ફેડના દરમાં વધારાથી RBI પર દબાણ, ઓક્ટોબરમાં રેપો રેટ વધવાની સંભાવના

તાજેતરમાં યુએસ ફેડરલ રિઝર્વે ૨૦૨૩ પછી પહેલી વાર વ્યાજ દરમાં વધારો કર્યો

યુરોપિયન સેન્ટ્રલ બેંક અને બેંક ઓફ જાપાને પણ દરમાં વધારો કર્યો
અમદાવાદ : વૈશ્વિક કેન્દ્રીય બેંકો દ્વારા વ્યાજ દરમાં વધારાને કારણે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાને ઓક્ટોબરમાં તેની આગામી નાણાકીય નીતિ સમીક્ષામાં પગલાં લેવાની જરૂર પડશે. ઓગસ્ટ સમીક્ષા બેઠકની મિનિટોમાં, સ્થાનિક દર-નિર્ધારણ સમિતિના સભ્યોએ ફુગાવાને ધ્યાનમાં રાખીને દરોને સમાયોજિત કરવાની જરૂરિયાત સૂચવી હતી.
યુએસ ફેડરલ રિઝર્વે ૨૦૨૩ પછી પહેલી વાર વ્યાજ દરમાં વધારો કર્યો, જ્યારે યુરોપિયન સેન્ટ્રલ બેંકે ગયા અઠવાડિયે બીજી વાર દરમાં વધારો કર્યો. બેંક ઓફ જાપાને પણ વ્યાજ દર દરમાં વધારો કર્યો છે.
ફેડના પગલા બાદ, યુએસ અને ભારતમાં સમાન સિક્યોરિટીઝ વચ્ચેનું અંતર ઘટયું છે. વાણિજ્યિક બેંકો એ આકર્ષક દરો અને ઉપજ ઓફર કરી હતી. ૩૧ ઓગસ્ટ સુધીમાં, જ્યારે યોજના બંધ થઈ ત્યારે બેંકોએ આવી થાપણોમાં ૧૨૭.૨ બિલિયન ડોલર એકત્ર કર્યા હતાં. બાહ્ય વાણિજ્યિક ઉધાર (ECBs) અને વિદેશી વિદેશી ચલણ ઉધાર (OFCBs) સહિત કુલ પ્રવાહ ૧૩૬.૪ બિલિયન ડોલર હતો. ECB અને OFCB સ્વેપ સ્કીમ ૩૧ ડિસેમ્બર સુધી ખુલ્લી છે.
FCNR રૂટ દ્વારા મૂડી પ્રવાહ અપેક્ષા કરતા વધારે રહ્યો છે. અપેક્ષા કરતા વધારે ડોલર પ્રવાહનો અર્થ લિક્વિડિટી સરપ્લસમાં વધારો થયો છે. ૧૫ સપ્ટેમ્બર સુધીમાં, લિક્વિડિટી સરપ્લસ રૂ ૯.૮૫ લાખ કરોડ સુધી પહોંચી ગયું છે, અને કોલ મની રેટ માટેનું ઓપરેશનલ લક્ષ્ય પોલિસી રેટ કોરિડોરના નીચલા છેડાની નજીક રહે છે. શરૂઆતમાં, સેન્ટ્રલ બેંકે વેરિયેબલ રેટ રિવર્સ રેપો (VRRR) હરાજી દ્વારા આ વધારાની તરલતા પાછી ખેંચવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, જેમાં લાંબા ગાળાની હરાજીનો પણ સમાવેશ થતો હતો, પરંતુ સમજાયું કે આ કામ કરી રહ્યું નથી કારણ કે બેંકો લાંબા ગાળા માટે ભંડોળ એકત્ર કરવામાં અચકાતી હતી. ગ્રાહકો માટે ચોવીસ કલાક ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ હોવાથી, બેંકો માટે ૩૦ દિવસ જેવા લાંબા ગાળા માટે તેમની રોકડ જરૂરિયાતોનો અંદાજ કાઢવો મુશ્કેલ બની જાય છે.