અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે જંગ ફરી ભભૂકશે? ઈસ્લામાબાદ મંત્રણા ફેલ થયા બાદ દુનિયાભરમાં ચિંતા

Islamabad Peace Talks End Without Deal : પાકિસ્તાનની રાજધાની ઈસ્લામાબાદમાં 21 કલાક સુધી ચાલેલી અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની હાઈ-પ્રોફાઈલ વાટાઘાટો કોઈપણ સમજૂતી વિના સમાપ્ત થઈ છે. આ નિષ્ફળતાએ બે અઠવાડિયાના સીઝફાયર (યુદ્ધવિરામ) પર જોખમ ઊભું કર્યું છે અને હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું મધ્ય પૂર્વમાં ફરી એકવાર વિનાશક યુદ્ધ શરૂ થશે?

ટ્રમ્પ અને વેન્સના કડક તેવર

મંત્રણાના નિષ્કર્ષ બાદ અમેરિકી ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સે સ્પષ્ટ કર્યું કે અમેરિકાએ તેનો 'અંતિમ અને શ્રેષ્ઠ' પ્રસ્તાવ આપી દીધો છે અને હવે નિર્ણય ઈરાને લેવાનો છે. બીજી તરફ, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પણ આક્રમક વલણ અપનાવતા કહ્યું કે, "ડીલ થાય કે ન થાય, તેનાથી અમને કોઈ ફરક પડતો નથી, અમે તો જીતી જ ગયા છીએ." ટ્રમ્પના આ નિવેદને વાતાવરણમાં અનિશ્ચિતતા અને ગરમાવો વધારી દીધો છે.

નેતન્યાહુની ચેતવણી: "અભિયાન હજુ પૂરું નથી થયું"

શાંતિ મંત્રણા ચાલી રહી હતી તે દરમિયાન જ ઈઝરાયલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુએ એક વીડિયો સંદેશ જારી કરીને ઈરાનને લલકાર્યું છે. તેમણે કહ્યું કે, "આ અભિયાન હજુ પૂરું નથી થયું, અમે હજુ પણ લડી રહ્યા છીએ." નેતન્યાહુના મતે ઈરાન પાસે રહેલું સંવર્ધિત યુરેનિયમ ખતમ કરવું જરૂરી છે, પછી ભલે તે સમજૂતીથી થાય કે સૈન્ય કાર્યવાહીથી.

હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં હલચલ

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ હાલમાં તણાવનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે. અહેવાલો મુજબ, અમેરિકાએ હોર્મુઝમાંથી ઈરાની સુરંગો (Mines) હટાવવા માટે બે ડિસ્ટ્રોયર જહાજો તૈનાત કર્યા છે. જોકે, ઈરાને દાવો કર્યો છે કે તેમની ચેતવણી બાદ અમેરિકી જહાજો પાછા ફર્યા છે. ઈરાને સ્પષ્ટ ધમકી આપી છે કે જો તેમના સાર્વભૌમત્વનું ઉલ્લંઘન થશે તો તેઓ હુમલો કરવામાં અચકાશે નહીં.

હવે આગળ શું?

હાલની સ્થિતિ અત્યંત નાજુક છે. જો ઈરાન અમેરિકાનો પ્રસ્તાવ સ્વીકારતું નથી અથવા બંને દેશો ફરીથી મંત્રણાના ટેબલ પર આવતા નથી, તો સીઝફાયર તૂટવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે. જો જંગ ફરી શરૂ થશે તો તેની અસર માત્ર બે દેશો પૂરતી મર્યાદિત નહીં રહે, પરંતુ વૈશ્વિક તેલ પુરવઠો અને અર્થતંત્ર પણ જોખમમાં મુકાશે.