યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના ઉપરાષ્ટ્રપ્રમુખ જે.ડી. વાન્સની ગ્રીનલેન્ડની તાજેતરની યાત્રા, જ્યાં તેમણે રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની આર્કટિક ટાપુ પર નિયંત્રણ મેળવવાની યોજનાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો, તે લગભગ ૫૬,૦૦૦ લોકોના વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રદેશ પર અમેરિકન શક્તિનું બેશરમ પ્રદર્શન હતું. ગ્રીનલેન્ડના સ્થાનિક નેતાઓ અને ટાપુ પર સાર્વભૌમત્વ ધરાવતી ડેનિશ સરકારે આ મુલાકાતનો સખત વિરોધ કર્યો હતો. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ગ્રીનલેન્ડ વચ્ચેના સંબંધોમાં આ સંઘર્ષ એક નવું નિમ્ન સ્તર છે. તાજેતરના અઠવાડિયામાં બંને વચ્ચેના સંબંધો ખૂબ જ કડવાશભર્યા બની ગયા છે. જ્યારે વાન્સ પિટુફિક સ્પેસ બેઝ (અગાઉ થુલે એર બેઝ)નું નિરીક્ષણ કરી રહ્યા હતા, ત્યારે ટ્રમ્પે નફ્ફટ રીતે જાહેર કર્યું કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ગ્રીનલેન્ડ પર ફરીથી નિયંત્રણ મેળવવા માટે જ્યાં સુધીની જરૂર પડશે તે હદ સુધી જશે.
આ પહેલી ઘટના નથી જ્યારે કોઈ અમેરિકન વહીવટીતંત્રે ટાપુ મેળવવાનો પ્રયાસ કર્યો હોય. ઈ. સ. ૧૮૬૭માં, રશિયા પાસેથી અલાસ્કાની ખરીદી બાદ, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે ગ્રીનલેન્ડ ખરીદવા માટે ડેનમાર્ક સાથે વિફળ વાટાઘાટો કરી. બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન, ડેનમાર્ક પર નાઝી જર્મનીનો કબજો થયા પછી, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે ટાપુ પર લશ્કરી અને રેડિયો સ્ટેશન સ્થાપ્યા. ૧૯૪૬માં, વોશિંગ્ટને ડેનમાર્કને ગ્રીનલેન્ડ માટે ૧૦૦ મિલિયન યુએસ ડોલરની ઓફર કરી, જેને ડેનમાર્કે નકારી કાઢી. તાજેતરમાં જ, તેમના પ્રથમ કાર્યકાળ દરમિયાન, ટ્રમ્પે આવી જ એક ઓફર કરી હતી, જેને ડેનમાર્ક અને ગ્રીનલેન્ડ દ્વારા ફરીથી નકારી કાઢવામાં આવી હતી. હવે, તેમના બીજા કાર્ર્યકાળમાં, ટ્રમ્પ એટલાન્ટિક મહાસાગરની બંને બાજુઓથી ભારે વિરોધ છતાં, આક્રમક રીતે આ વિચારને આગળ ધપાવી રહ્યા છે.
પરંતુ આજનું ગ્રીનલેન્ડ ૧૯મી કે ૨૦મી સદીના મધ્યના ગ્રીનલેન્ડથી ઘણું અલગ છે. એક સમયે ડેનિશ વસાહત તરીકે ઓળખાતો આ વિસ્તાર ૧૯૫૩માં ઔપચારિક રીતે ડેનમાર્ક રાજ્યમાં સામેલ થયો. ૧૯૭૯માં લોકમત બાદ, તેને સ્વાયત્તતા મળી અને વિદેશી બાબતો અને સંરક્ષણ ડેનિશ નિયંત્રણ હેઠળ આવ્યા. ત્યારથી, રાષ્ટ્રવાદી ભાવનામાં વધારો થયો છે, અને મતદાન દર્શાવે છે કે ૮૦ ટકાથી વધુ ગ્રીનલેન્ડવાસીઓ સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતાને ટેકો આપે છે. બીજા એક મતદાનમાં, ૮૫ ટકા લોકોએ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સનો ભાગ બનવાનો વિરોધ કર્યો. આબોહવા પરિવર્તનને કારણે આર્કટિક બરફ પીગળી રહ્યો હોવાથી, આ પ્રદેશ નેવિગેશન અને સંસાધન નિષ્કર્ષણ માટે વધુ સુલભ બની રહ્યો છે. ફક્ત પાંચ દેશો પાસે આર્કટિક સમુદ્રતળ સુધી સીધો પ્રવેશ છેઃ કેનેડા, રશિયા, નોર્વે, ડેનમાર્ક (ગ્રીનલેન્ડ દ્વારા) અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (અલાસ્કા દ્વારા). રશિયા પહેલાંથી જ આ ક્ષેત્રમાં મજબૂત લશ્કરી હાજરી જાળવી રાખે છે.
વોશિંગ્ટન ગ્રીનલેન્ડ પરના કબજાને આર્કટિક ક્ષેત્રમાં પોતાનો દાવો વિસ્તારવા અને વણવપરાયેલા કુદરતી સંસાધનોને ઍક્સેસ કરવાના માર્ગ તરીકે જુએ છે, પરંતુ વ્યૂહાત્મક અથવા આર્થિક લાભ માટે પ્રદેશ પર કબજો કરવાનો પ્રયાસ કરવો એ પ્રાચીન સામ્રાજ્યોના વર્તનની યાદ અપાવે છે. ટ્રમ્પની વિસ્તરણવાદી મહત્ત્વાકાંક્ષાઓ યુદ્ધ પછીની નાજુક આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસ્થાને વધુ નબળી પાડવાનું જોખમ ધરાવે છે, જે પ્રાદેશિક અખંડિતતા અને રાષ્ટ્રીય સાર્વભૌમત્વના સિદ્ધાંતો પર આધારિત છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે ગ્રીનલેન્ડના લોકોની ઇચ્છાઓનો આદર કરવો જોઈએ. ટાપુની સ્થિતિમાં કોઈપણ ફેરફાર તેના રહેવાસીઓની લોકશાહી પસંદગી દ્વારા થવો જોઈએ, બાહ્ય દબાણ અથવા ભૂ-રાજકીય દાવપેચ દ્વારા નહીં. છેલ્લાં કેટલાક અઠવાડિયામાં, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કેનેડા, મેક્સિકોને પણ અમેરિકામાં ભેળવવાની વાત કરે છે.
તેમણે કહ્યું છે કે કેનેડાને અમેરિકાનું ૫૧મું રાજ્ય બનાવવું જોઈએ. તેમણે પનામા નહેરને 'અમેરિકાની નહેર ગણાવી અને મેક્સિકોના અખાતનું નામ બદલીને અમેરિકન અખાત રાખવાનું સૂચન કર્યું. આ મહિનાની શરૂઆતમાં, ટ્રમ્પને પૂછવામાં આવ્યું હતું કે શું તેઓ સ્વાયત્ત ડેનિશ પ્રદેશ અથવા પનામા કેનાલ પર કબજો કરવા માટે લશ્કરી કે આર્થિક બળનો ઉપયોગ કરશે. આ પ્રશ્નનો જવાબ તેમણે આપ્યો, ના, હું તમને બંનેમાંથી કોઈની ખાતરી આપી શકતો નથી. પરંતુ ગ્રીનલેન્ડના કિસ્સામાં, તેમણે એક ડગલું આગળ વધીને કહ્યું કે અમેરિકાને તેની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ગ્રીનલેન્ડની જરૂર છે. ગ્રીનલેન્ડ તેના વ્યૂહાત્મક સ્થાનને કારણે હંમેશા અમેરિકાના રડાર પર રહ્યું છે.
