અમદાવાદ : વૈશ્વિક બજારોમાં સોના-ચાંદી હાલમા રેકોર્ડ ઊંચાઈએ છે. ભૂ-રાજકીય તણાવ, બોન્ડ માર્કેટમાં ઉથલપાથલ અને સેફ હેવન માંગે તેની સ્થિતિને વધારી છે. પરંતુ આ વાતાવરણમાં, બીજી એક ધાતુ છે જે વધુ આકર્ષક બની રહી છે. આ ધાતુ તાંબુ (કોપર) છે. તાંબામાં તેજી પુરવઠાની મર્યાદાઓ અને વધતી જતી ઔદ્યોગિક જરૂરિયાતોને કારણે છે.
ટાટા મ્યુચ્યુઅલ ફંડના કોમોડિટી રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે તાંબાનો પુરવઠો ગંભીર દબાણ હેઠળ છે. ચિલી અને પેરુમાં વારંવાર થયેલા વિરોધને કારણે ખાણકામ પ્રવૃત્તિઓમાં અવરોધ ઊભો થયો છે. ઇન્ડોનેશિયાની ગ્રાસબર્ગ ખાણમાં કામ, જે વિશ્વના તાંબાનો નોંધપાત્ર હિસ્સો ઉત્પન્ન કરે છે, તે અટકી ગયું છે, અને કંપનીએ ફોર્સ મેજ્યોર જાહેર કર્યું છે. ફોર્સ મેજ્યુર એટલે કોઈના નિયંત્રણ બહારની પરિસ્થિતિ. જ્યારે કોઈ કંપની કે સરકાર કુદરતી આફત, અકસ્માત, યુદ્ધ, પૂર, આગ, ભૂકંપ, રમખાણો અથવા મોટી ટેકનિકલ નિષ્ફળતાને કારણે પોતાની ફરજો બજાવી શકતી નથી, ત્યારે તે તેને ફોર્સ મેજ્યુર પરિસ્થિતિ જાહેર કરે છે.
કોંગોમાં પૂર અને ચિલીમાં ખાણ અકસ્માતોએ પરિસ્થિતિને વધુ ખરાબ કરી છે. પરિણામે, ૨૦૨૫માં શરૂ થયેલી કટોકટી હવે ૨૦૨૬ માટે પુરવઠા ચિત્રને કડક બનાવી રહી હોય તેવું લાગે છે.
અહેવાલો અનુસાર, રિફાઇન્ડ કોપર માર્કેટ ૨૦૨૬માં આશરે ૧૫૦,૦૦૦ ટનની અછતનો સામનો કરી શકે છે. જૂની ખાણો હવે પહેલા જેટલી સારી રીતે ઉત્પાદન કરી રહી નથી, અને નવી ખાણો ફરીથી શરૂ કરવી ખર્ચાળ અને સમય માંગી લે તેવી છે. આનો અર્થ એ છે કે હાલમાં પુરવઠામાં વધારો થવાની આશા ધૂંધળી છે.
બીજી બાજુ, ડેટા સેન્ટરો, ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, નવીનીકરણીય ઉર્જા અને પાવર ગ્રીડ વિસ્તરણમાં તાંબાની માંગ ઝડપથી વધી રહી છે.
તાંબાના ભંડાર સતત ઘટી રહ્યા છે. ગયા વર્ષ કરતાં ઇન્વેન્ટરી નોંધપાત્ર રીતે ઓછી છે. માંગ-પુરવઠાનો તફાવત વધી રહ્યો છે, અને બજાર પર તેની અસર સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહી છે.
