પ્રદૂષણમાં મુંબઈ દિલ્હી કરતાં આગળ નીકળતાં હાઈકોર્ટ લાલઘૂમ: અધિકારીઓને લગાવી જોરદાર ફટકાર

Bombay High Court On Mumbai Air Pollution : મુંબઈમાં હવાનું પ્રદૂષણ સતત વધી રહ્યું છે અને તે હવે અત્યંત ગંભીર ચિંતાનો વિષય બન્યું છે. શહેરની કથળતી વાયુ ગુણવત્તા પર બોમ્બે હાઈકોર્ટે ભારે નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. હાઈકોર્ટે આશ્ચર્ય વ્યક્ત કરતાં કહ્યું કે પ્રદૂષણની બાબતમાં હવે મુંબઈ દિલ્હીથી પણ આગળ નીકળી રહ્યું છે. લાખો નાગરિકો ઝેરી હવાના કારણે મુશ્કેલી ભોગવી રહ્યા છે ત્યારે પ્રદૂષણ અટકાવવાની જવાબદારી ધરાવતા અધિકારીઓ શાંતિથી કેવી રીતે ઊંઘી શકે તેવો વેધક સવાલ પણ અદાલતે કર્યો હતો.

સરકારી તંત્ર અને પોલીસની ઢીલી કામગીરી પર કોર્ટ લાલઘૂમ

અદાલતે બૃહન્મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (BMC), મહારાષ્ટ્ર પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (MPCB) અને મુંબઈ પોલીસને આકરી ફટકાર લગાવી હતી. હાઈકોર્ટે નોંધ્યું કે તહેવારો દરમિયાન ધ્વનિ પ્રદૂષણ અને જાહેર રસ્તાઓ પર ફટાકડા ફોડવા પર લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધના આદેશોનું જમીની સ્તરે પાલન થઈ રહ્યું નથી. પોતાની જવાબદારી નિભાવવામાં નિષ્ફળ રહેલા અધિકારીઓ વિરુદ્ધ કડક પગલાં લેવાની ચેતવણી પણ અદાલતે આપી છે.

પોલીસ સ્ટેશન સામે જ ફૂટ્યા ફટાકડા

ધ્વનિ પ્રદૂષણ અને રસ્તાઓ પર ફટાકડા ફોડવા અંગે દાખલ થયેલી સુઓમોટો જાહેર હિતની અરજી પર જસ્ટિસ ગિરીશ એસ. કુલકર્ણી અને જસ્ટિસ નીલા ગોખલેની ખંડપીઠ સમક્ષ સુનાવણી હાથ ધરાઈ હતી. દક્ષિણ મુંબઈના ક્રોફર્ડ માર્કેટ નજીક એક પોલીસ સ્ટેશનની બરાબર સામે જ વ્યસ્ત રસ્તા પર ફટાકડા ફોડવામાં આવ્યા હોવાનો ઉલ્લેખ કરતાં અદાલતે તેને અદાલતી આદેશોનું ખુલ્લું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું હતું. શોભાયાત્રાઓમાં વપરાતા સાઉન્ડ સિસ્ટમના લાયસન્સ તપાસવા અને રસ્તાઓ પર ફટાકડા ફોડવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ સુનિશ્ચિત કરવા પોલીસને તાકીદ કરવામાં આવી છે.

નાગરિકોના મૂળભૂત અધિકારોનું ઉલ્લંઘન

બોમ્બે હાઈકોર્ટે જણાવ્યું કે પ્રદૂષણ અટકાવવામાં તંત્રની નિષ્ક્રિયતા બંધારણની કલમ 14 અને 21 હેઠળ નાગરિકોને મળેલા મૂળભૂત અધિકારોનું હનન છે. મુંબઈ પોલીસ કમિશનરને તમામ પોલીસ સ્ટેશનોના વડાઓ સાથે તાત્કાલિક બેઠક યોજીને નિયમોનું કડક પાલન કરાવવાનો નિર્દેશ અપાયો છે. આ ઉપરાંત BMC કમિશનર અને MPCB કમિશનરને 26 ઓક્ટોબરના રોજ આગામી સુનાવણીમાં રૂબરૂ હાજર રહીને પ્રદૂષણ નિયંત્રણ માટે લીધેલા પગલાંનો અહેવાલ રજૂ કરવા આદેશ આપવામાં આવ્યો છે.

બાંધકામ સાઇટ્સ પરથી ઊડતી ધૂળ અંગે નારાજગી

શહેરમાં ચાલતા બાંધકામોમાંથી નીકળતી ધૂળ પર નિયંત્રણ ન હોવા અંગે પણ અદાલતે સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. જસ્ટિસ કુલકર્ણીએ જણાવ્યું કે બાંધકામની પ્રવૃત્તિઓ પ્રદૂષણનું મોટું કારણ છે, તેથી નિયમો તોડતા બિલ્ડરો પર ભારે દંડ ફટકારવો જોઈએ. જસ્ટિસ નીલા ગોખલેએ સ્પષ્ટ કર્યું કે શહેરના પ્રમાણમાં સ્વચ્છ વિસ્તારોના આંકડા બતાવીને ભારે ટ્રાફિક અને ગીચ વસ્તીવાળા વિસ્તારોની ખરાબ હવાને નજરઅંદાજ કરી શકાય નહીં.

વિઝિબિલિટી 500 મીટરથી પણ નીચે પહોંચી

સુનાવણી દરમિયાન અદાલતે નોંધ્યું કે ધુમ્મસ અને સ્મોગને કારણે મુંબઈમાં વિઝિબિલિટી ઘટીને 500 મીટરથી પણ ઓછી થઈ ગઈ હતી. દરિયાકિનારો હોવા છતાં મુંબઈ આવી ગંભીર સ્થિતિનો સામનો કરી રહ્યું છે તે ચિંતાજનક બાબત છે. લોકોમાં જાગૃતિ લાવવા માટે મીડિયા, સોશિયલ મીડિયા અને સેલિબ્રિટીઝના માધ્યમથી અભિયાન ચલાવવાનું સૂચન પણ કરવામાં આવ્યું હતું. નાગરિકોએ ઘરની બહાર નીકળતા પહેલા હવા ગુણવત્તા સૂચકાંક (AQI) જોવો પડે તેવી નોબત ન આવવી જોઈએ તેમ જણાવીને કોર્ટે કડક અમલીકરણની સૂચના આપી હતી.