Henry VI: ઇંગ્લૅન્ડના ઇતિહાસમાં કેટલાક એવા રાજાઓ થઈ ચૂક્યા છે. જેઓ રાજા હોવા છતાં અભાગિયા ગણાતા હતા. હેનરી છઠ્ઠો આવા જ એક રાજા હતા. તેમનો જન્મ 6 ડિસેમ્બર, 1421ના રોજ વિન્ડસર કેસલ ખાતે થયો હતો અને 1 સપ્ટેમ્બર, 1422ના રોજ તેમના પિતા હેનરી પાંચમાના મૃત્યુના એક દિવસ બાદ માત્ર આઠ મહિનાની વયે તેમને રાજગાદીએ બેસાડવામાં આવ્યા હતા. તેમની માતા કેથરિન ઑફ વેલોઇસ ફ્રાન્સના રાજા ચાર્લ્સ છઠ્ઠાના પુત્રી હતા. 1420ની ટ્રોયસ સંધિ અનુસાર, ચાર્લ્સના મૃત્યુ પછી હેનરી પણ ફ્રાન્સના રાજા બન્યા હતા. હેનરી છઠ્ઠો એકમાત્ર વ્યક્તિ છે જે ઇંગ્લૅન્ડ અને ફ્રાન્સ બંનેના રાજા બન્યા હતા, અને તેઓ તેમના દેશના ઇતિહાસમાં સૌથી નાના શાસક પણ હતા.
હેનરીનું બાળપણ રિજન્સીના પડછાયા હેઠળ પસાર થયું
હેનરીનું બાળપણ રિજન્સીના પડછાયા હેઠળ પસાર થયું હતું. રિજન્સી અર્થાત્ સગીર રાજાના કારણે રાજ્યનું શાસન રચવામાં આવેલી પરિષદ છે. તેમના કાકા જ્હોન, ડ્યુક ઑફ બેડફોર્ડ ફ્રાન્સમાં લડી રહ્યા હતા, જ્યારે બીજા કાકા હમ્ફ્રી, ડ્યૂક ઑફ ગ્લોસેસ્ટર ઇંગ્લૅન્ડમાં લોર્ડ પ્રોટેક્ટર બન્યા. હેનરીના ઉછેરમાં તેમની માતાને દૂર રાખવામાં આવ્યા હતા. કારણ કે તે ફ્રેન્ચના હતા. તેમના શિક્ષક રિચાર્ડ ડી બ્યુચેમ્પ, અર્લ ઓફ વાર્વિક હતા. 1430-32માં જોન સમરસેટ નામના ચિકિત્સકે પણ તેમના શિક્ષક તરીકે સેવા આપી હતી, જે તેમના સ્વાસ્થ્યનું પણ ધ્યાન રાખતા હતા.
હેનરીના શાસનમાં ઇંગ્લૅન્ડ નબળું પડ્યું
1437માં 16 વર્ષની વયે હેનરીએ સંપૂર્ણ શાસન પોતાના હાથમાં લીધુ હતું. તે શરમાળ, સારા સ્વભાવનો અને યુદ્ધ-વિરોધી વ્યક્તિ હતા. તે તેમના પિતા જેટલા આક્રમક નહતા. સો વર્ષના યુદ્ધ દરમિયાન તેમના પિતાના શાસન દરમિયાન ઇંગ્લૅન્ડે ફ્રાન્સમાં ઘણો પ્રદેશ જીતી લીધો હતો, પરંતુ હેનરીના રાજ્યારોહણ સાથે બધું હાથમાંથી સરકી રહ્યું હતું. 1445માં હેનરીએ માર્ગરેટ ઑફ અંજુ સાથે લગ્ન કર્યા હતા. માર્ગારેટ ફ્રાન્સના રાજા ચાર્લ્સ સાતમાની ભત્રીજી હતી. આ લગ્નને 1444ની પ્રવાસ સંધિના ભાગ રૂપે સમજવામાં આવ્યું, જેના કારણે ઇંગ્લૅન્ડે મેઇન પ્રાંત ફ્રાન્સને સોંપવાની જરૂર હતી. આ વાત સંસદથી છુપાવવામાં આવી હતી કારણ કે તેનાથી જનતામાં રોષની લાગણી ઊભી થવાની આશંકા હતી.
માર્ગારેટ સુંદર અને મજબૂત ઇચ્છાશક્તિ ધરાવતી હતી. ફ્રાન્સમાં હારનો સિલસિલો ચાલુ રહ્યો. 1453 સુધીમાં અંગ્રેજોએ કૈલે સિવાય તમામ જમીન ગુમાવી દીધી. આના કારણે ઇંગ્લૅન્ડમાં અશાંતિ ફેલાઈ, અને કુટુંબ વિભાજન, નાણાકીય મર્યાદાઓ અને નબળી કાયદો અને વ્યવસ્થાના કારણે સ્થિતિ કથળી હતી. હેનરીના પ્રિય વિલિયમ ડે લા પોલ (સફોકના ડ્યુક) ને દેશદ્રોહી ગણાવવામાં આવ્યા અને બાદમાં 1450માં તેમની હત્યા કરવામાં આવી. તે જ વર્ષે જેક કેડનો બળવો ફાટી નીકળ્યો. હેનરીની તબિયત પણ બગડવા લાગી.
હેનરીને ટાવર ઑફ લંડનમાં કેદ કરવામાં આવ્યા
1453માં કેસ્ટિલનના યુદ્ધમાં હારના સમાચાર સાંભળીને હેનરી પાગલ થઈ ગયો. એક વર્ષથી વધુ સમય સુધી તે આઘાતમાં રહ્યો, તેમના પુત્ર એડવર્ડના જન્મની ખુશી પણ મનાવી શક્યા નહીં. આ સમય દરમિયાન રિચાર્ડને કારભારી તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા. યોર્કે અફવા ફેલાવી કે એડવર્ડ હેનરીનો પુત્ર નથી, પરંતુ એડમંડ બ્યુફોર્ટનો પુત્ર છે. 1454માં હેનરી સ્વસ્થ થયો, પરંતુ ધનિકો વચ્ચે ઝઘડો વધી ગયો હતો. યોર્ક અને લેન્કેસ્ટર વચ્ચે ગુલાબના યુદ્ધ (1455-1487) શરુ થયા. 1461માં યોર્કનો પુત્ર એડવર્ડ IV રાજા બન્યો, અને હેનરીને ટાવર ઑફ લંડનમાં કેદ કરવામાં આવ્યો હતો.
