અમદાવાદ : ભારતીય સ્ટીલ ઉદ્યોગે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬માં મજબૂત પ્રદર્શન કર્યું છે. વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ અને ભાવ દબાણનો સામનો કરતી વખતે વિશ્વના બીજા ક્રમના સૌથી મોટા ઉત્પાદક તરીકે તેનું સ્થાન મજબૂત બનાવ્યું છે.
ભારતનું ક્રૂડ સ્ટીલ ઉત્પાદન ૨૦૨૫-૨૬માં વાર્ષિક ધોરણે ૧૦.૭ ટકાથી વધુ વધીને લગભગ ૧૬૮.૪ મિલિયન ટન થયું છે. સ્થાનિક માંગ મુખ્ય વૃદ્ધિ ચાલક રહી, જેમાં ફિનિશ્ડ સ્ટીલ વપરાશ (૧૬૪ મિલિયન ટન) લગભગ ૭-૮ ટકા વધ્યું. માળખાગત સુવિધાઓ, બાંધકામ, રેલ્વે અને ઉત્પાદન ક્ષેત્રોમાં વધેલી પ્રવૃત્તિના જોરે સ્ટીલ સેક્ટરમાં વૃદ્ધિ જોવા મળી હતી. મોટા પાયે માળખાગત પ્રોજેક્ટ્સ અને શહેરીકરણના સરકારના પ્રયાસોએ આ સમયગાળા દરમિયાન સ્ટીલ વપરાશને વધારવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી છે.
નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬નું મુખ્ય આકર્ષણ ભારતનું મજબૂત નિકાસ પ્રદર્શન હતું. એપ્રિલ-માર્ચ દરમિયાન ૬.૬ મિલિયન ટનની નિકાસ થઈ છે. ફિનિશ્ડ સ્ટીલની નિકાસમાં ૩૫.૯ ટકાનો વધારો થયો છે જ્યારે આયાતમાં ૩૧.૭ ટકાનો તીવ્ર ઘટાડો થયો છે.
ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવાના હેતુથી ઉદ્યોગમાં મોટાપાયે સતત રોકાણ જોવા મળ્યું છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬માં ભારતની કુલ સ્ટીલ ઉત્પાદન ક્ષમતા લગભગ ૨૨૦ મિલિયન ટન હતી અને ૨૦૩૦ સુધીમાં ૩૦૦ મિલિયન ટન સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે, જેને જાહેર અને ખાનગી ક્ષેત્ર બંનેના રોકાણો દ્વારા ટેકો મળ્યો છે.
મધ્ય પૂર્વમાંથી ગેસ પુરવઠામાં વિક્ષેપોને કારણે એલપીજી જેવા ઔદ્યોગિક ઇંધણની અછત સર્જાતા ઘણા સ્ટીલ ઉત્પાદકો માટે ઉત્પાદનમાં સ્થિર વૃદ્ધિ ટકાવી કપરી બની છે. સરકારે સપોર્ટ કરવા સ્ટીલ સહિતના મુખ્ય ક્ષેત્રોને એલપીજી ફાળવણી વધારીને હસ્તક્ષેપ કર્યો છે.
