોલ્ડ લોન પોર્ટફોલિયો બે વર્ષમાં લગભગ બમણો થઈને નવેમ્બર ૨૦૨૫ સુધીમાં ૧૫.૬ લાખ કરોડ થઈ ગયો હતો, જે નવેમ્બર ૨૦૨૪માં ૧૧ લાખ કરોડ હતો.
અહેવાલ મુજબ, નવેમ્બર ૨૦૨૫ સુધીમાં સોના સામે લોન (ગોલ્ડ લોન)માં ૪૨%નો વધારો થયો છે, જે નવેમ્બર ૨૦૨૪ સુધીમાં ૩૯%નો વધારો દર્શાવે છે. આને કારણે, કુલ ગોલ્ડ લોન પોર્ટફોલિયો, જે નવેમ્બર ૨૦૨૩ માં ૭.૯ લાખ કરોડ હતો, તે બે વર્ષમાં ૧૫.૬ લાખ કરોડ થઈ ગયો છે.
લોન પોર્ટફોલિયોમાં આ ઝડપી વૃદ્ધિ સોનાના ઊંચા ભાવ અને મજબૂત ગેરંટીને કારણે છે. સોનાના ભાવમાં વધારાને કારણે લોનની પાત્રતામાં વધારો થયો છે, જેના કારણે લોનની રકમમાં વધારો થયો છે.
રિપોર્ટ અનુસાર, ગોલ્ડ લોનમાં વધતા વિશ્વાસને કારણે રિટેલ લોન પોર્ટફોલિયોમાં તેનો હિસ્સો વધ્યો છે. નવેમ્બર ૨૦૨૫ના અંત સુધીમાં, કુલ રિટેલ લોનમાં ગોલ્ડ લોનનો હિસ્સો વધીને ૯.૭% થયો છે, જે એક વર્ષ પહેલા ૮.૧% હતો.રિપોર્ટ અનુસાર, સક્રિય ગોલ્ડ લોન ખાતાઓની સંખ્યામાં વૃદ્ધિ પ્રમાણમાં મર્યાદિત હતી, જેમાં ૧૦.૩% નો વધારો થયો હતો. જોકે, ૨.૫ લાખથી વધુની લોન હવે કુલ પોર્ટફોલિયોના લગભગ અડધા ભાગનો હિસ્સો ધરાવે છે, જે માર્ચ ૨૦૨૩માં ૩૬.૪% હતો.
વિશ્લેષણમાં જાણવા મળ્યું છે કે કુલ ગોલ્ડ લોનમાં પુરુષ દેવાદારોનો હિસ્સો ૫૬%થી વધુ હતો. જોકે, લોન ચૂકવવાના સંદર્ભમાં મહિલા દેવાદારોએ પ્રમાણમાં સારું પ્રદર્શન કર્યું હતું.
જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો ગોલ્ડ લોન બજારમાં પ્રભુત્વ જાળવી રાખે છે, જે બજાર હિસ્સાના આશરે ૬૦% હિસ્સો ધરાવે છે. દરમિયાન, ગોલ્ડ લોન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતી નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્શિયલ કંપનીઓ (એનબીએફસી) ૮.૧% હિસ્સો ધરાવે છે.
નવેમ્બર ૨૦૨૫ સુધીમાં, ટોચના ૧૦ રાજ્યો કુલ ગોલ્ડ લોન પોર્ટફોલિયોમાં ૯૦.૮% હિસ્સો ધરાવતા હતા. દક્ષિણના રાજ્યોએ કુલ ગોલ્ડ લોન પોર્ટફોલિયોમાં ૭૫% થી વધુ ફાળો આપ્યો હતો. મુખ્ય રાજ્યોમાં, ગુજરાતે વાર્ષિક ધોરણે આશરે ૬૬.૭%ની સૌથી ઝડપી વૃદ્ધિ નોંધાવી હતી મોટાભાગના રાજ્યોમાં ગોલ્ડ લોન પોર્ટફોલિયો ગુણવત્તામાં સુધારો થયો છે.
