દાવો ન કરાયેલા ભંડોળની પતાવટ ઝડપી બનાવવા માટે RBIનો નિર્દેશ

અમદાવાદ : ભારતીય રિઝર્વ બેંકે તમામ બેંકોને આગામી ત્રણ મહિના (ઓક્ટોબરથી ડિસેમ્બર)માં દાવો ન કરાયેલ ભંડોળ, થાપણો, ડિવિડન્ડ, વ્યાજ વોરંટ, પેન્શન, વગેરેની પતાવટ ઝડપી બનાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. રિઝર્વ બેંકનો ઉદ્દેશ્ય બેંકિંગ સિસ્ટમમાં આવા ભંડોળને ઘટાડવાનો છે.

બચત અથવા ચાલુ ખાતાઓમાં થાપણો જે ૧૦ વર્ષથી કાર્યરત નથી, અથવા મુદતની થાપણો જે તેમની પરિપક્વતા તારીખના ૧૦ વર્ષ સુધી દાવો ન કરાયેલ રહે છે, તેને દાવા ન કરાયેલી થાપણો તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. રિઝર્વ બેંકના નિયમો અનુસાર બેંકોએ આવા ભંડોળને ડિપોઝીટર એજ્યુકેશન એન્ડ અવેરનેસ ફંડમાં ટ્રાન્સફર કરવાની જરૂર છે. જો કે, થાપણદારો પછીની તારીખે સંબંધિત બેંકોમાંથી તેમની થાપણોનો દાવો કરી શકે છે.

બેંકોને લખેલા પત્રમાં, બેંકિંગ નિયમનકારે જણાવ્યું હતું કે નાણાકીય સ્થિરતા અને વિકાસ પરિષદની તાજેતરની બેઠકમાં, દાવો ન કરાયેલ થાપણોના સમાધાન માટે અઠવાડિયા લાંબા સંયુક્ત જિલ્લા-સ્તરીય શિબિરોનું આયોજન કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. આ 

બેંકોને દાવો ન કરાયેલ થાપણોની જિલ્લાવાર યાદી તૈયાર કરવા અને તેને તેમની સંબંધિત શાખાઓ સાથે શેર કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે જેથી સાચા દાવેદારોનો સંપર્ક કરી શકાય. બેંકોને વિનંતી કરવામાં આવી છે કે તેઓ આ પહેલની સફળતા પર વ્યક્તિગત ધ્યાન આપે અને બેંકિંગ સિસ્ટમમાં દાવો ન કરાયેલા ભંડોળમાં ઘટાડો કરે.

આરબીઆઈના જણાવ્યા મુજબ, ગ્રાહકો તેમના બચત/ચાલુ ખાતાઓ બંધ ન કરે અને તેમને હવે ચલાવવાનો ઇરાદો ન રાખે, અથવા પરિપક્વતા પછી મુદત થાપણોનો દાવો ન કરવામાં આવે તેના કારણે દાવો ન કરાયેલી થાપણો વધી રહી છે. વધુમાં, ખાતાધારકના મૃત્યુ પછી નોમિની/કાનૂની વારસદાર સંબંધિત બેંકમાં દાવો ન કરે તે કારણે આવા ભંડોળ બેંકિંગ સિસ્ટમમાં અટવાયેલા રહે છે.

આ વર્ષે જુલાઈમાં, સંસદમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે ખાનગી ધિરાણકર્તાઓ સહિત બેંકોમાં દાવો ન કરાયેલી થાપણો જૂન ૨૦૨૫ ના અંત સુધીમાં ૬૭,૦૦૩ કરોડ હતી.