Get The App

અર્થશાસ્ત્રીઓ વાસ્તવિક વૃદ્ધિ અંદાજ અંગે ચિંતિત

- સરકારે ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક CPIના આધાર વર્ષને ૨૦૧૨થી ૨૦૨૪ માં બદલ્યું, પરંતુ WPI તેના આધાર વર્ષ ૨૦૧૧-૧૨ પર યથાવત છ

- નવા આધાર વર્ષ સાથે નવી GDP શ્રેણી રજુ કરાશે

Updated: Feb 25th, 2026

GS TEAM

Google News
Google News
અર્થશાસ્ત્રીઓ વાસ્તવિક વૃદ્ધિ અંદાજ અંગે ચિંતિત 1 - image

અમદાવાદ : આગામી શુક્રવારે, નવા આધાર વર્ષ ૨૦૨૨-૨૩ પર આધારિત ચાલુ નાણાકીય વર્ષના ત્રીજા ક્વાર્ટર માટે GDP વૃદ્ધિના આંકડા જાહેર કરવામાં આવશે. સમગ્ર નાણાકીય વર્ષ માટે GDPનો બીજો એડવાન્સ અંદાજ પણ જાહેર કરવામાં આવશે. ભારત તેના કુલ સ્થાનિક ઉત્પાદન (જીડીપી) ના આધાર વર્ષને ૨૦૧૧-૧૨ થી ૨૦૨૨-૨૩ માં બદલવાની તૈયારીમાં છે. જોકે, અર્થશાસ્ત્રીઓ એ બાબતે વિભાજિત છે કે શું જથ્થાબંધ ભાવ સૂચકાંકના આધાર વર્ષને એકસાથે બદલવામાં નિષ્ફળતા વાસ્તવિક વૃદ્ધિ અંદાજમાં વિકૃતિ તરફ દોરી શકે છે.

આંકડા અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલયે ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક (CPI) ના આધાર વર્ષને ૨૦૧૨ થી ૨૦૨૪ માં બદલ્યું છે, પરંતુ WPI તેના આધાર વર્ષ ૨૦૧૧-૧૨ પર યથાવત છે. WPI ડેટા વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય દ્વારા સંકલિત કરવામાં આવે છે, અને આધાર વર્ષમાં ફેરફારના અભાવે રાષ્ટ્રીય ખાતાના ડેટામાં સંભવિત વિકૃતિઓ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.

અર્થશાસ્ત્રીઓએ WPI ને રાષ્ટ્રીય એકાઉન્ટિંગમાં સૌથી નબળી કડી ગણાવી હતી. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે WPIના બાસ્કેટ અને વજનમાં ફેરફાર ન કરવો જોઈએ, પરંતુ નોમિનલ અને વાસ્તવિક જીડીપી  વચ્ચે મોટી અસંગતતા ટાળવા માટે તેના આધાર વર્ષમાં ફેરફાર કરવો જોઈએ.

WPI અને CPI  બેમાંથી કોઈ પણ ભાવની ગતિવિધિઓને સચોટ રીતે પ્રતિબિંબિત કરતું નથી. એવું માનવામાં આવે છે કે જથ્થાબંધ બજાર ભાવમાં કોઈપણ ફેરફાર ટૂંકા ગાળા પછી છૂટક બજાર ભાવમાં ટ્રાન્સમિટ થાય છે. 

રાષ્ટ્રીય ખાતાના ડેટાની સૈદ્ધાંતિક શક્તિ વધારવા, અસ્થિરતા ઘટાડવા અને તેને આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણોની નજીક લાવવાના પ્રયાસમાં, આંકડા મંત્રાલય નવી જીડીપી શ્રેણીમાં વપરાશ, રોકાણ અને વેપાર પ્રવાહ રજૂ કરવાની રીતમાં પણ નોંધપાત્ર ફેરફાર કરી શકે છે.

સૌથી મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તન ઉત્પાદન ક્ષેત્રમાં આવશે, જ્યાં સંગ્રહ શ્રેણીઓના મોટા સમૂહ માટે ડબલ ડિફ્લેશન રજૂ કરવામાં આવશે.

 આ હેઠળ, વાર્ષિક સર્વે ઓફ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ આધારિત ઇનપુટ બાસ્કેટ અને આઇટમ-વાઇઝ WPI નો ઉપયોગ આઉટપુટ અને મધ્યવર્તી વપરાશને અલગથી ડિફ્લેટ કરવા માટે કરવામાં આવશે, જ્યારે નબળા ઇનપુટ-પ્રાઇસ કવરેજવાળી શ્રેણીઓ એક અત્યાધુનિક સિંગલ-એક્સ્ટ્રાપોલેશન સિસ્ટમ પર રહેશે.

ઘણા અર્થશાસ્ત્રીઓ કહે છે કે વ્યવહારમાં, એકંદર વાસ્તવિક જીડીપી પર અસર મર્યાદિત હોઈ શકે છે. જ્યાં સુધી WPIનો સંબંધ છે, તેનો ઉપયોગ ઉદ્યોગ-વિશિષ્ટ ધોરણે થાય છે. તેનો ઉપયોગ એકલ નંબર તરીકે થતો નથી. જો તમારી પાસે વધુ તાજેતરનો ડેટા હોય તો તે સારું રહેશે કારણ કે ગુણવત્તામાં ફેરફાર, ઉત્પાદન રચનામાં ફેરફાર થાય છે.

ત્રીજા ક્વાર્ટરમા વૃદ્ધિ દર ૭ ટકાથી ઉપર રહેશે

ચાલુ નાણાકીય વર્ષના બીજા ક્વાર્ટરમાં અપેક્ષા કરતાં વધુ ૮.૨ ટકા વૃદ્ધિ દર પછી, ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં મંદી જોવા મળી શકે છે. ડિસેમ્બરમાં પૂરા થતા ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં ભારતીય આર્થિક વૃદ્ધિ થોડી ધીમી પડી શકે છે કારણ કે પ્રતિકૂળ આધાર અસર અને મુખ્ય વૃદ્ધિ સૂચકાંકોમાં મંદી આવી છે, પરંતુ અર્થશાસ્ત્રીઓ માને છે કે વપરાશ અને રોકાણમાં વધારો વૃદ્ધિ દર ૭ ટકાથી ઉપર રાખશે.

વીજળીની માંગ અને સ્ટીલ વપરાશ જેવા નિયમિત રીતે ઉપલબ્ધ સૂચકાંકોએ ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં મધ્યમતા દર્શાવી છે. બીજા ક્વાર્ટરની તુલનામાં વીજળીની માંગમાં ૦.૨ ટકાનો ઘટાડો થયો છે, જ્યારે સ્ટીલનો વપરાશ ૪.૬ ટકા વધ્યો છે. જોકે, ચાલુ નાણાકીય વર્ષના ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં સિમેન્ટ ઉત્પાદનમાં ૧૧.૧ ટકાનો વધારો થયો છે, જે બીજા ક્વાર્ટરમાં ૭.૩ ટકા હતો.