- આગામી ચોમાસા પર અલનીનોની અસરની ભીતિ વચ્ચે બજારમાં અજંપો

દેશમાં તથા વિશ્વ બજારમાં કોટન બજાર તથા ટેક્સટાઈલ ક્ષેત્રે તાજેતરમાં સમીકરણો પલ્ટાતા જોવા મળ્યા છે. ઈરાન-અમેરિકાના યુદ્ધની અસર ક્રૂડતેલ બજાર પર પડતાં તેના પગલે પોલીયેસ્ટર યાર્ન તથા સિન્થેટિક યાર્નની બજારમાં પ્રવાહો બદલાતા તેની અસર પણ રૂ તથા સુતર બજાર પર દેખાઈ હોવાનું બજારના જાણકારો જણાવી રહ્યા હતા. દરમિયાન, ઘરઆંગણે તાજેતરમાં રૂના ભાવ વધતા જોવા મળ્યા છે. રૂના બજાર ભાવ ખાંડીના (૩૫૬ કિલો) વધી ઉંચામાં રૂ.૬૦ હજાર પાર કરી ગયાના વાવડ મળ્યા હતા.

- કોર્પોરેટ પ્લસ - ગણેશ દત્તા

- જાતીય સતામણીના મુદ્દાનો સામનો કેવી રીતે કરવો તેની કુનેહ મહિલાઓેએ કેળવી લીધી હોય એમ લાગે છે. કાયદા પણ તેમનું રક્ષણ કરવા માટે બનાવાયા છે

- પોતાની દિકરી કે વહુ કઇ કંપનીમાં કામ કરે છે, તે કંપની ક્યાં આવેલી છે તેના ઇમિડયેટ બોસ કોણ છે વગેરેની જાણ મેળવવી પણ આજના માહોલમાં જરૂરી બની ગઇ છે

શિક્ષિત મહિલાઓ પોતે મેળવેલા જ્ઞાનનો આર્થિક ઉપાર્જન માટે ઉપયોગ કરીને પોતાના કુટુંબ તેમજ સમાજ માટે સિમાચિન્હ બની જાય છે. વિદેશની જેમ મેટ્રો શહેરોમાં પતિ- પત્ની બંને નોકરી કરીને સમૃધ્ધ જીવન જીવતા હોય છે.

ટીનેજર્સના આર્થિક પ્લાન

ભારતના ટીનેજર્સ(૧૩થી ૧૯વર્ષ) પૈકીના ૧૦માંથી ૭ પૈસા કેવી રીતે કમાવવા તે વિચારે છે, જ્યારે ૧૦માંથી ૩ પોતાને મળતા પોકેટ ખર્ચમાંથી પૈસા કેવી રીતે બચાવવા તે વિચારે છે. દેશના ટીનેજર્સ પૈસાને કેવી રીતે સમજે છે તે પર અભ્યાસ કરાયો છે. ૧૭ ટકા ટીનેજર્સ પૈસો હાથમાં આવે તે સાથેજ તેનો ક્યાં ખર્ચ કરવો તેનું વિચારે છે. દેશના ટીનેજર્સ પૈસા વાપરવા માટે ડિજીટલ સિસ્ટમનો ઉપયોગ વધુ કરે છે. જે ફેમિલીમાં રોજીંદા ખર્ચના બજેટની વાત સંતાનોને સાથે રાખીને થાય છે ત્યાં સંતાનો પોતાના પોકેટ ખર્ચમાંથી બચત કરે છે અને બચતનું મહત્વ પણ સમજે છે.

- GSTનું A to Z - હર્ષ કિશોર

- જ્યારે કોઈ વિશિષ્ટ કાયદો અમલમાં હોય અને તેની જોગવાઈ BNSSથી જુદી પડતી હોય ત્યારે તે કાયદાની જોગવાઇ પ્રીવેલ ઓવર થાય 

GST નો કાયદો એક વિશિષ્ટ પ્રકારનો કાયદો છે. પરંતુ તેમાં search અને seizure ની જોગવાઈઓ સીઆરપીસી-૧૯૭૩ અને હવે ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા, ૨૦૨૩ મુજબ કરવામાં આવેલ છે. હવે મુખ્ય મુદ્દો એવો ચર્ચામાં આવી રહેલ છે કે જીએસટી કાયદા અને 'બીએનએસએસ'ની જોગવાઇઓ વચ્ચે કોઈ તફાવત હોય તો ઓવર રાઇડિંગ ઈફેકટ કોને મળે અને ખાસ કરીને સર્ચ માટેની સત્તા આપવી, સર્ચની પ્રક્રિયા અને સર્ચ થયા બાદનું કોમ્પ્લાયન્સ કઈ રીતે થશે અને કયા કાયદાની જોગવાઈઓ કાયદાકીય રીતે અને ન્યાયતંત્ર સમક્ષ વધુ માન્ય રહેશે. 

- લોકાભિમુખ માર્ગદર્શન - એચ.એસ. પટેલ IAS (નિ.)

- ખેડૂત ખાતાવહીને 'Revenue Title'નો દસ્તાવેજ તરીકે માન્ય રાખવાની કાયદાકીય જોગવાઈ જરૂરી

- જમીન / મિલ્કતના વ્યવસ્થાપન માટે જમીન મહેસુલ મુળભુત કાયદાનું સ્ત્રોત છે 

- ઊભી બજારે - દિલીપ શાહ

- ગોલ્ડ એક્સચેન્જ ટ્રેડેડ ફંડમાં માર્ચમાં ઈન્વેસ્ટમેન્ટ ઘટયા પછી એપ્રિલમાં આવું ઈન્વેસ્ટમેન્ટ ફરી પાઝીટીવ ઝોનમાં આવ્યું

દેશના ઝવેરી બજારોમાં તાજેતરમાં સોના-ચાંદીના ભાવ આંચકા પચાવી ફરી ઉંચા જતા જોવા મળ્યા હતા. વિશ્વ બજારમાં કિંમતી ધાતુઓના ભાવ ઘટયા પછી ફરી વધી ગયાના સમાચાર આવ્યા હતા. વિશ્વ બજાર વધતાં ઘરઆંગણે કિંમતી ધાતુઓની ઈમ્પોર્ટ કોસ્ટ વધી જતાં ઝવેરી બજારોમાં તાજેતરમાં અખાત્રીજના તહેવાર પૂર્વે ભાવ ઉંચા જતા દેખાયા હતા અને તેની અસર મોસમી માગ પર પણ પડી હતી એવું બજારના સૂત્રો જણાવી રહ્યા હતા.  વિશ્વ બજારના સૂત્રોના  જણાવ્યા મુજબ ઈરાન તથા અમેરિકા વચ્ચે યુદ્ધમાં શાંતિ મંત્રણા તથા યુદ્ધ વિરામની વાતચીત તથા ત્યારબાદ યુદ્ધ વિરામની કોશીશ નાકામ નિવડતાં તથા ત્યારબાદ નવેસરથી યુદ્ધ વિરામની વાતો શરૂ થતાં વિશ્વ બજારમાં ભાવમાં તાજેતરમાં બેતરફી ખાસ્સી ઉછળકુદ જોવા મળી હતી.

- ચાર્ટ સંકેત - અશોક ત્રિવેદી

બીએસઈ ઈન્ડેક્સ (૭૮૪૯૩.૫૪) ૭૧૫૪૫.૮૧નાં બોટમથી સુધારા તરફી છે. ઉપરમાં ૭૮૭૩૦ ઉપર ૭૯૬૦૫, ૮૦૫૦૦ સુધીની શક્યતા. નીચામાં ૭૭૦૬૩ નીચે ૭૫૮૬૮ તુટે તો ૭૫૧૨૦, ૭૪૬૮૦ સુધીની શક્યતા.

- કોમોડિટી કરંટ

- જીરામાં પણ સપ્લાય ટાઈટ થતાં ગુંથાઈ રહેલો તેજીનો ખેલ

ગયા અઠવાડિયે ઇઝરાયલ તથા લેબનોન સીઝફાયરની ઘોષણાથી મધ્ય-પૂર્વ એશિયામાં શાંતિ સ્થપાશે તેવી અપેક્ષાને લીધે કાચા તેલમાં ઘટાડો થવાના અને સોના-ચાંદી તેમજ એગ્રી કોમોડિટીઝમાં નિકાસ માંગ ખુલવાની ધારણાઓ વધતાં બજારોમાં તેજીનો ચમકારો રહેશે તેવી વકી છે. આજકાલ ચીન, બાંગ્લાદેશ સહિત પાડોશી દેશો તેમજ ખાડી અને યુરોપ-અમેરિકા તરફથી માંગ વધશે તેવી આશા બંધાઈ છે. જો કે ચીને અગાઉ ભારતીય ટુકડી ચોખાની અનેક ખેપો રિજેક્ટ કર્યા બાદ હવે લીલી ઝંડી આપતાં ટુકડી ચોખાની નિકાસ પ્રક્રિયા ધીરે ધીરે આગળ વધી રહી છે. ભારતીય ચોખા સૌથી સસ્તા છે પરંતુ શિપમેન્ટ ખર્ચ પચાસ ટકા ઉપરાંત વધી ગયા છે.

- સ્માઇલ ઇન્ડેક્સ - વ્યર્થશાસ્ત્રી

- હવે દહેજમાં એક મોટી સૂટકેસ ભરીને સાબુની ડિમાન્ડ થશે

આદિમાનવે  ચક્રની અને ખેતીની શોધ કરી તેનાં કેટલાં હજારો વર્ષ પછી સાબુની શોધ કરી હતી  તેનો કોઈ ઉલ્લેખ ઈતિહાસમાં મળતો નથી. મતલબ કે આપણા  પૂર્વજો હજારોનાં  હજારો વર્ષ સુધી ફક્ત પાણીથી મોઢું ધોઈને જ ચલાવી લેતા રહ્યા હતા. જોકે,  એક અફવા અનુસાર એ જમાનામાં નદીઓ, તળાવો, દરિયાનું પાણી પણ એટલું ચોખ્ખું રહેતું હતું કે આપણા પૂર્વજોને સાબુની જરુર રહેતી જ ન હતી. આ પરથી કોઈ પર્યાવરણવાદી કે કોસ્મેટિક્સશાસ્ત્રના  અભ્યાસુ નદી-તળાવો જેમ ગંદા થતાં ગયાં તેમ સાબુનો વપરાશ વધતો ગયો કે પછી સાબુની શોધ થયા પછી માણસે નદી-તળાવો ગંદાં કરવાં માંડયાં એ વિશે કોઈ તુલનાત્મક અભ્યાસ કરી શકે.

- વેચાણવેરો - સોહમ મશરુવાળા

GST કાયદા હેઠળ ઈન્ટરમીડિઅરી સેવાઓ બાબતે વિવાદ ઘણો મોટો હતો. IGST કાયદાની કલમ ૧૩(૮)(બ) હેઠળ ઈન્ટરમીડિઅરી  સેવા માટે સપ્લાયનું સ્થળ તે ગણાતું જ્યાં ઈન્ટરમીડિઅરી  સ્થીત છે. આનાથી તેવી પરિસ્થિતિ ઉપસ્થિત થતી કે જો ઈન્ટરમીડિઅરી ભારતમાં હોય તો તેના બાહ્ય સપ્લાય ઉપર GST ભરવાનો થાય અને સપ્લાયની અવેજ ફોરેન કરન્સી મળે તો પણ GST ભરવાનો થાય. હવે ફાઇનાન્સ એક્ટ ૨૦૨૬ આવ્યો અને તે તારીખ ૩૦ માર્ચ ૨૦૨૬થી અમલમાં આવી ગયો. આના લીધે જે પ્રચંડ વિવાદાસ્પદ પરિસ્થિતિ ઉપસ્થિત થઈ અને કાયદો ફરી એકવાર ડંખવા આવશે તે બાબતે આજના લેખમાં ચર્ચા કરવામાં આવી છે.

- ઔદ્યોગિક માર્ગદર્શન - ધીરૂ પારેખ

ભારતનું મશરૂમ ઉત્પાદન લગભગ ૫૦ થી ૫૫ હજાર ટન પર એન્યૂઅલ આંકવામાં આવી રહ્યું છે. જેમાં તામિલનાડુનું સૌથી મોટુ પ્રોડકશન છે. જે દેશના ટોટલ પ્રોડકશનના ૨૫ ટકા જેટલો હિસ્સો ધરાવે છે. બીજા નંબરે હરિયાણા મોખરે છે.

2026માં ખેડૂતો અને બજાર બંને પર દબાણ

વરસાદનો અભાવ, ઉત્પાદનમાં ઘટાડો ગ્રામીણ માંગ નબળી પડવાનું જોખમ વધારશે

રાષ્ટ્રીય આંકડાકીય કાર્યાલય (એનએસઓ) દ્વારા  જાહેર કરાયેલા આંકડા મુજબ, ખાદ્યપદાર્થો અને ઇંધણના ભાવમાં વધારાને કારણે ભારતમાં છૂટક ફુગાવો માર્ચમાં વધીને ૩.૪ ટકા થયો હતો જે ફેબુ્રઆરીમાં ૩.૨૧ ટકા હતો. માર્ચના આંકડા અપડેટેડ કન્ઝયુમર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ શ્રેણીમાં ત્રીજા છે.

- આગામી વર્ષોમાં વૈશ્વિક દેવાનો સ્ટોક વધવાની ધારણાથી, વ્યાજ ચૂકવણીમાં વધુ વધારો થશે

પશ્ચિમ એશિયામાં કટોકટીના ઉકેલની દુનિયા આતુરતાથી રાહ જોઈ રહી છે. અહેવાલો સૂચવે છે કે બંને પક્ષો વાતચીત માટે આતુર છે. આનાથી નાણાકીય બજારો પર પણ અસર પડી છે. જો કટોકટીનો ઝડપથી ઉકેલ લાવવામાં આવે, તો વૈશ્વિક અર્થતંત્ર ખૂબ જ જરૂરી સ્થિરતા મેળવશે અને વિવિધ દેશો તેમના માળખાકીય પડકારોનો સામનો કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકશે. તાજેતરમાં પ્રકાશિત થયેલા આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળ (આઈએમએફ) ના નાણાકીય મોનિટરમાં આવા જ એક પડકાર પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો છે.

દેશમાં તથા દરિયાપારના બજારોમાં તાજેતરમાં કોલસા ક્ષેત્રે પ્રવાહો પલ્ટાતા જોવા મળ્યા છે. ઈરાન-અમેરિકા- ઈઝરાઈલ યુદ્ધના માહોલમાં વિશ્વ બજારમાં ક્રૂડતેલના ભાવ ઉછળ્યા છે તથા તેના પગલે ઉર્જાના અન્ય સાધનોની બજારોમાં  પણ ગરમાટો આવ્યાના વાવડ મળ્યા હતા. કોલસા બજારના જાણકારોના જણાવ્યા મુજબ થર્મલ કોલસાના ભાવ આ વર્ષે ૩૦થી ૩૫ ટકા વધી ગયા છે. એક મહિનામાં ભાવ આશરે ૯થી ૧૦ ટકા વધ્યા છે. વોરના પગલે એલએનજી (લિકવીફાઈડ નેચરલ ગેસ)ની સપ્લાય રુંધાતા વૈકલ્પિક ઉર્જાના સ્વરૂપમાં કોલસા તરફ બધાનું ધ્યાન ખેંચાયું હોવાનું બજારના જાણકારોએ જણાવ્યું હતું. એલએનજીના ભાવ ઉછળ્યા છે તથા સપ્લાય ઘટતી જોવા મળી છે.

- કોર્પોરેટ પ્લસ - ગણેશ દત્તા

- ટાટા ગુ્રપના ટોચના બોસ દિલ્હીમાં  નાણાપ્રધાન નિર્મલા સીતારામનને મળવા ગયા ત્યારે ટાટાના બોર્ડમાં કંઇક મોટું રંધાઇ રહ્યું હોવાનું  બહાર આવ્યું હતું.. 

- ટાટા સન્સ જે પણ રોકાણ રૂપિયા ૧૦૦ કરોડ (ઇં૧૧ મિલિયન) થી વધુ કરે, તેના માટે ટાટા ટ્રસ્ટીઓની મંજૂરી જરૂરી છે

- ટાટા ગુ્રપ માત્ર એક બિઝનેસ પાવરહાઉસ નથી, પરંતુ તે સરકારના ઘણા રોકાણ નિર્દેશોને પણ સક્રિયપણે ટેકો આપે છે જેમકે ભારતનો પ્રથમ સેમિકન્ડક્ટર ફેબ્રિકેશન યુનિટ સ્થાપવા માટેનું ઇં૧૧ બિલિયનનું રોકાણ છે 

બિહારના મખાના હવે વૈશ્વિક તખ્તા પર 

મખાનાથી સૌ પરિચિત છે. બિહારની મખાના બ્રાન્ડ હવે વૈશ્વિક સ્તરે પહોંચી રહી છે. લોકો તેના ફાકા મારીને ખાય છે. તે પ્રોટીન યુક્ત હોઇ પોપકોર્નની જગ્યાએ લોકો તેને પસંદ કરી રહ્યા છે.  મખાના હવે વૈશ્વિક સ્તરે મજબૂત બ્રાન્ડ બની રહી છે.

- લોકાભિમુખ માર્ગદર્શન - એચ.એસ. પટેલ IAS (નિ.)

- ગુજરાતની ખેડુત ખાતાવહીના ધોરણે 'ભૂ-આધાર'ની જોગવાઈ કરવી જરૂરી

- ગુજરાતને લાગેવળગે છે.

- ઊભી બજારે - દિલીપ શાહ

- એલએનજીની સપ્લાય રુંધાતાં જાપાન, કોરિયા, તાઈવાનમાં મંથલી 15થી 10 લાખ ટન કોલસાની માંગ વધી ગઈ

દેશમાં તથા દરિયાપારના બજારોમાં તાજેતરમાં કોલસા ક્ષેત્રે પ્રવાહો પલ્ટાતા જોવા મળ્યા છે. ઈરાન-અમેરિકા- ઈઝરાઈલ યુદ્ધના માહોલમાં વિશ્વ બજારમાં ક્રૂડતેલના ભાવ ઉછળ્યા છે તથા તેના પગલે ઉર્જાના અન્ય સાધનોની બજારોમાં  પણ ગરમાટો આવ્યાના વાવડ મળ્યા હતા. કોલસા બજારના જાણકારોના જણાવ્યા મુજબ થર્મલ કોલસાના ભાવ આ વર્ષે ૩૦થી ૩૫ ટકા વધી ગયા છે. એક મહિનામાં ભાવ આશરે ૯થી ૧૦ ટકા વધ્યા છે.

- ચાર્ટ સંકેત - અશોક ત્રિવેદી

બીએસઈ ઈન્ડેક્સ (૭૭૫૫૦.૨૫) ૭૧૫૪૫.૮૧નાં બોટમથી સુધારા તરફી છે. તા.૮મી એપ્રિલે પડેલાં મોટાં તેજી ગેપ ચિંતાજનક છે.

- કોમોડિટી કરંટ

- અખાત્રીજે સોના- ચાંદીમાં ચમક લાવવા ઝવેર્રીઓનું એડીચોટીનું જોર

ગયા અઠવાડિયે યુદ્ધવિરામની ઘોષણા અને કમોસમી માવઠાને કારણે ખેડૂત- વ્યાપારી વર્ગમાં કહી ખુશી કહીં ગમનો માહોલ જોવા મળેલ છે. અમેરિકા- ઇરાન વચ્ચે સીઝફાયર કેટલું લાંબુ ટકે છે ? તે અનિશ્ચિતતાભર્યા માહોલમાં પણ નિકાસ ફરી ચાલુ થવાની ગણત્રીએ બજારમાં ક્યાંક કરંટ રહ્યો હતો. ખાસ કરીને અખાત્રીજ નજીક હોવાથી સોના- ચાંદીમાં ઉઘડી રહેલી માંગને કારણે જ્વેલર્સ વર્તુળોમાં વેપારનો ધમધમાટ વધી રહ્યો છે. ધનતેરસ અને અખાત્રીજ બંને તહેવારોમાં મોટા વેપારનો આશાવદ વેપાર જગતમાં હોય છે.