ચોમાસા વખતે વૃક્ષો ધસી પડવાની દુર્ઘટનાઓ નિવારવાના હેતુનો દાવો
છટણીના બહાને વૃક્ષોને આખેઆખાં વેતરી નખાતાં હોવાનો આરોપઃ ધગધગતી ગરમીીમાં મુંબઈનું ગ્રીન કવર જોખમાશે
મુંબઇ - બૃહન્મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (બીએમસી) એ મોન્સૂન પહેલાં ભારે વરસાદ અને જોરદાર પવન દરમિયાન અકસ્માતો ટાળવા માટે મુંબઈમાં વાષક વૃક્ષ કાપણીનું અભિયાન તેજ કર્યું છે. શહેરમાં કુલ ૪૬,૩૩૬ વૃક્ષોની કાપણી માટે ઓળખ કરવામાં આવી છે. જેમાંથી અત્યાર સુધી ૧૨,૫૬૧ વૃક્ષોનું ટ્રિમિંગ કરવામાં આવ્યું છે અને બાકીના ૩૩,૭૭૫ વૃક્ષોનું કામ ૩૧ મે સુધી પૂર્ણ કરવાનો લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યો છે.
ઉપરાંત, ૩૨૫ સુકાઈ ગયેલા અથવા જોખમી વૃક્ષોની ઓળખ કરવામાં આવી છે, જેમાંથી ૨૭૯ કપાઈ ગયા છે અને બાકીના ટૂંક સમયમાં દૂર કરવામાં આવશે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે વધુ વધેલા ડાળખાં તોફાન દરમિયાન તૂટે તો જાન-માલની હાનિ થઈ શકે છે. ખાસ કરીને ભૂતકાળમાં વિક્રોલી, મલાડ, ગોરેગાંવ અને ભાયખલા જેવા વિસ્તારોમાં વૃક્ષ પડવાથી થયેલા અકસ્માતોને ધ્યાનમાં રાખીને આ વર્ષે વૃક્ષકાપણીની ઝુંબેશ ઝડપી કરાઈ છે.
પરંતુ પર્યાવરણવિદોએ આ વિશાળ પાયે ચાલી રહેલી વૃક્ષછટણીની કામગીરીની ટીકા કરી છે અને તેને અવિજ્ઞાાનિક તથા શહેરના સંવેદનશીલ પર્યાવરણ માટે હાનિકારક ગણાવી છે. વનશક્તિ જેવા એનજીઓના નિષ્ણાતોએ ચેતવણી આપી છે કે, વધુ પડતું ટ્રિમિંગ પક્ષીઓના માળાને નુકસાન પહોંચાડે છે, વૃક્ષ આવરણ ઘટાડે છે અને પર્યાવરણીય સંતુલન બગાડે છે. તેઓએ એ પણ જણાવ્યું કે ગીચ પર્ણાવલી દૂર થતાં રસ્તાઓ અને ભૂસપાટી સીધી સૂર્યકિરણોનો સામનો કરે છે, જેના કારણે સ્થાનિક તાપમાનમાં વધારો થઈ શકે છે અને હાલની ગરમીની લહેર વધુ ગંભીર બની શકે છે.
આ વિવાદ ત્યારે સામે આવ્યો છે જ્યારે મુંબઈ પહેલેથી જ આબોહવાના દબાણનો સામનો કરી રહ્યું છે અને ઈન્ડિયા મેટરોલોજીકલ ડિપાર્ટમેન્ટ (આઈએમડી) દ્વારા હીટવેવની ચેતવણીઓ આપવામાં આવી છે. તાજેતરમાં શહેરની હવા ગુણવત્તા પણ 'મોડરેટ' શ્રેણીમાં પહોંચી છે. પર્યાવરણવાદીઓના મતે, શહેરમાં વૃક્ષોનું આવરણ તાપમાન નિયંત્રણ અને હવા ગુણવત્તા જાળવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે, તેથી અનિયમિત વૃક્ષકાપણી ગરમી અને પ્રદૂષણ બંને વધારી શકે છે. તેઓએ મોન્સૂન દરમિયાન સુરક્ષા જાળવી રાખતાં વધુ વૈજ્ઞાાનિક અને સંતુલિત અભિગમ અપનાવવા સત્તાધિકારીઓને અપીલ કરી છે.
