- અલ્પવિરામ
- દુનિયામાં ચોતરફ મંદીનું વાતાવરણ સૂસવાટા મારે છે ત્યારે ભારતીય અર્થતંત્ર પાટા પર ચડતું દેખાય છે
- માર્ક કાર્નિ
કેનેડાની સામાન્ય ચૂંટણીઓમાં માર્ક કાર્નિના નેતૃત્વ હેઠળની લિબરલ પાર્ટીનો વિજય ભારત સાથેના સંબંધો સુધારવાના દ્રષ્ટિકોણથી ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. ચૂંટણી પહેલા અને ચૂંટણી દરમિયાન, કાર્નિ કહેતા રહ્યા છે કે ભવિષ્યમાં ભારત સાથે વધુ સારા સંબંધો બનશે. ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન જસ્ટિન ટ્રુડોની જિદ અને અલગતાવાદીઓના દબાણને કારણે ભારત-કેનેડા સંબંધો સૌથી ખરાબ તબક્કામાં પહોંચી ગયા હતા. બ્રિટન ભારતનો ગુપ્ત શત્રુ છે. બ્રિટન ભારતની ઘોર ઈર્ષ્યા કરે છે. બ્રિટિશ મીડિયા બહુ ચાલાકીપૂર્વક ભારતની નિરંતર નિંદા કરે છે. બ્રિટનના ઈશારે ખાલિસ્તાની ચળવળને પ્રોત્સાહન આપીને ટ્રુડોએ પોતાની મૂર્ખતા, લઘુતા અને નાસમજનું જગતના ચોકમાં પ્રદર્શન કર્યું. કાર્નિની જીતથી આશા જાગી છે કે બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો પાટા પર ચડશે. ખરેખર, જે રીતે જસ્ટિન ટ્રુડોએ એક અપરિપક્વ રાજકારણીની જેમ નિજ્જર મુદ્દાને ચગાવ્યો, તેના પરિણામે બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો ખૂબ જ ખરાબ થયા. હવે કોઈ ભારતીય વિદ્યાર્થી કેનેડા પર વિશ્વાસ મૂકતા નથી, કારણ કે સ્થાનિકો દ્વારા વારંવાર હુમલાઓ થાય છે.
જોકે, ભારત સરકારે નિજ્જર ઘટનામાં પોતાની સંડોવણીના દાવાઓને સખત રીતે નકારી કાઢયા હતા. પરંતુ એમ હોવા છતાં, બંને દેશો વચ્ચેના રાજકીય, આર્થિક સંબંધો અને લોકોની અવરજવર પર ખરાબ અસર પડી. નિઃશંકપણે, કાર્નિનું સત્તામાં પાછા ફરવું એ સંબંધોમાં સુધારાનો સ્પષ્ટ સંકેત છે. તેઓ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આદરણીય આર્થિક નિષ્ણાત, વ્યાવહારિક રાજકારણી અને તેમના પુરોગામીથી વિપરીત સંતુલિત નિવેદનો આપનારા માણસ છે. હકીકતમાં, તાજેતરની ચૂંટણીઓમાં તેમનું સૂત્ર 'મજબૂત કેનેડા, મુક્ત કેનેડા' ખૂબ જ લોકપ્રિય હતું. ટ્રમ્પના ટેરિફ યુદ્ધ અને કેનેડાને અમેરિકાનું ૫૧મું રાજ્ય બનાવવાનાં વારંવારનાં નિવેદનોએ કેનેડાના લોકોમાં અસુરક્ષાની લાગણી પેદા કરી. કેનેડિયન જનતાના મનને વાંચવામાં સક્ષમ કાર્નિએ આ મુદ્દાનો હથિયાર તરીકે ઉપયોગ કર્યો અને પાર્ટીને ફરીથી સત્તામાં અપાવી.
નહિંતર, થોડા સમય પહેલા પાર્ટીની હારના દાવા કરવામાં આવી રહ્યા હતા. હકીકતમાં, તેમણે સ્થાનિક સ્થિરતા વધારવા માટે કેનેડાના મજબૂત આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો પુનઃસ્થાપિત કરવાની હાકલ કરી. ચોક્કસપણે, કાર્નિનું આ વિઝન ભારત માટે વ્યાપાર, વ્યૂહાત્મક સંબંધ અને લોકો-થી-લોકોના દ્રષ્ટિકોણથી એક મહત્વપૂર્ણ તક સાબિત થશે. એક સફળ સેન્ટ્રલ બેંકર અને અનુભવી રોકાણકાર તરીકે, કાર્નિ ભારતીય બજારો સાથે જોડાવાની ઇચ્છા રાખે છે.
જોકે, કેનેડામાં કાર્નિની સત્તામાં પાછા ફરવા અને ભારત વિરોધી તત્ત્વો નબળાં પડવાથી, વેપાર વાટાઘાટો ફરી શરૂ થવાની, વિદ્યાર્થી વિઝા સુવિધાના વિસ્તરણ અને ઇમિગ્રેશન નીતિઓમાં સ્થિરતાની આશા જાગી છે. પરંતુ તાજેતરના વર્ષોમાં બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોમાં આવેલી કડવાશને કારણે હજારો ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અને ઇમિગ્રન્ટ્સના ભવિષ્ય પર અસર પડી છે. જોકે હવે કેનેડાથી વિમુખ થયેલી ભારતની નવી પેઢી ફરી એના પર વિશ્વાસ મૂકે એમ નથી. વિઝામાં વિલંબ, અભ્યાસ પછી કામ અંગેની ચિંતાઓ અને કથિત પ્રતિકૂળ વાતાવરણે સ્વપ્ન સ્થળની છબીને કલંકિત કરી છે. બદલાયેલા સંજોગોમાં, કાર્નિ વહીવટીતંત્રે આ વર્ગને આશ્વાસન આપવા માટે ઝડપથી કામ કરવું પડશે. જે વર્ગ કેનેડિયન અર્થતંત્રમાં અબજોનું યોગદાન આપે છે અને તેના કુશળ કામદારોની સંખ્યામાં વધારો કરે છે.
ભારતે ભૂતકાળની કડવાશ ભૂલીને સારા સંબંધો માટે ઉદારતા બતાવવી જોઈએ. કાર્નિ વહીવટીતંત્ર ખાલિસ્તાની આતંકવાદ અને ઇમિગ્રન્ટ કટ્ટરપંથીકરણ જેવા સંવેદનશીલ મુદ્દાઓને કેટલી સારી રીતે હેન્ડલ કરે છે તે સમય જ કહેશે. વૈશ્વિક વ્યવસ્થામાં પરિવર્તન અને અમેરિકન રાજકારણમાં અનિશ્ચિતતા હોવા છતાં, ભારત અને કેનેડા વચ્ચે આબોહવા મુદ્દાઓ, શિક્ષણ અને ડિજિટલ નવીનતા પર ઊંડા જોડાણની સંભાવના છે. કાર્નિની જીત પછી, બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો સુધરવાની આશા વિશ્વાસમાં ફેરવાઈ શકે છે. ગયા સોમવારે, ભૂતપૂર્વ બેંકર કાર્નિએ ભારત અને કેનેડા વચ્ચેના સંબંધોને ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ ગણાવ્યા હતા અને ખાતરી આપી હતી કે જો તેઓ ફરીથી વડા પ્રધાન બનશે, તો તેઓ બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો સુધારવાનો પ્રયાસ કરશે. તેમણે એક ચેનલને એમ પણ કહ્યું કે સંબંધોમાં જે તણાવ ઊભો થયો તે અમારા કારણે નથી થયો. એકબીજા પ્રત્યે આદર સાથે તેને ફરીથી સ્થાપિત કરવાના પ્રયાસો કરવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું કે મારા અનુભવના આધારે હું કહી શકું છું કે અસ્થિર વૈશ્વિક અર્થતંત્ર વચ્ચે, ભારત અને કેનેડા તેને નવો આકાર આપવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
ભારતીય અર્થતંત્ર પુનઃ વિકાસનો લય પકડી રહ્યું છે
મહામારીના કારણે સર્જાયેલી ઉથલપાથલમાંથી ઝડપી રિકવરી પછી, ભારતીય અર્થતંત્ર સામાન્ય વિકાસના માર્ગે પાછું ફરી રહ્યું હોય તેવું લાગે છે. એક અંદાજ મુજબ, તે ૨૦૨૪-૨૫માં ૬.૫ ટકાના દરે વૃદ્ધિ પામશે અને ચાલુ વર્ષમાં તેનો વિકાસ અંદાજ પણ લગભગ સમાન સ્તરે છે. જોકે, જો ભારતે તેનાં નિર્ધારિત લક્ષ્યોને પ્રાપ્ત કરવા હોય તો તેણે આનાથી વધુ ઝડપથી વિકાસ કરવો પડશે. ટકાઉ રીતે વિકાસ પરિણામો સુધારવા માટે, વિવિધ ક્ષેત્રોમાં પ્રવૃત્તિઓમાં સુધારો કરવાની જરૂર પડશે.
મહામારી પછીના સમયગાળામાં ભારતીય અર્થતંત્રની સૌથી નોંધપાત્ર વિશેષતા સરકારનો ઊંચો મૂડી ખર્ચ રહ્યો છે. તેનો ધ્યેય ખાનગી રોકાણ આકર્ષવાની સાથે વિકાસને ટેકો આપવાનો રહ્યો છે. જોકે, આ ઇચ્છિત સ્તરે થઈ શક્યું નહીં અને આના ઘણાં કારણો છે. આ સંદર્ભમાં, સંસદની સ્થાયી સમિતિની ભલામણોને અનુસરીને, રાષ્ટ્રીય આંકડાકીય કાર્યાલયે ખાનગી ક્ષેત્રના મૂડી રોકાણના ઇરાદાઓ પર ભવિષ્યલક્ષી સર્વેક્ષણ કરવાનું શરૂ કર્યું. મંગળવારે આવા પહેલા સર્વેનાં પરિણામો જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા.
ભલામણને પૂર્ણ કરવા માટે આંકડાકીય અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલયના પ્રયાસોની પ્રશંસા કરવી જોઈએ. જોકે આ ડેટા પ્રમાણમાં નાના નમૂનાના કદ પર આધારિત છે, તે ખાનગી ક્ષેત્રની અપેક્ષાઓની ઝલક આપે છે. સુધારાઓ સાથે, આવાં સર્વેક્ષણો આપણને નીતિ નિર્માણમાં મદદ કરી શકે છે. વર્તમાન સર્વેક્ષણમાં, ૨,૧૭૨ સાહસોએ પાંચ વર્ષનો ડેટા સબમિટ કર્યો હતો. ૪૦૦ કરોડથી વધુ ટર્નઓવર ધરાવતા ઉત્પાદન ક્ષેત્રના સાહસોને ધ્યાનમાં લેવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે ૩૦૦ કરોડથી વધુ ટર્નઓવર ધરાવતાં ટ્રેડિંગ સાહસોનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. અન્ય સાહસો માટે ૧૦૦ કરોડ રૂપિયાની ટર્નઓવર મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી હતી.
