- આ એક એવું પગલું હશે જેની કોર્પોરેટ જગત પર દૂરગામી અસરો પડી શકે છે
જો આવકવેરા વિભાગને લાગે છે કે એક કંપનીનો બીજી કંપની પર નોંધપાત્ર પ્રભાવ છે, ભલે શેરહોલ્ડિંગ અથવા બોર્ડ નિયંત્રણ સંબંધિત મર્યાદાઓ લાગુ ન પડે, તો કંપનીઓ વચ્ચેના વ્યવહારોને પ્રસ્તાવિત નવા આવકવેરા કાયદા હેઠળ ટ્રાન્સફર પ્રાઈસિંગ તપાસના કાર્યક્ષેત્ર હેઠળ લાવી શકાય છે. આ એક એવું પગલું હશે જેની કોર્પોરેટ જગત પર દૂરગામી અસરો પડી શકે છે.
લોકસભાની સિલેક્ટ કમિટીએ ગૃહમાં ડ્રાફ્ટ ઇન્કમ ટેક્સ બિલ, ૨૦૨૫ પરનો પોતાનો અહેવાલ રજૂ કર્યો છે. રિપોર્ટમાં, તેણે એક મહત્વપૂર્ણ ફેરફારની ભલામણ કરી છે અને ટ્રાન્સફર પ્રાઈસિંગનો વ્યાપ વધારવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. સિલેક્ટ કમિટીના અહેવાલ મુજબ, જે કંપનીઓ એકબીજા પર નોંધપાત્ર પ્રભાવ ધરાવે છે તેમને શેરહોલ્ડિંગ અથવા બોર્ડ નિયંત્રણ જેવી ઔપચારિક મર્યાદાઓને પૂર્ણ કર્યા વિના પણ સહયોગી સાહસો તરીકે ગણી શકાય અને ટ્રાન્સફર પ્રાઈસિંગ તપાસના કાર્યક્ષેત્ર હેઠળ લાવી શકાય છે.
ટ્રાન્સફર પ્રાઈસિંગ એ કર નિયમોનો સંદર્ભ આપે છે જે સંબંધિત અથવા સંકળાયેલ સાહસો વચ્ચેના વ્યવહારોના ભાવને નિયંત્રિત કરે છે. ખાસ કરીને સરહદ પારના વ્યવહારો. આનો ઉદ્દેશ્ય વાજબી બજાર મૂલ્ય સુનિશ્ચિત કરવાનો અને નફામાં ફેરફાર અટકાવવાનો છે.
આવકવેરા કાયદો ૧૯૬૧ એસોસિએટેડ એન્ટરપ્રાઇઝ/સંબંધિત પક્ષોને બે રીતે વ્યાખ્યાયિત કરે છે. પહેલો એક સામાન્ય સિદ્ધાંત છે કે જો કોઈ ઉપક્રમના સહભાગીઓ સીધી કે આડકતરી રીતે બીજી કંપનીમાં મેનેજમેન્ટ, નિયંત્રણ અથવા શેર મૂડીમાં સામેલ હોય તો તેને એસોસિએટેડ એન્ટરપ્રાઇઝ તરીકે ગણવામાં આવશે. એસોસિએટેડ એન્ટરપ્રાઇઝ તરીકે લાયક ઠરતા અન્ય પાસાઓ પણ છે. ઉદાહરણ તરીકે, ૨૬ ટકા મતદાન અધિકારો, ડિરેક્ટર બોર્ડની નિમણૂકમાં બહુમતી, અન્ય ઉપક્રમો પર વ્યવસાયિક નિર્ભરતા, વગેરે. જો કે, પસંદગી સમિતિના અહેવાલમાં પ્રથમ અને બીજા ભાગોને મર્જ કરવામાં આવ્યા છે, આમ બધી જોગવાઈઓ સ્વતંત્ર બની છે અને એસોસિએટેડ એન્ટરપ્રાઇઝનો વ્યાપ પણ વિસ્તૃત થયો છે. વેરા નિષ્ણાંતોના મત મુજબ નવા બિલની ભાષા એવી પરિસ્થિતિનું નિર્માણ કરે છે જ્યાં મેનેજમેન્ટ, શેર મૂડી અથવા નિયંત્રણમાં કોઈપણ ભાગીદારી એક સંકળાયેલ સાહસ બનાવી શકે છે. આ અર્થઘટન અનિચ્છનીય પરિણામો તરફ દોરી શકે છે અને વધુ મુકદ્દમાના પ્રમાણમાં વધારો થઈ શકે છે. આનાથી જૂથની અંદર અથવા સરહદોની પેલે પાર વ્યવહાર કરતી કંપનીઓ માટે પાલન જવાબદારીઓ વધી શકે છે, ખાસ કરીને જ્યારે ઔપચારિક થ્રેશોલ્ડ પૂર્ણ ન થાય પરંતુ વ્યવહારિક અસર રહે છે.
કેટલીક અદાલતોએ એવું ઠરાવ્યું છે કે સામાન્ય પરીક્ષણ અને ચોક્કસ પરીક્ષણો અલગથી લાગુ કરવાની જરૂર છે અને જો સામાન્ય પરીક્ષણ પૂર્ણ થાય છે પરંતુ ચોક્કસ પરીક્ષણ પૂર્ણ થતું નથી, તો એક સંકળાયેલ એન્ટરપ્રાઇઝ સંબંધ છે. આ અર્થઘટન કર અધિકારીઓની તરફેણ કરે છે. તેનાથી વિપરીત, કેટલીક અદાલતોએ અલગ દ્રષ્ટિકોણ અપનાવ્યો છે અને એવું ઠરાવ્યું છે કે જો ચોક્કસ પરીક્ષણો પૂર્ણ ન થાય, તો સામાન્ય પરીક્ષણ જરૂરી નથી અને સંકળાયેલ એન્ટરપ્રાઇઝનો કેસ ઉદ્ભવતો નથી. આ અર્થઘટન કરદાતાઓની તરફેણ કરે છે. હાલમાં, આ એક વિવાદાસ્પદ વિષય છે અને અદાલતોના તાજેતરના નિર્ણયો કરદાતાઓના પક્ષમાં અર્થઘટન તરફ વલણ ધરાવે છે.
પસંદગી સમિતિના અહેવાલમાં બંને પરીક્ષણોને સમાન જોગવાઈમાં રાખીને વિવાદનો ઉકેલ લાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. એવું લાગે છે કે નવા બિલમાં સામાન્ય વિરુદ્ધ ચોક્કસની ચર્ચા લાગુ પડતી નથી. આ એક મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર છે જે ટ્રાન્સફર પ્રાઇસિંગ જોગવાઈઓના ઉપયોગનો અવકાશ વધારી શકે છે.
આ ઉપરાંત, સમિતિએ વ્યવસાયિક નુકસાનને આગળ વધારવા માટેની શરતને વિસ્તૃત કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે જેમાં ફક્ત કાનૂની શેરહોલ્ડિંગ જ નહીં, પણ લાભદાયી માલિકીની સાતત્યનો પણ સમાવેશ થાય છે.
