Donald Trump and Bangladesh : બાંગ્લાદેશમાં 12 ફેબ્રુઆરી, 2026ના રોજ યોજાનારી સામાન્ય ચૂંટણીઓ પહેલા, અમેરિકાની વિદેશ નીતિમાં એક મોટો અને ચોંકાવનારો ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે. અમેરિકા હવે બાંગ્લાદેશની સૌથી પ્રમુખ ઇસ્લામિક પાર્ટી, જમાત-એ-ઇસ્લામી સાથે જોડાવાના સંકેત આપી રહ્યું છે. અમેરિકાનું આ પગલું ભારત માટે ઊંડી ચિંતાનો વિષય છે, કારણ કે જમાત-એ-ઇસ્લામીનો ઇતિહાસ પાકિસ્તાન સમર્થક રહ્યો છે અને તે ભારત વિરોધી માનવામાં આવે છે.
અમેરિકન રાજદ્વારીનું ગુપ્ત નિવેદન: 'જમાતને મિત્ર બનાવો'
'ધ વોશિંગ્ટન પોસ્ટ'ના એક રિપોર્ટ અનુસાર, 1 ડિસેમ્બર, 2025ના રોજ ઢાકામાં એક અમેરિકન રાજદ્વારીએ બાંગ્લાદેશી પત્રકારો સાથે 'ઓફ-ધ-રેકોર્ડ' બેઠક કરી હતી. આ બેઠકની રેકોર્ડિંગ મેળવીને, વોશિંગ્ટન પોસ્ટે દાવો કર્યો છે કે રાજદ્વારીએ સ્વીકાર્યું કે બાંગ્લાદેશ હવે ઇસ્લામિક વિચારધારા તરફ ઝૂકી ગયું છે. તેમણે પત્રકારોને જમાતની પ્રભાવશાળી વિદ્યાર્થી શાખા, 'ઇસ્લામી છાત્ર શિબિર'ના સભ્યોને તેમના ટીવી કાર્યક્રમોમાં બોલાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા હતા. રાજદ્વારીએ કહ્યું કે અમેરિકા ઇચ્છે છે કે જમાતના નેતાઓ તેમના મિત્ર બને, કારણ કે તે હવે એટલી મોટી રાજકીય તાકાત બની ચૂકી છે કે તેને અવગણી શકાય નહીં.
જમાત-એ-ઇસ્લામીની વધતી લોકપ્રિયતા
ઓગસ્ટ 2024માં શેખ હસીનાની સરકારના પતન અને તેમના ભારતમાં નિર્વાસન બાદ, જમાત-એ-ઇસ્લામીએ પોતાને એક નવી રાજકીય શક્તિ તરીકે રજૂ કરી છે. અમેરિકા સ્થિત થિંક ટેન્ક 'ઇન્ટરનેશનલ રિપબ્લિકન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ' (IRI)ના ડિસેમ્બરના પોલ અનુસાર, 53% લોકોએ જમાત-એ-ઇસ્લામીને પસંદ કરી છે. આ પાર્ટી હવે મુખ્ય દાવેદાર 'બાંગ્લાદેશ નેશનાલિસ્ટ પાર્ટી' (BNP)ને પણ કડક ટક્કર આપી રહી છે.
અમેરિકાની 'ગાજર અને લાકડી'ની નીતિ
અમેરિકા ભલે જમાત સાથે જોડાવા માંગતું હોય, પરંતુ તેણે કટ્ટરપંથને રોકવા માટે આર્થિક ચેતવણી પણ આપી છે. અમેરિકન રાજદ્વારીએ સ્પષ્ટ કહ્યું કે જો જમાત સત્તામાં આવે છે અને શરિયા કાયદો લાગુ કરે છે અથવા મહિલાઓના કામ કરવા પર પ્રતિબંધ લગાવે છે, તો અમેરિકા તરત જ કડક કાર્યવાહી કરશે. રાજદ્વારીએ ચેતવણી આપી, "અમે બીજા જ દિવસે 100% ટેરિફ લગાવી દઈશું. જો કોઈ ઓર્ડર નહીં મળે, તો બાંગ્લાદેશી અર્થતંત્ર બચી શકશે નહીં."
જમાતનું બદલાયેલું સ્વરૂપ
લાંબા સમય સુધી પ્રતિબંધિત રહેલી અને 1971ના મુક્તિ સંગ્રામમાં પાકિસ્તાનનો સાથ આપવાને કારણે બદનામ થયેલી જમાતે હવે પોતાની છબી બદલવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. પાર્ટી હવે ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી મુદ્દાઓ અને સામાજિક કલ્યાણ પર ભાર આપી રહી છે.
ભારત માટે ઊંડી ચિંતાનો વિષય
નવી દિલ્હી માટે, જમાતનો ઉદય અને અમેરિકા દ્વારા તેને આપવામાં આવતી વૈધતા એ બેવડી મુસીબત છે. ભારતે હંમેશા જમાતને શંકાની નજરે જોઈ છે, કારણ કે તેણે 1971માં બાંગ્લાદેશની આઝાદીનો વિરોધ કર્યો હતો અને તેના પાકિસ્તાન સાથે ઊંડા વૈચારિક સંબંધો છે. નિષ્ણાતોના મતે, અમેરિકાનું આ પગલું ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના પહેલાથી જ તણાવપૂર્ણ સંબંધોમાં વધુ ખટાશ પેદા કરી શકે છે. શેખ હસીનાના ગયા બાદ બાંગ્લાદેશમાં હિન્દુઓ અને અવામી લીગના સમર્થકો પર હુમલાઓ વધ્યા હોવાના અહેવાલો પણ ભારતની ચિંતામાં વધારો કરી રહ્યા છે.
