Exclusive: ચોખા અને મકાઈ થશે મોંઘા? ઈથેનોલ માટે ખાંડના વપરાશ પર સરકારી રોક, 250 કરોડ લીટરના ગ્રીન ફ્યૂઅલ ટાર્ગેટને મોટો ફટકો

Government Freezes Sugar Diversion: કેન્દ્ર સરકારે વર્ષ 2026-27ના ઇથેનોલ સપ્લાયર માટે ઇથેનોલ ઉત્પાદન માટે ખાંડ ડાયવર્ટ કરવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે, જેના કારણે નેશનલ ગ્રીડમાંથી રાતોરાત 250 કરોડ લીટરથી વધુનો ઇથેનોલ પુરવઠો ઘટી ગયો છે. સરકારી ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ જેમાં ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન એટલે કે IOC, ભારત પેટ્રોલિયમ BPCL અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ HPCL સામેલ છે, જેના દ્વારા શુક્રવારે ઇથેનોલ ખરીદી માટેનું નવું ટેન્ડર જારી કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં સુગર ડાયવર્ઝન શૂન્ય રાખવાનું ફરજિયાત કરાયું છે. આ કંપનીઓએ 1 નવેમ્બર, 2026 થી 31 ઑક્ટોબર, 2027 સુધીના સમયગાળા માટે 1,100 કરોડ લીટર ઇથેનોલ ખરીદવા માટે ટેન્ડર બહાર પાડ્યા છે. આ આદેશમાં શેરડીના રસ, સુગર સીરપ અને B-હેવી મોલાસીસને સ્પષ્ટપણે બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે છેલ્લા પાંચ વર્ષથી ભારતના બાયોફ્યુઅલ વિસ્તરણને વેગ આપનારા મુખ્ય ફીડસ્ટોક બંધ થઈ ગયા છે.

નેશનલ ઇથેનોલ ગ્રીડનો એક ચોથો ભાગ નાબૂદ

આ નીતિગત ફેરફારથી દેશના ઇથેનોલ સપ્લાય પૂલનો એક મોટો હિસ્સો ઘટી ગયો છે. વર્ષ 2025-26ના સપ્લાય ચક્રમાં સુગર-બેઝ્ડ ફીડસ્ટોકે ગ્રીડને આશરે 266 કરોડ લીટર ઇથેનોલ પૂરો પાડ્યો હતો, જેમાં શેરડીના રસે 151 કરોડ લીટર અને B-હેવી મોલાસીસે 115 કરોડ લીટરનું યોગદાન આપ્યું હતું. OMC દ્વારા 1,100 કરોડ લીટરની માંગ સામે આટલો જથ્થો હટાવી લેવાથી ઓપરેશનલ સપ્લાય બેઝને મોટો ફટકો પડ્યો છે.

ડિસ્ટીલરીઝ અને સુગર મિલોને નુકસાન

અચાનક લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધથી સંકલિત સુગર રિફાઇનરીઓ અને ડિસ્ટીલરી ઓપરેટરોને ભારે નુકસાન થયું છે. સુગર કંપનીઓએ છેલ્લા ચાર વર્ષમાં મલ્ટી-ફીડ પ્લાન્ટ્સ અને ડ્યુઅલ-ફીડ યુનિટ્સના વિસ્તરણ માટે હજારો કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ કર્યું હતું, જે હવે બેકાર થઈ જશે. જોકે પ્રોસેસર્સ હજુ પણ C-હેવી મોલાસીસનો ઉપયોગ કરી શકે છે, પરંતુ તેનાથી મળતું ઇથેનોલનું પ્રમાણ B-હેવી મોલાસીસ કરતાં ઘણું ઓછું હોય છે. આનાથી સમગ્ર સેક્ટરના પ્રોફિટ માર્જિન પર ગંભીર અસર પડશે.

અનાજના બજારોમાં મોંઘવારીનું જોખમ

આ ખાધને પહોંચી વળવા સરકાર હવે અનાજ આધારિત ઇથેનોલ તરફ ઝડપથી આગળ વધી રહી છે. જોકે, નવી ટેન્ડર નીતિમાં મકાઈ આધારિત ઇથેનોલ માટેના પ્રોત્સાહનમાં પ્રતિ લીટર 3 રૂપિયાનો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે, અને ખરીદ કિંમત 71.86 રૂપિયાથી ઘટાડીને 68.86 રૂપિયા પ્રતિ લીટર કરી દેવાઈ છે. સમગ્ર ખાધને અનાજના ફીડસ્ટોક પર તબદીલ કરવાથી સ્થાનિક કૃષિ બજારો પર ભારે અસર પડશે. 1,100 કરોડ લીટરની માંગને પહોંચી વળવા માટે ડિસ્ટીલરીઓ દ્વારા મોટા પ્રમાણમાં મકાઈની ખરીદી કરવાથી પોલ્ટ્રી ફીડ અને સ્ટાર્ચ ઉદ્યોગો સાથે સીધી સ્પર્ધા થશે, જેના કારણે ખુલ્લા બજારમાં મકાઈના ભાવ આસમાને પહોંચી શકે છે.