અલ નીનો અસર : ભારતમાં ચોમાસુ 40% નબળું, પાક અને અર્થતંત્ર માટે જોખમ
અમદાવાદ : ભારતમાં ચોમાસાની ઋતુ અસામાન્ય રીતે નબળી શરૂ થઈ છે, અને વરસાદનો આ અભાવ ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે. આ પાક અને ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિ માટે ખતરો ઉભો કરે છે, કારણ કે અલ નીનોની અસર હવે સ્પષ્ટ થઈ રહી છે. ભારતીય હવામાન વિભાગના તાજેતરના આંકડા અનુસાર, બુધવાર સુધીમાં દેશભરમાં ચોમાસાનો વરસાદ સામાન્ય કરતા લગભગ ૪૦% ઓછો હતો.
ચોમાસાની ઋતુ જૂનથી સપ્ટેમ્બર સુધી ચાલે છે, અને આ સમયગાળો દેશના વાર્ષિક વરસાદનો મોટાભાગનો હિસ્સો ધરાવે છે. વરસાદની આ નબળી શરૂઆત ચોખા અને સોયાબીન જેવા મુખ્ય પાકોના વાવેતરને અસર કરી રહી છે, જ્યારે બાંધકામ સહિત અન્ય મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં પણ સમસ્યાઓ ઊભી કરી રહી છે. તાજેતરમાં વિકસિત અલ નીનો વૈશ્વિક હવામાન પેટર્નને કેવી રીતે અસર કરી રહ્યો છે તેના આ પ્રથમ સંકેતોમાંનું એક છે. ઐતિહાસિક રીતે, અલ નીનો દક્ષિણ એશિયામાં દુષ્કાળ જેવી પરિસ્થિતિઓ સાથે સંકળાયેલો છે.
બ્લૂમબર્ગના અહેવાલ મુજબ, અમેરિકન વૈજ્ઞાાનિકો માને છે કે આ અત્યાર સુધીની સૌથી શક્તિશાળી અલ નિનો ઘટનાઓમાંની એક હોઈ શકે છે. હવામાન મોડેલ હાલમાં સૂચવે છે કે જુલાઈ અને ઓગસ્ટ દરમિયાન ભારતમાં, ખાસ કરીને ઉત્તરપશ્ચિમ અને મધ્ય ભારતમાં, સામાન્ય કરતાં ઓછા વરસાદની સ્થિતિ ચાલુ રહી શકે છે.
હવામાનશાસ્ત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, હાલમાં કોઈ મજબૂત સંકેત દેખાતો નથી કે વર્તમાન રાષ્ટ્રીય વરસાદ ખાધ સામાન્ય સ્તરે પાછી આવશે. જોવા મળેલો વરસાદ અસ્થાયી અથવા ચોક્કસ વિસ્તારો સુધી મર્યાદિત હોવાની શક્યતા છે, અને એકંદર ચોમાસુ સામાન્ય થવાનો સંકેત નથી.
ભારતમાં કૃષિ અને ઉર્જા ક્ષેત્ર માટે ચોમાસાનો વરસાદ મહત્વપૂર્ણ છે. દેશ ચોખા, ખાંડ અને કપાસના વિશ્વના સૌથી મોટા ઉત્પાદકોમાંનો એક છે, અને ખેડૂતો તેમના પાકને સિંચાઈ માટે ચોમાસા પર આધાર રાખે છે. જો પાક ઉત્પાદન નબળું રહે છે, તો સરકારે નિકાસ પ્રતિબંધો લાદવા પડી શકે છે.
