ઉધારના નાણાં પર જીવતું કંગાળ પાકિસ્તાન બનશે IMFનું ચેરમેન, સત્તાવાર નિમણૂકથી વૈશ્વિક સ્તરે આશ્ચર્ય

Pakistan IMF Chairman : વૈશ્વિક નાણાકીય સંસ્થાઓના કોરિડોરમાં આશ્ચર્યજનક એક નિર્ણયમાં, આંતરરાષ્ટ્રીય લેણદારોએ પાકિસ્તાનને 'આંતરરાષ્ટ્રીય નાણા ભંડોળ' (IMF) અને 'વર્લ્ડ બેંક ગ્રુપ'ના જોઈન્ટ બોર્ડ ઓફ ગવર્નર્સના આગામી અધ્યક્ષ તરીકે સત્તાવાર રીતે નિયુક્ત કર્યું છે. વૈશ્વિક સ્તરે દેવા અને ભીખ માગવાના મામલે જે દેશની છાપ અત્યંત ખરડાયેલી છે અને જે પોતાની આર્થિક નાદારી બચાવવા અવાર-નવાર દુનિયા સમક્ષ હાથ ફેલાવતું રહે છે, તેને આવી મહત્વની જવાબદારી સોંપાતા વૈશ્વિક અર્થશાસ્ત્રીઓ પણ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા છે.

7 દાયકા પછી ઐતિહાસિક પરંતુ આશ્ચર્યજનક નિમણૂક

બેંગકોકમાં યોજાયેલી વાર્ષિક બેઠક દરમિયાન સ્તબ્ધ થયેલા ડેલીગેટ્સ સમક્ષ આ નિર્ણયની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. વર્ષ 1953 પછી પ્રથમ વખત ઈસ્લામાબાદ આ ઔપચારિક અધ્યક્ષપદ સંભાળશે. 1950માં જોડાયા પછી પાકિસ્તાને IMF પાસેથી 24 ઇમરજન્સી બેઇલઆઉટ પેકેજ અને વર્લ્ડ બેંક પાસેથી લગભગ 44 બિલિયન ડોલરની આર્થિક સહાય મેળવી છે. કાયમી ધોરણે ઉધાર માગવાની ટેવ ધરાવતા દેશને વડા તરીકે પસંદ કરાતાં અનેક સવાલો ઉભા થયા છે.

કોફી શોપના રિવોર્ડ કાર્ડ જેવી રમૂજી સરખામણી

વોશિંગ્ટન મુખ્યાલયના સુરક્ષા કર્મચારીઓ પણ આ સમાચારથી આશ્ચર્યમાં મુકાયા હતા, કારણ કે તેઓ સામાન્ય રીતે પાકિસ્તાની ડેલીગેશનને મુખ્ય મંચના બદલે ઇમરજન્સી ફંડ કે બેઇલઆઉટની લાઇન તરફ જતા જોવા ટેવાયેલા હતા. વ્હાઇટહોલના એક સિનિયર ડિપ્લોમેટે આકરો કટાક્ષ કરતા કહ્યું હતું કે, આ પ્રક્રિયા કોફી શોપના રિવોર્ડ કાર્ડ જેવી છે. જેમ પૂરતા સ્ટેમ્પ એકઠા થાય એટલે ફ્રી કોફી મળે, તેમ વારંવાર ઉધારીની અરજીઓ કરીને પૂરતા સ્ટેમ્પ એકઠા થઈ જતાં સંસ્થાએ પાકિસ્તાનને બોર્ડરૂમની ચાવી સોંપી દીધી છે.

પાકિસ્તાને તાજેતરમાં જ નવી લોન લેવા IMFને આજીજી કરી હતી

પાકિસ્તાનના આર્થિક મંત્રાલયે આ ઘટનાક્રમને પોતાની મોટી સિદ્ધિ ગણાવી છે અને આર્થિક મંત્રી અહદ ખાન ચીમાને આગામી અધ્યક્ષ જાહેર કર્યા છે. જોકે, આ નિમણૂક છતાં પાકિસ્તાનની ભીખ માગવાની સ્થિતિમાં કોઈ સુધારો આવ્યો નથી. દેશ આજે પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવવા IMFના 7 અબજ ડોલરના પ્રોગ્રામ પર નભી રહ્યો છે અને તાજેતરમાં જ વધુ 1.2 અબજ ડોલરનો નવો હપ્તો મેળવવા માટે આજીજી કરી રહ્યો છે.

માત્ર ઔપચારિક પદ, લોન કે દેવામાં કોઈ રાહત નહીં

બોર્ડ ઓફ ગવર્નર્સની અધ્યક્ષતા મળવાનો અર્થ IMF કે વર્લ્ડ બેંકના ખજાનાની ચાવી મળી જવી કે દેવું માફ થઈ જવું એવો થતો નથી. આ પદ સંપૂર્ણપણે પ્રક્રિયાગત છે અને તેનાથી પાકિસ્તાનના પોતાના દેવાની પુનઃચુકવણી કે કડક શરતોમાં કોઈ જ ફેરફાર થશે નહીં. છતાં, 24 વખત લોનની લાઈફલાઈન લીધા પછી પણ બેઠકના અધ્યક્ષ બનવાની આ ઘટના વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં ભારે ચર્ચા અને હાસ્યનો વિષય બની છે.