બેંકોની સંપત્તિ ગુણવત્તામાં એક મોટી સિદ્ધિ, ચોખ્ખી NPA 1% થી ઓછી

ભારતમાં તમામ ખાનગી અને જાહેર લિસ્ટેડ બેંકોમાં, નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭ના જૂન ક્વાર્ટરમાં ૧ ટકાથી ઓછી ચોખ્ખી બિન-કાર્યક્ષમ સંપત્તિ (એનપીએ) હતી. ભારતીય બેંકિંગ ઉદ્યોગ માટે આ એક દુર્લભ સિદ્ધિ છે. એક માત્ર ધિરાણકર્તા ઇન્ડસઇન્ડ બેંકનો ચોખ્ખી એનપીએ પાછલા માર્ચ ક્વાર્ટરમાં ૧ ટકા હતી. લિસ્ટેડ ભારતીય બેંકોના સમગ્ર જૂથમાંથી, ફક્ત નવ બેંકો પાસે અડધા ટકા કે તેથી વધુ (પરંતુ ૧ ટકાથી ઓછી) એનપીએ છે. આમાં ત્રણ જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો અને છ ખાનગી બેંકોનો સમાવેશ થાય છે.
આ બેંકોમાં બેંક ઓફ બરોડા (૫૦ બેસિસ પોઈન્ટ અથવા બીપીએસ), બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (૫૧ બીપીએસ), સિટી યુનિયન બેંક (૬૧ બીપીએસ), જમ્મુ અને કાશ્મીર બેંક (૬૦ બીપીએસ), પંજાબ અને સિંધ બેંક (૬૫ બીપીએસ), ડીસીબી બેંક (૮૪ બીપીએસ), કર્ણાટક બેંક (૮૭ બીપીએસ), બંધન બેંક (૯૩ બીપીએસ), અને ઇન્ડસઇન્ડ બેંક (૯૫ બીપીએસ) સામેલ છે. ત્રિમાસિક ધોરણે, ફક્ત ચાર બેંકો (ત્રણ ખાનગી બેંકો અને એક પીએસબી)ના ચોખ્ખા એનપીએમાં (ટકાવારીની દ્રષ્ટિએ) નજીવો વધારો જોવા મળ્યો હતો. દરમિયાન, સાત બેંકો (બે ખાનગી બેંકો અને પાંચ પીએસબી)ના ચોખ્ખા એનપીએમાં કોઈ ફેરફાર જોવા મળ્યો નથી.
બેંક ઓફ મહારાષ્ટ્ર સૌથી સ્વચ્છ બેલેન્સ શીટ ધરાવે છે, જેમાં સૌથી ઓછો ૧૩ બીપીએસ નેટ એનપીએ રેશિયો છે. આ પછી ઇન્ડિયન બેંક (૧૫ બીપીએસ), આઈડીબીઆઈ બેંક (૧૬ બીપીએસ), તમિલનાડ મર્કેન્ટાઇલ બેંક (૧૭ બીપીએસ), ફેડરલ બેંક અને ઇન્ડિયન ઓવરસીઝ બેંક (૧૮ બીપીએસ દરેક), અને કરુર વૈશ્ય બેંક (૧૯ બીપીએસ) આવે છે. મોટી બેંકોમાં, સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયાની ચોખ્ખી એનપીએ ૩૮ બીપીએસ અને એચડીએફસી બેંકનો ૪૧ બીપીએસ હતો.
જોકે, ગ્રોસ એનપીએની વાત કરીએ તો પરિસ્થિતિ ઓછી પ્રોત્સાહક છે. ફક્ત બે બેંકો - બંને ખાનગી બેંકો - પાસે ગ્રોસ એનપીએ ૧ ટકાથી નીચે છે. જેમાં તમિલનાડ મર્કેન્ટાઇલ બેંક (૬૯ બીપીએસ) અને કરુર વૈશ્ય બેંક (૭૪ બીપીએસ) છે. બીજી બાજુ, બે બેંકો પાસે ગ્રોસ એનપીએ ૩ ટકાથી ઉપર છે. આ પણ ખાનગી બેંકો છે, ઇન્ડસઇન્ડ બેંક (૩.૨૫ ટકા) અને બંધન બેંક (૩.૧૫ ટકા). પાંચ જાહેર અને ચાર ખાનગી બેંકોના ગ્રોસ એનપીએ ૨.૦૮ ટકાથી ૨.૭૮ ટકા સુધીના છે.
સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયાના ગ્રોસ એનપીએ ૧.૪૭ ટકા હતા, જ્યારે એચડીએફસી બેંકના ૧.૧૭ ટકા હતા. એકંદરે, જૂન મહિનામાં લિસ્ટેડ બેંકોના કુલ એનપીએ આશરે રૂ. ૩.૭ લાખ કરોડ હતા, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળા કરતા ૧૧.૭૬ ટકાનો ઘટાડો છે, અને ચોખ્ખા એનપીએ આશરે રૂ. ૮૪,૨૯૩ કરોડ છે, જે ૯.૫૧ ટકાનો ઘટાડો છે.
એનપીએમાં સતત ઘટાડો અને નવી લોન વિતરણમાં ધીમા પડવાથી બેંકોને તેમની જોખમ જોગવાઈઓ ઘટાડવાની મંજૂરી મળી છે. જૂન ક્વાર્ટરમાં ઉદ્યોગની એનપીએ માટે કુલ જોગવાઈ ઘટીને આશરે રૂ. ૨૫,૪૪૮ કરોડ થઈ ગઈ છે, જે પાછલા વર્ષની સરખામણીમાં ૪૧.૬૧ ટકાનો નોંધપાત્ર ઘટાડો છે. જોકે, ત્રિમાસિક ધોરણે આ રકમ યથાવત રહી હતી. આ ઓછી જોગવાઈઓએ બેંકોના નફામાં સીધો વધારો કર્યો હતો.
બેંકિંગ ઉદ્યોગ માટે કાર્યકારી નફો વાર્ષિક ધોરણે ૪.૫ ટકાનો સાધારણ વધારો થયો છે, જ્યારે ચોખ્ખો નફો ૧૯.૦૧ ટકા વધીને આશરે રૂ. ૧.૧૦ લાખ કરોડ થયો છે, જે અત્યાર સુધીનો સૌથી વધુ ત્રિમાસિક નફો છે.
સ્ટેટ બેંક આશરે રૂ. ૨૧,૧૨૧ કરોડના ચોખ્ખા નફા સાથે યાદીમાં ટોચ પર છે, ત્યારબાદ એચડીએફસી બેંક (આશરે રૂ. ૧૯,૦૬૦ કરોડ) અને ૈંભૈંભૈં બેંક (આશરે રૂ. ૧૪,૮૦૫ કરોડ) છે. આ ત્રણેય બેંકો મળીને ઉદ્યોગના કુલ ચોખ્ખા નફામાં ૫૦ ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. અન્ય કોઈ બેંકનો ચોખ્ખો નફો રૂ.૧૦,૦૦૦ કરોડથી વધુ થયો નથી.