પંજાબના 12 જિલ્લામાં ભયાનક પૂરની સ્થિતિ, 3 લાખ લોકોનું સ્થળાંતર, તબાહીના 5 કારણ

Punjab Flood: ઉત્તર ભારતમાં ઘણી જગ્યાએ પૂરની સ્થિતિ સર્જાઈ છે. ખાસ કરીને છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી પંજાબમાં સ્થિતિ ચિંતાજનક છે. જો પાકિસ્તાનમાં પૂરનું કારણ ભારત છે, તો આપણે વિચારવું જોઈએ કે ભારતના પંજાબમાં પૂર કેમ આવે છે? પંજાબની નદીઓ, સતલજ, બિયાસ, રાવી અને ઘગ્ગરમાં પૂર આવે છે, આ નદીઓ જોખમના નિશાનથી ઉપર વહી રહી છે. જેના કારણે પંજાબમાં અરાજકતા છે. આના કારણે પંજાબના 1 હજારથી વધુ ગામડાઓ પૂરથી પ્રભાવિત થયા છે. પરિસ્થિતિ ખૂબ જ ખરાબ છે, આપત્તિ વ્યવસ્થાપન સાથે સંકળાયેલા લોકો યુદ્ધના ધોરણે કામ કરી રહ્યા છે, તેમજ અસરગ્રસ્ત લોકોને સલામત સ્થળોએ લઈ જવાના પ્રયાસો ચાલુ છે.

વડાપ્રધાને ભગવંત માન સાથે કરી વાત

આ કારણોસર, ચીનમાં યોજાયેલી SCO બેઠકમાંથી પાછા ફર્યા પછી તરત જ, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પંજાબના મુખ્યમંત્રી ભગવંત માન સાથે વાત કરી અને પૂરની પરિસ્થિતિ વિશે માહિતી મેળવી હતી.

આ પણ વાંચોઃ સસ્તા ઓઈલની સાથે S400 ની ઝડપી ડિલીવરી કરશે રશિયા, ટ્રમ્પની ધમકીઓ વચ્ચે ભારતને ફાયદો

મુખ્ય નદીઓમાં પૂર

પંજાબના 23માંથી 12 જિલ્લા પૂરથી ખરાબ રીતે પ્રભાવિત થયા છે. પૂરને કારણે અત્યાર સુધીમાં 30 લોકોના મોત થયાના અહેવાલ છે. આનાથી લગભગ 15 લાખ લોકો પ્રભાવિત થયા છે અને અત્યાર સુધીમાં લગભગ 3 લાખ લોકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડવામાં આવ્યા છે. પૂરના કારણે પંજાબમાં ખેતીને પણ અસર થઈ છે. લગભગ 3 લાખ એકર ખેતીલાયક જમીનને અસર થઈ છે, જેના કારણે ડાંગર, કપાસ અને મકાઈના પાક સંપૂર્ણપણે નાશ પામ્યા છે.

રૅકોર્ડબ્રેક વરસાદ

હવામાન વિભાગે પંજાબમાં વરસાદ માટે રેડ ઍલર્ટ જાહેર કર્યું છે. આનો અર્થ એ છે કે, ભારે વરસાદની શક્યતા છે. તેથી જ આ પૂરની પરિસ્થિતિમાંથી ટૂંક સમયમાં રાહત મળવાની આશા ઓછી છે.

મંગળવારે (2 સપ્ટેમ્બર) પંજાબના મુખ્યમંત્રી ભગવંત માનને પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોનું નિરીક્ષણ કર્યું. આ અંગે પૂછવામાં આવેલા પ્રશ્નો પર તેમણે કહ્યું કે, તેઓ કુદરત સામે શું કરી શકે છે. એ વાત સાચી છે કે જ્યારે કુદરત પોતાનું ઉગ્ર સ્વરૂપ બતાવે છે, ત્યારે તેની સામે બધા પ્રયાસો નિષ્ફળ જાય છે. તો શું આનો અર્થ એ છે કે પંજાબના લોકોને પૂરની દયા પર છોડી દેવા જોઈએ?

આ પણ વાંચોઃ 'માત્ર આધાર કાર્ડ જ નાગરિકતાનો પૂરાવો નથી', SIR પર સુનાવણી દરમિયાન SCની ટિપ્પણી

છેલ્લાં 6 વર્ષમાં ત્રીજીવાર પૂર

છેલ્લા 6 વર્ષમાં પંજાબ ત્રીજી વખત પૂરની ઝપેટમાં આવ્યું છે. આ પહેલા પંજાબમાં 2023 અને 2019 માં પણ પૂર આવ્યું હતું. 2023ના પૂરમાં પંજાબના 1500થી વધુ ગામડાઓ પ્રભાવિત થયા હતા અને લગભગ 2 લાખ 21 હજાર હેક્ટર જમીન પર ઊભા પાકનો નાશ થયો હતો. આ સિવાય, 2019 માં આવેલા પૂરમાં, 300થી વધુ ગામડાઓ પૂરથી પ્રભાવિત થયા હતા અને હજારો હેક્ટર જમીન પરનો પાક નાશ પામ્યો હતો.

પૂરનો સામનો કરવા માટે તૈયારીનો અભાવ

દર વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં, પૂરની પરિસ્થિતિનો સામનો કરવા માટે પંજાબમાં એક બેઠક યોજવામાં આવે છે. પરંતુ આ વર્ષે, આ બેઠક ફેબ્રુઆરીમાં નહીં પરંતુ જૂનમાં યોજાઈ હતી. ફેબ્રુઆરીમાં, આમ આદમી પાર્ટી(AAP)નું સંપૂર્ણ ધ્યાન દિલ્હીની ચૂંટણીઓ પર હતું અને પંજાબના મુખ્યમંત્રી ભગવંત માન પણ તેમની પાર્ટીની જીત માટે ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા હતા. 

ભાખરા-નાંગલ ડેમનું સંચાલન

ત્યાર બાદ, મે મહિનામાં પંજાબ સરકાર એ બાબતમાં ફસાઈ ગઈ કે ભાખરા નાંગલ ડેમનું પાણી હરિયાણા અને રાજસ્થાનને આપવું જોઈએ કે નહીં, અને જો આપવામાં આવે તો તે કેટલી માત્રામાં આપવું જોઈએ. આ અંગે પણ ઘણો હોબાળો થયો કારણ કે ભાખરા નાંગલ ડેમમાં વધુ પાણીનો સંગ્રહ થઈ રહ્યો હતો. આ મુદ્દે, ભગવંત માન સરકાર ભાખરા નાંગલ મેનેજમેન્ટ બોર્ડ અને હરિયાણા સરકાર સાથે વાટાઘાટોમાં ફસાઈ ગઈ હતી, તેથી જ પૂરનો સામનો કરવા માટે તૈયારી કરવાની કોઈ તક મળી ન હતી અને જ્યારે ચોમાસામાં પર્વતોમાંથી વધુ પાણી આવતું હતું, ત્યારે રણજીત સાગર, પોંગ અને ભાખરા નાંગલ ડેમમાંથી વધુ પાણી છોડવાની ફરજ પડી હતી. આ ડેમ પર પાણીનું સ્તર ખતરનાક સ્તરે પહોંચી ગયું હતું. અને એવું માનવામાં આવે છે કે પંજાબમાં પૂરનું આ પણ એક કારણ છે.