રશિયન ક્રૂડ પર નવા યુએસ ટેરિફથી ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા અને વેપાર પર દબાણ

યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કોંગ્રેસ દ્વારા પસાર કરાયેલા બિલ પર હસ્તાક્ષર કર્યા, જે તેમને અન્ય બાબતોની સાથે, રશિયન ક્રૂડ તેલ અને ગેસના પાંચ સૌથી મોટા ખરીદદારો પાસેથી આયાત કરાયેલા તમામ માલ પર ૧૦૦% સુધીના ટેરિફ લાદવાનો અધિકાર આપે છે. આ બિલ, જેને લિન્ડસે ઓ. ગ્રેહામ સેન્ક્શનિંગ રશિયા એક્ટ ઓફ ૨૦૨૬ કહેવામાં આવે છે, તે માન્યતા પર આધારિત છે કે રશિયન ઊર્જા ખરીદદારોને નિરાશ કરવાથી રશિયાની આવકમાં ઘટાડો થશે અને આખરે તેને યુક્રેનમાં યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે દબાણ કરવામાં આવશે.
યુક્રેન યુદ્ધ તેના પાંચમા વર્ષમાં છે અને ટૂંક સમયમાં સમાપ્ત થવું જોઈએ. પરંતુ અન્ય દેશો પર ટેરિફ લાદવાથી યુદ્ધના મેદાનમાં વાસ્તવિકતા બદલાશે તેવી શક્યતા નથી. આ સમયે રશિયન ઊર્જા પુરવઠામાં કોઈપણ ઘટાડો વૈશ્વિક આર્થિક અને ભૂ-રાજકીય વાતાવરણને વધુ જટિલ બનાવશે. ભારત સહિત કેટલાક સૌથી મોટા ઉર્જા આયાતકારોની રશિયન ઉર્જા પર નિર્ભરતાનું એક કારણ પશ્ચિમ એશિયામાં અમેરિકા દ્વારા શરૂ કરાયેલો ચાલુ, અણધાર્યો સંઘર્ષ છે.
જોકે, વાસ્તવિકતા ગમે તે હોય, ભારતે સતર્ક રહેવાની જરૂર છે. એ યાદ રાખવું અગત્યનું છે કે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે ૨૦૨૫માં રશિયન તેલ આયાત માટે ભારત પર વધારાના ટેરિફ લાદ્યા હતા, જે તેણે આ વર્ષની શરૂઆતમાં ઉઠાવી લીધા હતા. ચીન રશિયન ઉર્જાનો સૌથી મોટો આયાતકાર હોવા છતાં અને રશિયા સાથે ઘણા ગાઢ આર્થિક સંબંધો હોવા છતાં, અમેરિકાએ ચીન પર આવા ટેરિફ લાદ્યા ન હતા. આ મુખ્યત્વે ચીનની બદલો લેવાની ક્ષમતાને કારણે છે.
ભારત પાસે બહુ સોદાબાજી કરવાની શક્તિ નથી. તેથી, સૈદ્ધાંતિક રીતે, શક્ય છે કે ટ્રમ્પ નવા કાયદાનો આશરો લઈને પોતાના મતદારોને ખુશ કરવા માટે ભારત પર ફરીથી વધારાના ટેરિફ લાદી શકે. આવા ટેરિફથી ૨૦૨૫ માં યુક્રેન યુદ્ધનો અંત આવ્યો ન હતો, અને ન તો તેઓ ૨૦૨૬ માં આવું કરશે. અહેવાલો અનુસાર, ઓગસ્ટમાં ભારતની કુલ આયાતમાં રશિયન તેલનો હિસ્સો લગભગ ૪૫% હતો. આ હિસ્સો પાછલા મહિનાઓમાં પણ વધુ હતો.
એવું પણ શક્ય છે કે નવા કાયદાનો ઉપયોગ ભારત-અમેરિકા વેપાર કરાર માટે ચાલી રહેલી વાટાઘાટોમાં દબાણ લાવવા માટે થઈ શકે છે, જેનાથી ભારતને અત્યાર સુધી કરતા વધુ બજાર ખોલવાની ફરજ પડી શકે છે. કાયદામાં રાષ્ટ્રપતિને રાષ્ટ્રીય હિતમાં કેટલીક શરતો માફ કરવાની જોગવાઈ છે. ભારતે પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કરવું જોઈએ. વાજબી અને સંતુલિત વેપાર કરાર બંને અર્થતંત્રો માટે ફાયદાકારક રહેશે અને વેપાર સંબંધોને થોડી સ્થિરતા પ્રદાન કરશે.
જોકે, એ નોંધવું યોગ્ય છે કે વેપાર ભાગીદારો દ્વારા આપવામાં આવેલી છૂટછાટો અને પ્રતિબદ્ધતાઓ પછી યુએસ દ્વારા આવી માંગણીઓ ઘણીવાર ઉઠાવવામાં આવે છે. એ પણ સ્પષ્ટપણે જણાવવું જોઈએ કે ભારત સરકારની જવાબદારી છે કે તે દેશ અને તેની ઝડપથી વિકસતી અર્થવ્યવસ્થા માટે ઊર્જા સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરે.
શુદ્ધ આથક દ્રષ્ટિકોણથી, મુખ્ય ગ્રાહકો દ્વારા રશિયન ઊર્જા આયાતમાં કોઈપણ નોંધપાત્ર ઘટાડો વૈશ્વિક તેલના ભાવ પર અપ્રમાણસર અસર કરી શકે છે, જે બે અઠવાડિયા પહેલા નોંધપાત્ર રીતે વધ્યા હતા. પશ્ચિમ એશિયામાં યુએસ દ્વારા શરૂ કરાયેલા યુદ્ધે માત્ર હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને અવરોધિત કર્યું નથી, પરંતુ પ્રદેશમાંથી પસાર થતા અન્ય પુરવઠા માર્ગો પર પણ દબાણ આવ્યું છે. તેલના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો સમગ્ર વૈશ્વિક અર્થતંત્રને અસર કરશે, જેમાં યુએસનો સમાવેશ થાય છે, જે પહેલાથી જ ફુગાવાને કાબુમાં લેવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યું છે. વૈશ્વિક ઉર્જા બજારમાં સ્થિરતા લાવવા માટે અમેરિકાએ પહેલા પશ્ચિમ એશિયામાં પોતાની કામગીરી બંધ કરવી જોઈએ.
વધુમાં, અમેરિકાના કાયદા નિર્માતાઓએ એ વાત પર વિચાર કરવાની જરૂર છે કે તેમની સરકારે યુક્રેનનો બચાવ કરવા માટે પૂરતા પગલાં લીધા છે કે સંઘર્ષનો ઉકેલ શોધવામાં મદદ કરી છે. તાજેતરના અઠવાડિયામાં કેટલાક પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા છે, પરંતુ હજુ પણ કોઈ નિશ્ચિતતા દેખાતી નથી.