એવું લાગે છે કે બિહારમાં પૂર્વ-લેખિત સ્ક્રિપ્ટ અમલમાં મૂકવામાં આવી રહી છે. આને બિહારના મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમારના રાજ્યસભામાં નામાંકન તરીકે જોવામાં આવે છે. આજકાલ ભાજપ હાઈકમાન્ડના વચનો પર આ સુશાસન બાબુને જેટલો વિશ્વાસ છે એટલો ભાગ્યે જ કોઈને હોય. ભાજપનું આ ઓપરેશન વેનેઝુએલા છે. આ ઘટનાનું મહત્ત્વ કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહના પટણામાં નામાંકન વેળાએ આગમનથી સ્પષ્ટ થાય છે. જોકે, એ ચોક્કસ છે કે બે દાયકા પછી બિહારના રાજકારણમાં સત્તામાં મોટો ફેરફાર જોવા મળશે. જનતા દળ (યુનાઇટેડ)ના સુપ્રીમો નીતિશ કુમાર, જેમણે ચાર મહિના કરતાં ઓછા સમય પહેલા રેકોર્ડ દસમી વખત મુખ્યમંત્રી તરીકે શપથ લીધા હતા, હવે અણધારી રીતે આ પ્રતિષ્ઠિત પદ છોડવા માટે તૈયાર થઈ ગયા છે. હવે, ૭૫ વર્ષીય નીતિશ કુમાર રાજ્યસભા ચૂંટણી લડી રહ્યા છે.
જોકે, વિધાનસભામાં શાસક ગઠબંધનની નોંધપાત્ર બહુમતી હોવાથી તેમનો વિજય નિશ્ચિત માનવામાં આવે છે. એ પણ સ્પષ્ટ છે કે મુખ્યમંત્રી તરીકેનો તેમનો બે દાયકા લાંબો કાર્યકાળ રાજ્યસભા ચૂંટણીમાં તેમની સફળતા સાથે સમાપ્ત થશે. રાજ્યમાં તેમનો અનુગામી રાજનેતા ભાજપમાંથી આવશે. નવેમ્બર ૨૦૨૫ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપ રાજ્યના સૌથી મોટા પક્ષ તરીકે ઉભરી આવ્યો હતો. ભાજપના મજબૂત પ્રદર્શનથી નીતિશ કુમારને સત્તા જાળવી રાખવામાં મદદ મળી. પરંતુ રાજકીય પંડિતો પહેલાથી જ અનુમાન લગાવી રહ્યા હતા કે તેમને આખરે સ્વેચ્છાએ કે દબાણ હેઠળ રાજીનામું આપવું પડશે. ખરેખર, બિહાર ઉત્તર ભારતમાં એકમાત્ર હિન્દીભાષી રાજ્ય છે, જ્યાં ભાજપને હજુ સુધી પોતાના મુખ્યમંત્રી મળ્યા નથી. દરમિયાન, એવી અટકળો ચાલી રહી છે કે નીતિશ કુમારના પુત્ર, નિશાંત કુમાર, જે સક્રિય રાજકારણમાં પ્રમાણમાં નવા છે, નવી સરકારમાં નાયબ મુખ્યમંત્રી બની શકે છે. નીતિશનું બિહાર છોડવાનું એક કારણ પુત્રોદ્ધાર પણ છે.
બિહારમાં ભાજપની મહત્વાકાંક્ષાઓને ધ્યાનમાં રાખીને, JDU પોતાના પક્ષના સમર્થન આધારને જાળવી રાખવા માટે નાયબ મુખ્યમંત્રી પદની શોધમાં હોય તે શક્ય છે. સત્તામાં આ અચાનક પરિવર્તન JDU ના કેટલાક નેતાઓમાં અસંતોષ પેદા કર્યો છે. અનુભવી અને ખેલાડી નીતિશ કુમાર પાસે તેમના પક્ષના ધારાસભ્યોને એક રાખવા અને તેમના પક્ષના સમર્થન આધારને અસર ન થાય તે સુનિશ્ચિત કરવાનો પડકાર પણ છે. દરમિયાન, જો નીતિશ કુમાર રાજ્યસભામાં પ્રવેશ કરે છે, તો લોક જનશક્તિ પાર્ટીના વડા અને કેન્દ્રીય મંત્રી ચિરાગ પાસવાન રાજ્યના રાજકારણમાં પોતાનો પ્રભાવ મજબૂત કરશે. આ નવો ઘટનાક્રમ બિહારના મુખ્ય વિરોધપક્ષ, રાષ્ટ્રીય જનતા દળ (લાલુપ્રસાદ એન્ડ સન્સ) માટે મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે, કારણ કે તે શાસક ગઠબંધનની નબળાઈઓનો લાભ લેવાના તેના પ્રયાસોને વધુ તીવ્ર બનાવશે.
એક સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં, નીતિશ કુમારે છેલ્લા બે દાયકામાં બિહારના લોકોના સમર્થન માટે આભાર વ્યક્ત કર્યો છે અને તેમની જવાબદારીઓ નિભાવવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી છે. તેમણે તેમની રાજ્યસભા ચૂંટણી પાછળના તર્ક પર પણ પ્રકાશ પાડયો અને વિકસિત બિહાર પ્રત્યેની તેમની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરાવર્તિત કરી પણ બિહાર છોડવાનું નીતિશે આપેલું એક પણ કારણ કોઈને ગળે ઉતરતુ નથી. સન ૨૦૦૫થી સત્તામાં તેમનું સતત રહેવું, વચ્ચેના થોડા મહિનાઓ સિવાય, અભૂતપૂર્વ રહ્યું છે. ગઠબંધન સરકારને ધ્યાનમાં લીધા વિના, નીતિશ કુમાર મુખ્યમંત્રી રહ્યા છે. આ જ કારણ છે કે રાજ્યસભામાં તેમના પ્રવેશથી JDU કાર્યકરોનો એક વર્ગ નિરાશ છે. જોકે, અગાઉ વિધાન પરિષદ, બિહાર વિધાનસભા અને લોકસભાના સભ્ય તરીકે તેઓ સેવા આપી ચૂક્યા છે, હવે તેઓ રાજ્યસભાના સભ્ય પણ બનશે.
બિહારનો એક વિપક્ષ કોંગ્રેસ, બિહારમાં સત્તા પરિવર્તનને લોકો સાથે વિશ્વાસઘાત ગણાવી રહ્યો છે, તેને જનાદેશ વિરુદ્ધનું પગલું ગણાવી રહ્યો છે. RJD કહી રહ્યું છે કે બિહારના લોકો આ મોટા રાજકીય પરિવર્તનથી સ્તબ્ધ છે. વિધાનસભામાં ભાજપની સંખ્યાત્મક તાકાતને કારણે આવું થવાનું હતું, પરંતુ આટલી ઝડપથી થવાની અપેક્ષા નહોતી. તેઓ તેને JDU ના પતનની શરૂઆત ગણાવી રહ્યા છે. એ પણ નક્કી છે કે નીતિશ કુમાર આટલી જ ઝડપથી કેન્દ્રના કેબિનેટ પ્રધાન બનશે. હકીકત એ પણ છે કે ભાજપની હાઈ લેવલ ટીમને નીતિશના માર્ગદર્શનની જરૂર પણ હોય. ભાજપ ગમે તેમ કરીને પોતાનો ગ્રાફ મેનેજ કરે છે પણ હાઈકમાન્ડના મોહિનીઅટ્ટમના મોહપાશમાંથી મતદારો તબક્કાવાર છટકતા જાય છે. સારા વિકલ્પોના અભાવે જે દુકાન ચાલતી હોય એ નજીકમાં કોઈ મોલ ખુલે ત્યારે બંધ થઈ જાય છે. આ વાતથી ભાજપ વાકેફ છે. એટલે જ આજકાલ આમ આદમી પાર્ટીમાં ખટપટ અને ભંગાણનો દૌર ચાલુ છે.
