Gujarat EV policy: પેટ્રોલ-ડીઝલના બેફામ ભાવવધારાથી સામાન્ય નાગરિકની કમર ભાંગી ગઈ છે, ત્યારે પ્રદૂષણ મુક્તિ માટે ઈલેક્ટ્રિક વાહનો અપનાવવાની ગુલબાંગો પોકારવામાં આવી રહી છે. ત્યારે સરકાર ગમે તેટલી ડિજિટલ પીપૂડી વગાડે, પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે, ઈન્ડિયા ઈલેક્ટ્રિક મોબિલિટી ઈન્ડેક્સ સૂચકાંકમાં સમગ્ર દેશમાં ગુજરાત છેક 16મા ક્રમાંકે ધકેલાઈ ગયું છે. વાહન ચાર્જિંગ પોઈન્ટ ઉપલબ્ધ કરાવવાની બાબતમાં રાજ્ય દેશમાં 22મા ક્રમે અને કોમર્શિયલ ઈલેક્ટ્રિક વાહનો અપનાવવામાં 27મા ક્રમે ફસડાયું છે. આ આંકડા સાબિત કરે છે કે સરકાર પાસે માત્ર ભાષણોનું જ રિચાર્જ છે, વાહનો ચાર્જ કરવાનું કોઈ ઠેકાણું નથી.
કેન્દ્ર સરકારના અહેવાલમાં પોલ ખુલ્લી પડી
ગુજરાતની EV પોલીસીની અમલવારીમાં પાંચ-પાંચ વર્ષ થયા છતાં કેવી અમલવારી કરી છે અને કેટલી ઈચ્છા શક્તિ છે તેની પોલ કેન્દ્ર સરકારના અહેવાલમાં જ ખુલ્લી પડી છે. ઈન્ડિયા ઈલેક્ટ્રિક મોબિલિટી ઈન્ડેક્સ સૂચકાંકમાં સમગ્ર દેશમાં ગુજરાત 16મા ક્રમાંકે છે. ઈલેક્ટ્રિક વાહનો ખરીદી અને કામગીરીને પ્રોત્સાહન મુદ્દે સૂચકાંકમાં ગુજરાતે 100માંથી 37 સ્કોર, રીસર્ચ અને ડેવલોપમેન્ટ સૂચકાંકમાં 46 સ્કોર, ઈવી ચાર્જિંગ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ સૂચકાંકમાં 44 સ્કોર, ખાનગી ઇલેક્ટ્રિક વાહનો અપનાવાનો સૂચકાંકમાં 51 સ્કોર, કોમર્શિયલ ઈલેક્ટ્રિક વાહનો અપનાવાનો સૂચકાંકમાં માત્ર 5 સ્કોર મેળવ્યાં છે.
ગ્રીન એનર્જીની વાતો વચ્ચે ઇલેક્ટ્રિક વાહનોના પ્રોત્સાહન
ઈલેક્ટ્રિક વાહન ચાર્જિંગ પોઈન્ટ સૂચકાંકમાં 24 સ્કોર મેળવ્યો છે. એટલે કે ગુજરાત જેવા પ્રગતિશીલ રાજ્યમાં ઈલેક્ટ્રીક વાહનોની પ્રોત્સાહન, ખરીદી, વ્યવસ્થાતંત્રના વિકાસ-પ્રગતિમાં ગુજરાતનો 1થી 10 રાજ્યોમાં પણ સમાવેશ થતો નથી જે દર્શાવે છે કે, રાજ્ય સરકાર પર્યાવરણનાં સુધારણાને લઈને કેટલી ગંભીર છે તે બાબત ઉજાગર કરે છે. વર્ષ 2023માં 106, વર્ષ 2024માં 331, વર્ષ 2025માં 124 અને વર્ષ 2026 માર્ચ સુધીમાં 137 ઈલેક્ટ્રિક બસ નોધાઈ છે. વર્ષ 2014-2021 સુધી છ વર્ષમાં ગુજરાતમાં માત્ર 7,923 વિધાથીઓને ઈલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલર્સ જ્યારે 87 ઈલેક્ટ્રિક થ્રી-વ્હીલર રિક્ષાઓની સબસિડી અપાઈ છે.
મોંઘા પેટ્રોલથી કંટાળીને જો કોઈ ઈલેક્ટ્રિક વાહન ખરીદી પણ લે, તો રસ્તા પર નીકળ્યા પછી તેને ચાર્જિંગ પોઈન્ટ શોધવા પડે તેમ છે. ગ્રીન એનજીના નામે મસમોટી જાહેરાતો પાછળ કરોડો રૂપિયાનું અંધણ કરતી સરકાર ઈવી વાહનોની માળખાકીય સુવિધાઓ ઊભી કરવામાં ઊંઘતી ઝડપાઈ છે. સરકારની આ નીતિગત નિષ્ફળતા સામે રાજકીય મોરચે આકરા પ્રહારો શરૂ થઈ ગયા છે. એવી માંગ ઉઠી છેકે, ઈલેક્ટ્રિક વાહનોના પ્રમોશન માટે માત્ર કાગળ પરની વાતો બંધ કરી જમીન પર સચોટ કામગીરી કરવામાં આવે. ઈલેક્ટ્રિક વાહનોની ખરીદી પર વિશેષ સબસિડી આપવામાં આવે.
પોલિસી જાહેર કરી પણ સરકારે જ ઈવી વાહનોની કેશ સબસિડી બંધ કરી દીધી
ઈવી પોલિસીનો મોટાઉપાડે એલાન કરી દીધુ પણ સરકારે ઈવી વાહનોનું વધુ વેચાણ થાય તે માટે ઝાઝો રસ દાખવ્યો નહી. એટલુ જ નહીં, સરકારે ટુ વ્હિલર પર 20 હજાર અને ફોર વ્હીલર પર 15 લાખ રૂપિયા સુધીની સબસીડી આપવાનું નક્કી કર્યુ હતું. પરંતુ વર્ષ 2024થી ઇવી ટુ વ્હિલર પર સીધી કેશ સબસિડી બંધ કરી દીધી છે, પરિણામે ઈવી વાહનોના વેચાણ પર અસર પહોંચી હતી. આ ઉપરાંત રાજ્ય સરકારે ઈવી વાહનો માટે ચાર્જિંગ સ્ટેશન સહિત અન્ય ઈનફ્રાસ્ટ્રકચરની સુવિધા પણ ઊભી કરી નહી. લાંબી મુસાફરીમાં ચાર્જિંગની સમસ્યાને લીધે લોકોએ ઈવી વાહનો ખરીદવાનું ટાળી રહ્યાં છે.
