અમદાવાદ : ભારતમાં રોકાણ તરીકે સોનું ખરીદવાનો ટ્રેન્ડ ઝડપથી વધ્યો છે. ૨૦૨૫ માં, કુલ સોનાના વપરાશના આશરે ૪૦% રોકાણ તરીકે ખરીદવામાં આવ્યા હતા, જે છેલ્લા ઘણા વર્ષોમાં સૌથી વધુ છે. ગોલ્ડ ઈટીએફ એ આમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી, જેના થકી ૩૭.૫ ટન સોનું રોકાણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ છેલ્લા ૧૦ વર્ષમાં કુલ રોકાણ કરતાં વધુ છે.
વિશ્વભરમાં ચાલી રહેલા તણાવ અને રેકોર્ડ સોનાના ભાવને કારણે, લોકો હવે ઘરેણાં કરતાં રોકાણ તરફ વધુ વળ્યા છે. રેટિંગ એજન્સીનો અંદાજ છે કે ૨૦૨૭ સુધી આ રોકાણ માંગ ૩૫-૪૦% ની ઊંચી રહેશે. આનું કારણ એ છે કે લોકો તેમના રોકાણોને સુરક્ષિત રાખવા માટે સોનાને પસંદ કરી રહ્યા છે. વધુમાં, મધ્યસ્થ બેંકો પણ સતત સોનાની ખરીદી કરી રહી છે.
૨૦૨૫ માં ઘરેણાંની માંગમાં ઘટાડો થયો છે, પરંતુ સલામત રોકાણ તરીકે ગોલ્ડ ઈટીએફ અને સિક્કા અને બારમાં રોકાણકારોનો રસ રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચ્યો છે. વૈશ્વિક સ્તરે, ગોલ્ડ ઈટીએફ હોલ્ડિંગમાં ૮૦૧ મેટ્રિક ટનનો વધારો થયો છે. કુલ સોનાના વપરાશમાં ઈટીએફનો હિસ્સો ૨૦૨૪ માં લગભગ શૂન્ય હતો તે ૨૦૨૫ માં વધીને ૧૬% થયો છે.
દાગીનાની માંગમાં ભારે ઘટાડો થયો છે. વૈશ્વિક સ્તરે, ઘરેણાંનો હિસ્સો વાર્ષિક ધોરણે ૧૯% ઘટીને ૩૩% થયો છે. ભારતમાં, ઘરેણાંનો વપરાશ પણ સરેરાશ ૭૦% થી ઘટીને ૬૦% ની નીચે આવી ગયો છે.૨૦૨૫માં વૈશ્વિક રોકાણ માંગ ૨,૧૭૫ મેટ્રિક ટન સુધી પહોંચી હતી, જે ૨૦૨૦માં ૧,૮૦૫ મેટ્રિક ટનનો રેકોર્ડ હતો.
ભારતમાં કુલ સોનાના વપરાશમાં રોકાણનો હિસ્સો ૨૦૨૪માં ૨૯% થી વધીને ૨૦૨૫માં ૪૨% થયો છે. ૨૦૨૫માં જ ભારતીયોએ ઈટીએફમાં ૩૭.૫ ટન સોનું ઉમેર્યું, જે છેલ્લા ૧૦ વર્ષમાં કુલ રોકાણ કરતાં વધુ છે.
સોનાના વપરાશની પેટર્ન બદલાઈ રહી છે. ભૂરાજકીય અનિશ્ચિતતા અને પોર્ટફોલિયો વૈવિધ્યકરણને કારણે રોકાણની માંગ વધતી રહેશે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭ સુધીમાં કુલ સોનાના વપરાશમાં રોકાણ ૩૫ થી ૪૦% રહેવાનો અંદાજ છે.
સોનાના ભાવમાં વધારો થવાથી ગ્રાહકોના વર્તનમાં પરિવર્તન આવ્યું છે. ભારતના ઘરેણાં ખર્ચમાં ૧૦%નો વધારો થયો છે, પરંતુ વજન (વોલ્યુમ)ની દ્રષ્ટિએ તેમાં ૧૫%નો ઘટાડો થયો છે. ઊંચી કિંમતોને કારણે, લોકો હવે ઓછા કેરેટ અથવા ઓછા વજનના દાગીના ખરીદવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે.
