તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) ના ૬૦ બળવાખોર ધારાસભ્યોએ પક્ષના વડા મમતા બેનર્જીનો વિરોધ કરીને વિધાનસભા પક્ષ પર કબજો મેળવ્યાને ૪૮ કલાક પણ થયા નથી, પરંતુ ઋતુબ્રત બેનર્જીના નેતૃત્વ હેઠળના જૂથમાં તિરાડો દેખાવા લાગી છે. અસંમતિના કેન્દ્રમાં મમતાની ભૂમિકા છે. બળવાખોર જૂથનો એક વર્ગ ઋતબ્રતથી નાખુશ છે, જે હવે વિપક્ષના નેતા છે, જેમણે મમતાને 'મુખ્ય સલાહકાર' પદ પર ઉતારી દીધા છે. તેઓ ઇચ્છે છે કે તેણી સર્વોચ્ચ નેતા તરીકે રહે. તૃણમૂલ કોંગ્રેસના ધારાસભ્યોમાં ભાગલા પડયા પછી, તેના સાંસદોમાં ભાગલા પડવાની શક્યતા આશ્ચર્યજનક નથી. જેમ પાર્ટીના મોટાભાગના ધારાસભ્યો મમતા બેનર્જીના ભત્રીજા અભિષેક બેનર્જીના વર્તનથી નાખુશ હતા, તેવી જ રીતે ઘણા સાંસદો પણ છે. કેટલાકે તો પોતાની નારાજગી પણ વ્યક્ત કરી છે. બળવાખોર ધારાસભ્યોએ વિધાનસભામાં તેમના નવા નેતાની પસંદગી કર્યા પછી મોટાભાગના તૃણમૂલ કોંગ્રેસના સાંસદોએ મૌન જાળવી રાખ્યું છે. એ પણ એક હકીકત છે કે તાજેતરમાં, જ્યારે મમતા બેનર્જીએ તેમના ભત્રીજા અભિષેક પરના કથિત ગંભીર હુમલા સામે વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું હતું, ત્યારે મોટાભાગના ધારાસભ્યો અને સાંસદો ગેરહાજર હતા.
જો મમતા બેનર્જીએ તેમના ભત્રીજા અભિષેકને અયોગ્ય-વધારે પડતું મહત્ત્વ ન આપ્યું હોત, તો પાર્ટી કદાચ તેમના હાથમાંથી સરી ન ગઈ હોત. તેઓ ભાઈ-બહેનવાદના તેમના સમર્થન અને તેમના નેતાઓના વ્યાપક ભ્રષ્ટાચારની કિંમત પણ ચૂકવી રહ્યા છે. તૃણમૂલ કોંગ્રેેસમાં ભાગલા શિવસેના અને એનસીપીમાં ભાગલાની યાદ અપાવે છે. આ બંને પક્ષોમાં ભાગલા પડવાનું એક કારણ એ હતું કે એનસીપીના વડા શરદ પવારે તેમની પુત્રીને પ્રમોટ કરી હતી, ત્યારે શિવસેનાના સુપ્રીમો ઉદ્ધવ ઠાકરેએ તેમના પુત્રને પ્રમોટ કર્યો હતો. શિવસેના અને એનસીપી અલગ થયા કારણ કે બળવાખોર જૂથો સત્તાનો ટેકો ઇચ્છતા હતા, પરંતુ અસંતુષ્ટ નેતાઓના તૃણમૂલ કોંગ્રેસથી અલગ થવાનું કારણ સત્તાની શોધ નથી. આ સંદર્ભમાં, તૃણમૂલ કોંગ્રેસનું વિભાજન કંઈક અલગ છે. એ સ્પષ્ટ છે કે અસંતુષ્ટ નેતાઓને મમતા બેનર્જીની પાર્ટી ચલાવવાની શૈલી, ખાસ કરીને તેમના ભત્રીજાને બઢતી આપવી ગમતી નહોતી.
વડીલ અને અનુભવી નેતાઓ ક્યારેય પાર્ટીના વડા દ્વારા તેમના પુત્રો, પુત્રીઓ, અથવા ભાઈઓ અને ભત્રીજાઓને તેમના પર લાદવાનું સ્વીકારતા નથી. પરિવારલક્ષી પક્ષો ઘણીવાર એવા પરિવારના સભ્યોને પક્ષ પર લાદે છે જે સંપૂર્ણપણે બિનઅનુભવી હોય છે. રાજકીય પક્ષોમાં પણ ભાગલા વધુ સામાન્ય છે જેમની પાસે વિચારધારાનો અભાવ હોય છે. તૃણમૂલ કોંગ્રેસની વિચારધારા નક્કી કરવી એટલી જ મુશ્કેલ છે જેટલી આમ આદમી પાર્ટી માટે છે, જે તાજેતરમાં વિભાજનનો ભોગ બની છે. લોકશાહી નીતિઓ અથવા કોઈ ચોક્કસ જાતિ અથવા સમુદાયને ખુશ કરીને રાજકીય પક્ષ લાંબા સમય સુધી ટકી શકતો નથી. અન્ય પક્ષોના નેતાઓ સત્તાની લાલચમાં આવી પાર્ટીઓમાં જોડાય છે, પરંતુ સત્તા ગુમાવતાની સાથે જ તેઓ અન્ય સ્થાનો શોધવાનું શરૂ કરે છે. તૃણમૂલ કોંગ્રેસે ભલે પોતાનો કાર્યકર્તા વર્ગ બનાવ્યો હોય, પરંતુ એ કોઈ રહસ્ય નથી કે પાર્ટીના મોટાભાગના નેતાઓ પોતાના હિતોને પૂર્ણ કરવા માટે અન્ય પક્ષોમાંથી આવ્યા હતા.
આમાંથી મોટાભાગના ડાબેરી પક્ષોમાંથી આવ્યા હતા, અને કદાચ આ જ કારણ છે કે મમતા બેનર્જી એ ડાબેરી પક્ષો જેવી જ રણનીતિ અપનાવી હતી. આવું ભવિષ્યમાં ભાજપમાં પણ થઈ શકે છે કારણ કે એમાંય આગંતુકોની સંખ્યા બહુ મોટી છે. પશ્ચિમ બંગાળની ચૂંટણીમાં હાર બાદ, ટીએમસી આંતરિક કટોકટીનો સામનો કરી રહી છે. મમતા બેનર્જી પાર્ટીને એક રાખવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, પરંતુ ધારાસભ્યોની બેઠકોમાં ઓછી હાજરી, હકાલપટ્ટી અને બળવાના દાવાઓએ પરિસ્થિતિને વધુ ખરાબ કરી છે. કાર્યકરોમાં અસ્વસ્થતા અને નેતાઓમાં અસંતોષ વચ્ચે, પાર્ટીની એકતા પર પ્રશ્ન ઉઠાવવામાં આવી રહ્યો છે. પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણીના પરિણામો પછી, ટીએમસી સતત મુશ્કેલીઓથી ઘેરાયેલી છે. સત્તા ગુમાવવા સાથે, પાર્ટીમાં અસંતોષ સામે આવ્યો છે. અને ચાલી રહેલા આંતરિક ઝઘડાને જોતાં, પાર્ટીનું વિભાજન સગી આંખે જોઈ શકાય છે.
મમતા બેનર્જીની પ્રતિષ્ઠા એક લડાયક નેતા તરીકે છે જેમણે જમીન પર દરેક રાજકીય લડાઈ લડી છે. તેઓ સન ૨૦૧૧ માં ૩૪ વર્ષ જૂની ડાબેરી સરકાર સામે અસંતોષ વ્યક્ત કરીને મુખ્યમંત્રી પદ પર પહોંચ્યા હતા. પંદર વર્ષ પછી, હવે વિરોધ પક્ષમાં, તેઓ ફરીથી શેરી રાજકારણમાં જોડાઈ રહ્યા છે. મંગળવારે, તેમણે કોલકાતામાં ચૂંટણી પછીની હિંસા સામે ધરણા પ્રદર્શન કર્યું. તેમણે ભાજપ પર ચૂંટણીમાં ગોટાળા કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. તેઓ લડાયક તરીકે દેખાવા ચાહે છે, જેથી પાર્ટીને હારની નિરાશામાંથી બહાર કાઢી શકાય, પરંતુ આ વખતે પરિસ્થિતિ મુશ્કેલ લાગે છે. ટીએમસી ૧૯૯૮ માં તેની સ્થાપના પછી કદાચ સૌથી મુશ્કેલ સમયનો સામનો કરી રહી છે.
