જમ્મુ અને કાશ્મીરનું પાનગોંગ ત્સોલેક

ભારતની કાશ્મીર સરહદે એક એવું અજાયબ તળાવ આવેલું છે. પાનગોંગનો અર્થ વિશાળ લંબગોળ તળાવ એવો થાય છે. લગભગ ૭૦૦ કિલોમીટર વિસ્તારમાં ફેલાયેલું આ તળાવ ભારત ઉપરાંત તિબેટ અને ચીનનાં વિસ્તારોને પણ આવરી લે છે. ૫ કિલોમીટર પહોંળુ અને ૧૩૪ કિલોમીટર લાંબું આ તળાવ શિયાળામાં જામીને બરફની વિશાળ પાટ બની જાય છે. ભારત અને ચીન સરહદની લાઈન ઓફ એકચ્યુલ કંટ્રોલ આ તળાવની વચ્ચેથી પસાર થાય છે. 

હિમાલયની પર્વતમાળામાં ૧૪૨૭૦ ફૂટની ઊંચાઈએ આવેલા આ તળાવની આસપાસ વનસ્પતિ બહુ ઓછી છે. તળાવમાં માછલી કે અન્ય જળચરોની વસતી નથી. ઉનાળામાં આ તળાવમાં યાયાવરી પક્ષીઓ જોવા મળે છે. લદાખના લેહથી આ તળાવ પર જઈ શકાય છે.