Iran and USA News : અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની 'લોક્ડ એન્ડ લોડેડ' (તૈયાર અને સજ્જ) ટિપ્પણી પર ઈરાને આકરી પ્રતિક્રિયા આપી છે. ઈરાને સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે જો અમેરિકા દેશની આંતરિક બાબતોમાં દખલગીરી કરશે, તો આ ક્ષેત્રમાં હાજર તમામ અમેરિકન સૈન્ય મથકો અને સુરક્ષા દળો તેમના નિશાના પર હશે. ઈરાની સંસદના અધ્યક્ષ મોહમ્મદ બાગેર ગાલિબાફે ટ્રમ્પના નિવેદનનો ઉલ્લેખ કરતા આ વાત કહી છે.
શું હતો વિવાદ?
અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે નિવેદન આપ્યું હતું કે જો ઈરાન સરકાર શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શનકારીઓ પર જીવલેણ બળપ્રયોગ કરશે તો અમેરિકા હસ્તક્ષેપ કરશે. આ નિવેદન પર ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા અલી ખામેનાઈના વરિષ્ઠ સલાહકારે પણ ચેતવણી આપી છે કે અમેરિકાના હસ્તક્ષેપથી સમગ્ર ક્ષેત્રમાં અરાજકતા ફેલાઈ શકે છે.
ઈરાનમાં દેશવ્યાપી વિરોધ પ્રદર્શન
રાજધાની તેહરાન સહિત સમગ્ર ઈરાનમાં રવિવારથી જોરદાર પ્રદર્શનો થઈ રહ્યા છે, જે મૂળભૂત રીતે આર્થિક મુદ્દાઓ પર કેન્દ્રિત છે:
મોંઘવારીનો માર: ચલણ 'રિયાલ'ના મૂલ્યમાં ઘટાડો, ફુગાવો અને વધતી જતી મોંઘવારી વિરુદ્ધ વેપારીઓએ હડતાળ પાડી છે.
હિંસક અથડામણો: સુરક્ષા દળો અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચેની અથડામણમાં અત્યાર સુધીમાં 7 લોકોના મોત થયા છે.
સરકાર વિરોધી નારા: આ પ્રદર્શન હવે માત્ર આર્થિક ફરિયાદો સુધી સીમિત નથી રહ્યું, પરંતુ કુમ, ઇસ્ફહાન, મશહાદ અને હમદાન જેવા શહેરોમાં સરકાર વિરોધી નારા પણ લાગી રહ્યા છે.
ઈરાની પ્રમુખ મસૂદ પેજેશ્કિયનએ સ્વીકાર્યું છે કે લોકોની આજીવિકાના મુદ્દાઓ ગંભીર છે, પરંતુ તેમની સરકાર પાસે અત્યારે મર્યાદિત વિકલ્પો છે.
વધતું જતું તણાવ
વર્ષ 2022ના મહસા અમીની કેસ પછી ઈરાનમાં આ સૌથી મોટા પાયે થઈ રહેલા વિરોધ પ્રદર્શનો છે. અમેરિકા તેને માનવ અધિકારોનું ઉલ્લંઘન ગણાવી રહ્યું છે, જ્યારે ઈરાન તેને પોતાની સાર્વભૌમત્વ પર હુમલો ગણાવે છે. ઈરાની સત્તાધીશોનું કહેવું છે કે શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શન કાયદેસર છે, પરંતુ અશાંતિ ફેલાવનારાઓને કડક જવાબ આપવામાં આવશે. બંને દેશો વચ્ચેની આ ધમકીઓએ મધ્ય પૂર્વ (Middle East) માં તણાવમાં વધારો કર્યો છે, ખાસ કરીને એવા સમયે જ્યારે તાજેતરમાં ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ હતી.
