અમદાવાદ : પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો અને સોના અને ચાંદી પર આયાત શુલ્કમાં વધારો જૂન સુધીમાં રિટેલ ફુગાવાને લગભગ ૫% સુધી ધકેલી શકે છે. અર્થશાસ્ત્રીઓ માને છે કે રિઝર્વ બેંક વ્યાજ દરોમાં કોઈપણ ફેરફાર કરતા પહેલા પરિસ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે થોભો અને રાહ જુઓનો અભિગમ અપનાવશે.
૧૫ મેથી શરૂ થતા ૧૨ દિવસના સમયગાળામાં, પેટ્રોલના અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. અર્થશાસ્ત્રીઓના મતે, ઇંધણના ભાવમાં આ વધારો પરિવહન, સંગ્રહ અને થોડા અંશે વીજળી જેવા ક્ષેત્રોમાં ખર્ચમાં વધારો કરીને ફુગાવા પર સીધી અસર કરશે. વધુમાં, સરકારે ૧૩ મેના રોજ સોના અને ચાંદી પર આયાત શુલ્ક વધારીને ૧૫% કરીને કિંમતી ધાતુઓની બિન-આવશ્યક આયાતને રોકવાનો પ્રયાસ કરાયો હતો.
અર્થશાસ્ત્રીઓએ જણાવ્યું હતું કે પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ભાવમાં સરેરાશ રૂા. ૭.૫ પ્રતિ લિટરનો વધારો રિટેલ ફુગાવામાં લગભગ ૦.૭૫% વધારો કરી શકે છે. રિટેલ ફુગાવો મે ૨૦૨૬માં ૪-૪.૫% અને જૂનમાં ૪.૫-૫% ની રેન્જમાં રહી શકે છે. તેમણે કહ્યું કે ફુગાવામાં આ વધારો ખર્ચ-આધારિત હોવાથી, રેપો રેટમાં ફેરફારની અસર મર્યાદિત હોઈ શકે છે. જો કે, જો ફુગાવો ૫% થી ઉપર વધે છે અને ઉપર તરફ વલણ દર્શાવે છે, તો કેન્દ્રીય બેંક દરમાં વધારો કરી શકે છે.
જૂનમાં રિટેલ ફુગાવો ૪% થી ઉપર વધી શકે છે, પરંતુ રિઝર્વ બેંકના ૬% ના ઉચ્ચ-સ્તરના લક્ષ્યાંકમાં રહેવાની શક્યતા છે. અર્થશાસ્ત્રીઓ અપેક્ષા રાખે છે કે રિઝર્વ બેંકની નાણાકીય નીતિ સમિતિ ૫ જૂને તેની બેઠકમાં તટસ્થ વલણ જાળવી રાખશે, બધા મુખ્ય નીતિ દરોને યથાવત રાખશે.
જથ્થાબંધ ભાવ સૂચકાંક આધારિત ફુગાવો એપ્રિલમાં ૮.૩% ની ૪૨ મહિનાની ઉચ્ચતમ સપાટીએ પહોંચ્યો હતો, જ્યારે ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંક આધારિત રિટેલ ફુગાવો ૩.૪૮% હતો. અર્થશાસ્ત્રીઓએ જણાવ્યું હતું કે વર્તમાન અનિશ્ચિતતાઓ પરિવહન ખર્ચ અને કાચા માલના ભાવ દ્વારા ફુગાવાના દબાણને વધારી શકે છે, જેના કારણે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ ના બીજા ભાગમાં વ્યાજ દરમાં વધારો કરવાની જરૂર પડી શકે છે.
ક્રિસિલના અર્થશાસ્ત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટે સરેરાશ ફુગાવો ૫.૧% રહેવાની ધારણા છે. ઈકરા રેટિંગ્સના અર્થશાસ્ત્રીએ જણાવ્યું હતું કે જૂનમાં ઇંધણના ભાવમાં વધારાથી ફુગાવા પર નોંધપાત્ર અસર પડશે અને નાણાકીય વર્ષના બીજા ભાગમાં સંભવિત દરમાં વધારો થઈ શકે છે.
