લલિત કલા અકાદમી : રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ રાષ્ટ્રીય કલા પ્રદર્શનના 20 કલાકારોને નેશનલ એવોર્ડ એનાયત કર્યા

ભારતના રાષ્ટ્રપતિ શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મુ દ્વારા 21 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ નવી દિલ્હી સ્થિત ડૉ. આંબેડકર ઇન્ટરનેશનલ સેન્ટર ખાતે 65મા રાષ્ટ્રીય કલા પ્રદર્શન અને 3જી પ્રિન્ટ બિએનાલે ઇન્ડિયા 2026ના વિજેતા કલાકારોને એવોર્ડ એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા.

આ સમારોહનું આયોજન કેન્દ્રીય સંસ્કૃતિ મંત્રાલય હેઠળની લલિત કલા અકાદમી દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. કાર્યક્રમમાં કેન્દ્રીય સંસ્કૃતિ અને પ્રવાસન મંત્રી ગજેન્દ્ર સિંહ શેખાવત અને સંસ્કૃતિ મંત્રાલયના સચિવ વિવેક અગ્રવાલ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. મંત્રી શેખાવતે રાષ્ટ્રપતિને ગોંડ પેઇન્ટિંગ ભેટ આપી હતી.

રાષ્ટ્રીય કલા પ્રદર્શન

દેશના 27 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના 2495  કલાકારો પાસેથી કુલ 6175 કલાકૃતિઓ પ્રાપ્ત થઈ હતી. આમાંથી 270 કલાકૃતિઓ પ્રદર્શન માટે પસંદ કરવામાં આવી હતી અને 20 કલાકારોને નેશનલ એવોર્ડ એનાયત કરાયા હતા.

૩જી પ્રિન્ટ બિએનાલે ઇન્ડિયા 

પ્રિન્ટમેકિંગ (છાપચિત્ર કલા) ક્ષેત્રે ભારતીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય કલાકારોને એક વ્યાપક વૈશ્વિક મંચ પ્રદાન કરવામાં આવ્યું, જેમાં ગ્રાન્ડ પ્રાઇઝ વિજેતાઓનું સન્માન કરાયું.

લલિત કલા અકાદમી 

રાષ્ટ્રીય દૃશ્ય કલા અકાદમી એટલે લલિત કલા અકાદમી ભારતની દૃશ્ય કલાઓના પ્રોત્સાહન અને સંરક્ષણ માટે કાર્ય કરતી રાષ્ટ્રીય સંસ્થા છે. 

• સ્થાપના: 5 ઑગસ્ટ, 1954.
• સ્થાપના સમયે નેતૃત્વ: મૌલાના અબુલ કલામ આઝાદ.
• મુખ્ય મથક: નવી દિલ્હી.
• સંબંધિત મંત્રાલય: ભારત સરકારનું સંસ્કૃતિ મંત્રાલય.
• મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય: ભારતીય શાસ્ત્રીય, આધુનિક, લોક અને આદિવાસી દૃશ્ય કલાઓનું પ્રોત્સાહન અને સંરક્ષણ.

ગોંડ પેઇન્ટિંગ

ગોંડ પેઇન્ટિંગ ભારતની એક પ્રાચીન આદિવાસી લોકચિત્રકળા છે, જે મુખ્યત્વે મધ્ય પ્રદેશના ગોંડ આદિવાસી સમુદાય સાથે સંકળાયેલી છે. આ કળામાં પ્રકૃતિ, વન્યજીવો, વૃક્ષો, પક્ષીઓ અને આદિવાસી જીવનનું સુંદર ચિત્રણ કરવામાં આવે છે.

ગોંડ પેઇન્ટિંગની મુખ્ય વિશેષતાઓ

• ઉદ્ભવ: મધ્ય પ્રદેશ, ભારત.
• સંબંધિત સમુદાય: ગોંડ આદિવાસી સમુદાય.
• મુખ્ય વિષયો: પ્રકૃતિ, પ્રાણીઓ, પક્ષીઓ, લોકકથાઓ અને ધાર્મિક-સાંસ્કૃતિક માન્યતાઓ.
• ચિત્રશૈલી: બિંદુઓ, રેખાઓ, રંગીન પેટર્ન અને આકર્ષક ભૌમિતિક આકૃતિઓનો ઉપયોગ.
• રંગો: પરંપરાગત રીતે કુદરતી રંગોનો ઉપયોગ થતો હતો; આધુનિક કલાકારો કૃત્રિમ રંગોનો પણ ઉપયોગ કરે છે.

પરીક્ષાલક્ષી પ્રશ્ન

પ્રશ્ન 1: નીચેના વિધાનો ધ્યાનમાં લો:

1. ગોંડ પેઇન્ટિંગનો સંબંધ ગોંડ આદિવાસી સમુદાય સાથે છે.
2. ગોંડ પેઇન્ટિંગમાં પ્રકૃતિ અને વન્યજીવોનું ચિત્રણ થાય છે.
3. ગોંડ પેઇન્ટિંગમાં માત્ર કૃત્રિમ રંગોનો જ ઉપયોગ થાય છે.

ઉપરોક્ત પૈકી કયાં વિધાનો સાચાં છે?

(A) માત્ર 1

(B) માત્ર 1 અને 2

(C) માત્ર 2 અને 3

(D) 1, 2 અને 3