ડેબ્યૂ ટેસ્ટમાં જ 16 વિકેટો ઝડપી, 38 વર્ષે પણ ભારતના સ્ટાર સ્પિનરનો વર્લ્ડ રેકોર્ડ ન તૂટ્યો

Narendra Hirwani Birthday: ક્રિકેટ ઈતિહાસમાં કેટલાક પ્રદર્શન એવા હોય છે, જેને સમય પણ ઝાંખા નથી પાડી શકતો. નરેન્દ્ર હિરવાણીનું ટેસ્ટ ડેબ્યૂ આવું જ એક કારનામું છે. 18 ઓક્ટોબર 1968ના રોજ જન્મેલા આ પૂર્વ ભારતીય લેગ સ્પિનરે માત્ર 19 વર્ષની ઉંમરે વેસ્ટ ઈન્ડિઝ સામેની પોતાની પ્રથમ ટેસ્ટ મેચમાં 16 વિકેટ ખેરવીને આખી દુનિયાને ચોંકાવી દીધી હતી. જોકે, ઐતિહાસિક શરૂઆત છતાં હિરવાણી નું ઈન્ટરનેશનલ કરિયર અપેક્ષા પ્રમાણે લાંબું અને એટલું સફળ ન રહ્યું.

નરેન્દ્ર હિરવાણીએ જાન્યુઆરી 1988માં મદ્રાસ (હવે ચેન્નઈ)માં વેસ્ટ ઇન્ડિઝ સામે ટેસ્ટ ક્રિકેટમાં ડેબ્યૂ કર્યું હતું. ચશ્મા પહેરનારા આ લેગ સ્પિનરે પ્રથમ ઈનિંગમાં 61 રન આપીને 8 વિકેટ ઝડપી હતી. બીજી ઈનિંગમાં પણ તેની ફિરકીનો જાદુ ચાલુ રહ્યો અને તેણે 75 રન આપીને 8 બેટ્સમેનોને પવેલિયન મોકલી દીધા. આ પ્રકારે હિરવાણી એ આખી મેચમાં 136 રન આપીને 16 વિકેટ ઝડપી અને ભારતની જીતમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી. બીજી ઈનિંગમાં વિકેટકીપર કિરણ મોરેએ તેના બોલ પર પાંચ બેટ્સમેનોને સ્ટમ્પ આઉટ કર્યા હતા. કોઈ ટેસ્ટ ઈનિંગમાં એક બોલરના બોલ પર પાંચ બેટ્સમેનોનું સ્ટમ્પ આઉટ થવું પણ એક અસાધારણ સિદ્ધિ છે. હિરવાણી ના આ પ્રદર્શનથી તે રાતોરાત ચર્ચામાં આવી ગયો.

હિરવાણીનો રેકોર્ડ તૂટવો મુશ્કેલ

ટેસ્ટ ક્રિકેટમાં ડેબ્યૂ કરતી વખતે સૌથી વધુ વિકેટ લેવાના મામલામાં નરેન્દ્ર હિરવાણી આજે પણ પ્રથમ સ્થાન પર છે. ઓસ્ટ્રેલિયાના બોબ મેસી આ યાદીમાં બીજા નંબરે છે. તેણે 1972માં લોર્ડ્સ ટેસ્ટમાં ઈંગ્લેન્ડ સામે 137 રન આપીને 16 વિકેટ મેળવી હતી. જ્યારે ઇંગ્લેન્ડના ફ્રેડરિક માર્ટિન ત્રીજા સ્થાને છે, જેમણે 1890માં ઓવલમાં ઓસ્ટ્રેલિયા સામે 102 રન આપીને 12 વિકેટ ઝડપી હતી.

નરેન્દ્ર હિરવાણીની સિદ્ધિ એટલા માટે પણ ખાસ છે, કારણ કે તેણે પોતાની પહેલી જ ટેસ્ટમાં તે સમયની મજબૂત ટીમ વેસ્ટ ઈન્ડિઝ સામે આ કારનામું કર્યું હતું. તેના પ્રદર્શનથી ભારતીય ક્રિકેટમાં એક નવી આશા જાગી, પરંતુ આગળ જઈને તે પોતાની શરૂઆતની સફળતાને સતત દોહરાવી ન શક્યો.

બ્રેક લીધા વિના ફેંકી 59 ઓવર

નરેન્દ્ર હિરવાણીના નામે ટેસ્ટ ક્રિકેટમાં એક બીજો અનોખો રેકોર્ડ નોંધાયેલો છે. 1990માં ઈંગ્લેન્ડ સામે ઓવલ ટેસ્ટમાં તેણે કોઈપણ બ્રેક વિના સતત 59 ઓવર બોલિંગ કરી હતી. આ દરમિયાન તેણે 18 મેડન ઓવર ફેંકી હતી અને 137 રન આપીને 1 વિકેટ ઝડપી હતી. સતત 59 ઓવર બોલિંગ કરવાનો આ રેકોર્ડ અત્યાર સુધી અતૂટ છે. આ સિદ્ધિ હિરવાણીની સહનશક્તિ અને લાંબા સમય સુધી બોલિંગ કરવાની ક્ષમતા દર્શાવે છે. તેના કરિયરની સૌથી ચર્ચિત સિદ્ધિઓમાં આ રેકોર્ડનું પણ ખાસ સ્થાન છે.

નરેન્દ્ર હિરવાણીએ પોતાની શરૂઆતની 4 ટેસ્ટ મેચોમાં 36 વિકેટ ઝડપી હતી. આટલી શાનદાર શરૂઆત પછી તેમની પાસે ભારતીય ટીમ માટે લાંબા સમય સુધી મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવવાની આશા રાખવામાં આવી રહી હતી. પરંતુ ભારતીય ઉપખંડની બહારની પરિસ્થિતિઓમાં તેમને સંઘર્ષ કરવો પડ્યો હતો. આગામી 9 ટેસ્ટ મેચ વિદેશી ધરતી પર રમાઈ હતી, જ્યાં તે માત્ર 21 વિકેટ જ લઈ શક્યો હતો અને તેની બોલિંગ એવરેજ 59 રહી હતી.

ભારતની સ્પિન અનુકૂળ પિચો પર નરેન્દ્ર હિરવાણીના બોલ બેટ્સમેનો માટે મોટો પડકાર હતા, પરંતુ વિદેશી પરિસ્થિતિઓમાં એવો પ્રભાવ જાળવી રાખવો મુશ્કેલ સાબિત થયો. આ દરમિયાન અનિલ કુંબલેના આગમન સાથે હિરવાણી ને ભારતીય ટીમમાં નિયમિત તકો મળવાની પણ ઓછી થઈ ગઈ.

હિરવાણીનું કરિયર

નરેન્દ્ર હિરવાણીનું ઈન્ટરનેશનલ કરિયર 1988થી 1996 સુધી ચાલ્યું. આ દરમિયાન તેણે ભારત માટે 17 ટેસ્ટ અને 18 વન-ડે ઈન્ટરનેશનલ મેચો રમી. ટેસ્ટ ક્રિકેટમાં તેના નામે 30.10ની એવરેજથી 66 વિકેટ નોંધાયેલી છે, જ્યારે વન-ડેમાં તેણે 31.26ની એવરેજથી 23 વિકેટ ઝડપી હતી.

ઈન્ટરનેશનલ ક્રિકેટમાં મર્યાદિત તકો છતાં ઘરેલુ સ્તરે નરેન્દ્ર હિરવાણીનું પ્રદર્શન શાનદાર રહ્યું. તેણે 167 ફર્સ્ટ ક્લાસ મેચોમાં 723 વિકેટ ખેરવી, જેમાં 400થી વધુ વિકેટ મધ્યપ્રદેશ તરફથી આવી હતી. 1996-97ની સિઝનમાં બંગાળ માટે રમતા તેણે 29 વિકેટ પણ મેળવી હતી. હિરવાણીએ 2006માં પોતાના 23 વર્ષ લાંબી ફર્સ્ટ ક્લાસ કરિયરને અલવિદા કહ્યું. ત્યારબાદ 2008માં તેમને રાષ્ટ્રીય સિલેક્શન કમિટીમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા અને તેણે ક્રિકેટ એડમિનિસ્ટ્રેશનમાં નવી ભૂમિકા ભજવી.