અમદાવાદ : વીમા બજારના નિષ્ણાતો માને છે કે જો યુએસ અને ઈરાન વચ્ચે પ્રસ્તાવિત કરાર કાયમી ધોરણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલે છે અને પ્રાદેશિક તણાવ ઘટાડે છે, તો દરિયાઈ યુદ્ધ-જોખમ વીમા પ્રીમિયમ ઘટી શકે છે. જો કે, ભારતમાં મરીન ઇન્શ્યોરન્સ પૂલના લોન્ચ પછી દરિયાઈ યુદ્ધ-જોખમ વીમા પ્રીમિયમ પહેલાથી જ સામાન્ય થવાનું શરૂ થઈ ગયું હતું. યુએસ અને ઈરાન ફેબુ્રઆરીના અંતમાં શરૂ થયેલા સંઘર્ષને સમાપ્ત કરવાના હેતુથી સમજૂતી કરાર પર સંમત થયા છે.
ઉચ્ચ ઉદ્યોગ અધિકારીઓ ચેતવણી આપે છે કે આ સકારાત્મક વિકાસ છતાં, વીમા કંપનીઓ તાત્કાલિક પ્રીમિયમ ઘટાડે તેવી શક્યતા નથી. આ મોટે ભાગે તેના પર નિર્ભર રહેશે કે સમજૂતી કરાર પ્રદેશમાં શિપિંગ ટ્રાફિકમાં કેટલો સુધારો કરે છે.
પરંતુ આ અપેક્ષિત રાહત એવા સમયે આવી છે જ્યારે ભારતમાં મરીન ઇન્શ્યોરન્સ પૂલ એ પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષની ચરમસીમા દરમિયાન ઉચ્ચ-જોખમવાળા કાર્ગો માટે યુદ્ધ-જોખમ વીમા દરમાં ૬૦ થી ૮૦ ટકા ઘટાડો કરવામાં મદદ કરી છે. વીમા દલાલોના જણાવ્યા મુજબ, ભારતમાં મરીન ઇન્શ્યોરન્સ પૂલ લોન્ચ થયા પહેલા, રિઇન્શ્યોરર્સ પર્સિયન ગલ્ફમાં પરિવહન કરતા કોર્ર્ગોના મૂલ્યના ૨ થી ૩ ટકા યુદ્ધ-જોખમ વીમા પ્રીમિયમ વસૂલતા હતા.
ભારતમાં મરીન ઇન્શ્યોરન્સ પૂલ લોન્ચ થયા પછી, પૂલ કમિટી સાપ્તાહિક ધોરણે યુદ્ધ-જોખમ દરોની સમીક્ષા કરે છે અને ભાગ લેનારા વીમા કંપનીઓને માર્ગદર્શન આપે છે. એકવાર ૧૯ જૂને યુએસ અને ઈરાન વચ્ચે કરાર પર હસ્તાક્ષર થઈ જાય અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા જહાજોની અવરજવર સામાન્ય થઈ જાય, પછી ભારતમાં મરીન ઇન્શ્યોરન્સ પૂલ હેઠળ અને આંતરરાષ્ટ્રીય રિઇન્શ્યોરર્સ બંને તરફથી યુદ્ધ-જોખમ દરમાં વધુ ઘટાડો થવાની અપેક્ષા છે.
મરીન, કાર્ગો અને લોજિસ્ટિક્સ સુત્રોએ જણાવ્યું હતું કે, કેટલીક દરિયાઈ વીમા કંપનીઓએ સ્વીકાર્યું છે કે સપ્તાહના અંતે પર્સિયન અથવા અરબી ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં પરિસ્થિતિઓમાં સુધારો થયો છે. જોકે, ટૂંકા ગાળામાં બજારનો એકંદર પ્રતિભાવ મોટાભાગે શાંતિ પુન:સ્થાપનની સ્થિતિ પર આધાર રાખશે.
ચાર મહિનાના સંઘર્ષ દરમિયાન, ઘણા આંતરરાષ્ટ્રીય વીમા કંપનીઓ અને પુનર્વીમા કંપનીઓએ ઉચ્ચ જોખમવાળા વિસ્તારોમાં પરિવહન કરતા જહાજો માટે યુદ્ધ-જોખમ વીમા કવર પાછું ખેંચી લીધું હતું અથવા પ્રીમિયમમાં નોંધપાત્ર વધારો કર્યો હતો.
વધતા વીમા ખર્ચને કારણે સરકારે આ મહિનાની શરૂઆતમાં ૧.૫ બિલિયન ડોલર સરકાર-સમર્થિત ભારતમાં મરીન ઇન્શ્યોરન્સ પૂલ શરૂ કર્યું હતું. રાજ્ય માલિકીની પુનર્વીમા કંપની જીઆઈસી દ્વારા સંચાલિત અને સ્થાનિક સામાન્ય વીમા કંપનીઓ દ્વારા સમર્થિત, પૂલમાં રૂા. ૯૩૫ કરોડની લખવાની ક્ષમતા છે. ભૂ-રાજકીય ઉથલપાથલ વચ્ચે ભારતીય શિપિંગ અને વેપાર માટે યુદ્ધ-જોખમ વીમા કવરની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું હતું.
