વાઇલ્ડલાઇફ ફોટોગ્રાફર ઑફ ધ યર 2026: ભારતીય ફોટોગ્રાફર સીતારામ રાઉલની 'શિફ્ટિંગ સેન્ડ' તસવીર વિજેતા

ભારતીય વન્યજીવન ફોટોગ્રાફર સીતારામ રાઉલની ‘શિફ્ટિંગ સેન્ડ’ નામની તસવીરને ‘વાઇલ્ડલાઇફ ફોટોગ્રાફર ઑફ ધ યર 2026’ સ્પર્ધાની ‘બિહેવિયર: ઇન્વર્ટિબ્રેટ્સ’ (Behaviour: Invertebrates) શ્રેણીમાં વિજેતા તરીકે પસંદ કરવામાં આવી છે.

પુરસ્કાર સંબંધિત મુખ્ય માહિતી

• ફોટોગ્રાફર: સીતારામ રાઉલ (ભારત)
• તસવીરનું નામ: શિફ્ટિંગ સેન્ડ (Shifting Sand)
• સ્પર્ધા: વાઇલ્ડલાઇફ ફોટોગ્રાફર ઑફ ધ યર 2026
• શ્રેણી: બિહેવિયર: ઇન્વર્ટિબ્રેટ્સ (અકશેરુકી પ્રાણીઓનું વર્તન)
• સ્થળ: સામ ગામ નજીક, થારનું રણ, રાજસ્થાન

તસવીરની વિશેષતા

આ તસવીરમાં રણમાં જોવા મળતા વીંછીની રેતી ખોદવાની ક્રિયાને કેદ કરવામાં આવી છે. રાત્રે ખોરાકની શોધ કર્યા બાદ સૂર્યોદય સમયે ગરમીથી બચવા વીંછી રેતીમાં આશ્રય મેળવવા માટે ખોદકામ કરે છે.

ફોટોગ્રાફરે વીંછી દ્વારા હવામાં ઉડાડવામાં આવતી રેતીને તસવીરમાં કેદ કરી છે, જે આ તસવીરની મુખ્ય વિશેષતા છે.

બુથાકસ વીંછી 

બુથાકસ વીંછીની એક જાણીતી પ્રજાતિ ભારતમાં જોવા મળે છે. તે પોતાના ચીપિયા (Pincers) વડે રેતી ખોદીને આશ્રયસ્થાન બનાવે છે. તેના પગ પર આવેલા લાંબા અને કઠોર વાળ જેવા તંતુઓને ‘સેન્ડ કોમ્બ્સ’ (Sand Combs) કહેવામાં આવે છે. આ તંતુઓ તેને નરમ રેતીમાં વધુ ઊંડે ખૂંપી જતાં અટકાવવામાં મદદ કરે છે.

થારનું રણ 

થારનું રણ જેને 'મહાન ભારતીય રણ' પણ કહેવામાં આવે છે, તે ભારતના ઉત્તર-પશ્ચિમ ભાગમાં અને પાકિસ્તાનના કેટલાક વિસ્તારોમાં ફેલાયેલું એક વિશાળ રેતાળ રણ છે. થારના રણનો મોટો ભાગ ભારતના રાજસ્થાન રાજ્યમાં આવેલો છે. આ ઉપરાંત તે ગુજરાત, પંજાબ અને હરિયાણાના કેટલાક ભાગો તેમજ પાકિસ્તાનના સિંધ અને પંજાબ પ્રાંત સુધી ફેલાયેલો છે. 

આની પશ્ચિમે સિંધુ નદીની ખીણ, ઉત્તર-પૂર્વમાં સતલજ નદી, દક્ષિણે કચ્છનું રણ અને અગ્નિ દિશામાં અરવલ્લીની પર્વતમાળા આવેલી છે. 

પાણીની અછતને કારણે અહીં કાંટાળા છોડ, બોરડી, ખેજડી જેવા વૃક્ષો અને ઘાસ જોવા મળે છે. 

પરીક્ષાલક્ષી પ્રશ્ન 

પ્રશ્ન 1: સીતારામ રાઉલની વિજેતા તસવીરનું નામ શું છે?

(A) ડેઝર્ટ લાઇફ

(B) શિફ્ટિંગ સેન્ડ

(C) સેન્ડ સ્ટોર્મ

(D) લાઇફ ઇન થાર