- ફાર્માસ્યુટિકલ એપીઆઈ જેવી મહત્વપૂર્ણ સામગ્રીના ક્ષેત્રમાં, આપણે કેટલાક વર્ષોથી ચીન પર નિર્ભર છીએ
યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના ૨૫ ટકા આયાત ડયુટી (ટેરિફ) લાદવાના નિર્ણયથી ફરી એકવાર વિશ્વની ચોથી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા હોવા છતાં આપણી આર્થિક નબળાઈઓ ખુલ્લી પડી છે. જોકે, ટ્રમ્પના ટેરિફ વિવાદોએ બે અન્ય જોખમો પરથી ધ્યાન હટાવ્યું છે જે ભારતીય અર્થતંત્ર માટે ચિંતાનો વિષય છે. પહેલો ખતરો 'દુર્લભ ખનિજો' અને 'દુર્લભ ચુંબક'ના નિકાસ પર ચીનના પ્રતિબંધ સાથે સંબંધિત છે, જેણે આપણા ઓટોમોબાઈલ ઉદ્યોગની મુશ્કેલીમાં વધારો કર્યો છે. બીજો મુદ્દો માઇક્રોસોફ્ટ દ્વારા નાયારા એનર્જીને સેવાઓ પૂરી પાડવાનો ઇનકાર છે. નાયારા એનર્જી રશિયાના રોઝનેફ્ટની ૪૯ ટકા માલિકીની છે અને યુરોપિયન યુનિયને રશિયા અને તેની કંપનીઓ પર પ્રતિબંધો લાદ્યા છે.
ગુજરાતના વાડીનાર ખાતેની ભૂતપૂર્વ એસ્સાર રિફાઇનરી ખરીદનાર અને તેનું સંચાલન કરનાર નાયરા એનર્જી ભારતમાં ૬,૫૦૦થી વધુ પેટ્રોલ પંપ પણ ચલાવે છે. નાયરાએ ભારતમાં માઇક્રોસોફ્ટ સામે કેસ દાખલ કર્યો હતો જેના પછી સેવાઓ પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવી હતી, પરંતુ આ ઘટનાએ આપણી એક મોટી આર્થિક નબળાઈને ઉજાગર કરી છે અને તે છે ઘણા મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રોમાં અમેરિકા અને અન્ય દેશો પર આપણી નિર્ભરતા.
તેલ પુરવઠામાં વિક્ષેપનો ભય જાણીતો છે, પરંતુ અન્ય નબળાઈઓ પર ઓછું ધ્યાન આપવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, આપણે ઇલેક્ટ્રોનિક ચિપ્સ, દવાઓમાં વપરાતા સક્રિય ઘટકો (એપીઆઈ), દુર્લભ ખનિજો, લિથિયમ અને કોબાલ્ટ જેવા મહત્વપૂર્ણ ખનિજ સંસાધનો માટે ચીન પર નિર્ભર છીએ. આ ઉપરાંત, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ જેવી નવી ઉભરતી તકનીકોમાં આપણી નબળાઈ અને ઝડપથી ઉભરતી આર્થિક શક્તિ તરીકે એમેઝોન વેબ સર્વિસીસ અને માઇક્રોસોફ્ટ એઝયુર જેવી ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ્સ અને ડેટા સેન્ટર સેવાઓ માટે યુએસ કંપનીઓ પર નિર્ભરતા પણ ચિંતાનો વિષય છે. દાયકાઓથી નિષ્ક્રિયતાને કારણે, આપણે આ નબળાઈઓને વધવા દીધી છે.
આપણી પાસે તેલ, લિથિયમ અને કોબાલ્ટ જેવા સંસાધનોનો પૂરતો ભંડાર નથી. જોકે ચીન પાસે પણ આ ભંડાર નથી, પરંતુ તેણે તેની સપ્લાય ચેઇનને મજબૂત કરીને આ નબળાઈ ઘટાડી છે, જેના કારણે તેની અર્થવ્યવસ્થા પર વધુ અસર થશે નહીં.
ફાર્માસ્યુટિકલ એપીઆઈ જેવી મહત્વપૂર્ણ સામગ્રીના ક્ષેત્રમાં, આપણે કેટલાક વર્ષોથી ચીન પર નિર્ભર છીએ, જ્યારે આપણે ફાર્મા ઉદ્યોગ માટે આ સુનિશ્ચિત કરવાની જરૂર છે. ચીન મુખ્ય સપ્લાયર બન્યો છે જ્યારે સ્થાનિક ઉત્પાદન ક્ષમતામાં ઘટાડો થયો છે. આપણે ઇલેક્ટ્રોનિક ચિપ્સમાં પણ નબળા છીએ, જે આપણા ઓટોમોબાઈલ, કન્ઝયુમર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ટકાઉ માલ ઉદ્યોગો માટે મહત્વપૂર્ણ છે. આપણે હવે ઇન્ટિગ્રેટેડ સર્કિટ ઉત્પાદન ક્ષમતા બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છીએ. પરંતુ આ ક્ષેત્રમાં સ્પર્ધાત્મક બનવા અને કેટલાક પસંદગીના સપ્લાયર્સ પરની આપણી નિર્ભરતા ઘટાડવામાં લાંબો સમય લાગશે.
વધુમાં, આપણી એકંદર ઉત્પાદન ક્ષમતા અને કાર્યક્ષમતા ચીન અને વિયેતનામ જેવા દેશોની તુલનામાં નબળી છે, જે ખરેખર વધુ સારા ઉત્પાદન ખેલાડીઓ છે.
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ માટેની સ્પર્ધા આગામી દાયકાઓમાં વિજેતાઓ અને હારનારાઓ નક્કી કરશે. યુએસ, ચીન અને કેટલાક પશ્ચિમી દેશો રેસમાં આગળ છે, જ્યારે આપણે મુખ્યત્વે આઈટી સેવાઓમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સને એકીકૃત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છીએ. જો આપણે આપણા પોતાના આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ મોડેલો નહીં વિકસાવીએ અને યુએસ-ચીન (અને થોડા અંશે યુરોપ) સાથે સ્પર્ધા ન કરીએ, તો આપણે ટેકનોલોજીની દ્રષ્ટિએ પાછળ રહી શકીએ છીએ.
