સાયબર સિક્યુરિટી અને ડિજિટલ ઇન્ટેલિજન્સ ક્ષેત્રમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ ઝડપથી મોટો બદલાવ લાવી રહ્યું છે. ભારતમાં હાલમાં ચર્ચામાં રહેલું એક મહત્વપૂર્ણ પ્લેટફોર્મ છે GEOX AI, જેને TraceX Labs દ્વારા વિકસાવવામાં આવ્યું છે.
GEOX AI એક AI આધારિત જીઓસ્પેશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ સિસ્ટમ છે, જે GPS મેટાડેટા વગર પણ ફોટા અને વિડિયોમાં રહેલા વિઝ્યુઅલ ક્લૂઝના આધારે તેની વાસ્તવિક લોકેશન ઓળખી શકે છે. આ ટેક્નોલોજી OSINT રિસર્ચર્સ, સાયબર સિક્યુરિટી એનાલિસ્ટ્સ અને ઇન્ટેલિજન્સ પ્રોફેશનલ્સમાં ઝડપથી લોકપ્રિય બની રહી છે.
આજના સમયમાં સોશિયલ મીડિયા, ડ્રોન ફૂટેજ, સેટેલાઇટ ઇમેજ અને ઓનલાઈન વિડિયોઝ ઇન્ટેલિજન્સ માટે ખૂબ મહત્વના સ્ત્રોત બની ગયા છે. સામાન્ય ફોટાઓમાં પણ રોડ પેટર્ન, બિલ્ડિંગ ડિઝાઇન, પર્વતો, વૃક્ષો, હવામાન અને શેડોઝ જેવી વિગતો દ્વારા લોકેશન વિશે માહિતી મળી શકે છે.
TraceX Labs અનુસાર GEOX AI મશીન લર્નિંગ, કમ્પ્યુટર વિઝન અને એન્વાયરમેન્ટલ એનાલિસિસ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરીને ફોટા અને વિડિયોમાં રહેલા ભૂગોળ સંબંધિત સંકેતોનું વિશ્લેષણ કરે છે.
આ પ્લેટફોર્મ OSINT તપાસ, ડિજિટલ ફોરેન્સિક્સ, મિલિટરી ઇન્ટેલિજન્સ, સાયબર ઇન્ટેલિજન્સ, ફેક્ટ-ચેકિંગ અને મિસઇન્ફોર્મેશન એનાલિસિસ માટે ઉપયોગી બની શકે છે.
GEOX AI ની ખાસ વાત એ છે કે તે GPS અથવા EXIF ડેટા વગર પણ કામ કરી શકે છે. સોશિયલ મીડિયા પર અપલોડ થતા સમયે ઘણી વખત મેટાડેટા દૂર થઈ જાય છે, પરંતુ GEOX AI ફોટાની અંદરના વિઝ્યુઅલ ક્લૂઝનો ઉપયોગ કરીને લોકેશનનું અનુમાન લગાવી શકે છે.
પ્લેટફોર્મમાં Fast Mode અને Advanced Mode બંને ઉપલબ્ધ છે. Fast Mode ઝડપી તપાસ અને સોશિયલ મીડિયા વેરિફિકેશન માટે બનાવવામાં આવ્યું છે, જ્યારે Advanced Mode વધુ ડીપ AI એનાલિસિસ અને ફોરેન્સિક લેવલ તપાસ માટે ઉપયોગી છે.
સાયબર સિક્યુરિટી નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આવી AI આધારિત જીઓલોકેશન ટેક્નોલોજી ભવિષ્યમાં ડિજિટલ ઇન્ટેલિજન્સ અને સાયબર તપાસમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.
વિશેષજ્ઞો એ પણ ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે સામાન્ય લોકો દ્વારા શેર કરવામાં આવતા ફોટાઓમાં રહેલા વિઝ્યુઅલ ક્લૂઝ તેમની પ્રાઇવસી માટે જોખમ બની શકે છે. શેડોઝ, રોડ સિસ્ટમ, હવામાન અને આસપાસનું વાતાવરણ પણ લોકેશન બહાર લાવી શકે છે.
AI ટેક્નોલોજી ઝડપથી વિકસતી હોવાથી GEOX AI જેવી સિસ્ટમો ભવિષ્યમાં સાયબર સિક્યુરિટી, ઇન્ટેલિજન્સ ઓપરેશન્સ અને ડિજિટલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ક્ષેત્રમાં વધુ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
