ફુગાવો નિર્ધારિત મર્યાદામાં આવે તેવી શક્યતા ઓછી

- રિઝર્વ બેંક સામે બે મુખ્ય પડકાર : ફુગાવો અંકુશમાં લાવવો અને રૂપિયાને સ્થિર રાખવો

ઓગસ્ટમાં ૭ ટકાના છૂટક ફુગાવાએ મોટાભાગના વિશ્લેષકોને હકારાત્મક રીતે આશ્ચર્યચકિત કર્યા હતા. ભાવમાં વધારો વ્યાપક-આધારિત હોવાથી, આગામી મહિનાઓમાં પણ દર ઊંચા રહે તેવી શક્યતા છે. ઉદાહરણ તરીકે, ઓગસ્ટમાં મુખ્ય અનાજના ભાવમાં ૯.૫૭ ટકાનો વધારો થયો હતો, જ્યારે શાકભાજીના ભાવમાં ૧૩ ટકાથી વધુનો વધારો થયો હતો. ખાદ્યપદાર્થોના ભાવ આધારિત એકંદર ફુગાવો ૭.૬૨ ટકા રહ્યો છે.

દેશના ઘણા ભાગોમાં ઓછા વરસાદને કારણે મુખ્ય ફુગાવો ઊંચો રહેવાથી, ખાદ્યપદાર્થોના ભાવ દબાણ હેઠળ રહી શકે ચે. સરકાર ગયા અઠવાડિયે ભાવને અંકુશમાં રાખવાના પ્રયાસમાં ચોખાની નિકાસ પર નિયંત્રણો લાદ્યા હતા. જો કે, અંદાજો સૂચવે છે કે અસમાન વરસાદની ઉત્પાદન પર વધુ અસર નહીં થાય પરંતુ તે હજુ પણ આગામી મહિનાઓમાં કિંમતોને અસર કરી શકે છે.

ફુગાવાના દબાણને અંકુશમાં લેવા માટે સરકારે છેલ્લા મહિનાઓ દરમિયાન અનેક પગલાં લીધાં છે. દેશના ઘણા ભાગોમાં ગરમ પવનોને કારણે ઉત્પાદનમાં ઘટાડાને ધ્યાનમાં રાખીને તેણે માત્ર ઘઉંની નિકાસ પર નિયંત્રણો લાદ્યા નથી, પરંતુ તેણે ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં ફૂડ ઓઇલની વધતી કિંમતોના બોજને વહન કરવાનો સંકેત પણ આપ્યો છે. હવે સરકાર આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલની કિંમતોમાં થયેલા વધારાની ભરપાઈ કરવા માટે ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓને ૨૦,૦૦૦ કરોડ રૂપિયા આપી રહી છે.

આમાંના કેટલાક પગલાં ફુગાવાને કાબૂમાં રાખવામાં મદદ કરી શકે છે, પરંતુ તેઓ બજારની વિસંગતતાઓ તરફ દોરી ગયા છે જે લાંબા ગાળે તેમની અસરો બતાવશે. ઉદાહરણ તરીકે, છેલ્લા ત્રણ મહિનામાં આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં લગભાગ ૨૫ ટકાનો ઘટાડો થયો હોવા છતાં, તેની પેટ્ર્લો પંપ પર તેલની કિંમતો પર કોઇ અસર થઇ નથી. એવી શક્યતાઓ છે કે કંપનીઓ પહેલા તેમના નુકસાનની ભરપાઈ કરશે અને પછી જ નફો ગ્રાહકો સુધી પહોંચવા દેશે. તે અપારદર્શક પ્રક્રિયા છે અને ગ્રાહકોને અસર કરે છે.

ઉભરતી મેક્રો ઇકોનોમિ પરિસ્થિતિએ ભારતીય રિઝર્વ બેંક માટે સ્થિતિ મુશ્કેલ બનાવી દીધી છે. ફુગાવો સતત આઠ મહિનાથ મર્યાદાથી ઉપર રહ્યો છે અને અનુમાન મુજબ, તે ચાલુ નાણાંકીય વર્ષમાં નિર્ધારિત મર્યાદામાં આવી શકશે નહીં.

આવી સ્થિતિમાં, રિઝર્વ બેંકે પહેલા તેને ૬ ટકાથી નીચે લાવવો પડશે અને પછી તેને ૪ ટકાના લક્ષ્યની નજીક રાખવાનો પ્રયાસ કરવો પડશે. તે એક લાંબો સંઘર્ષ છે. રિઝર્વ બેન્ક ફુગાવાને કાબૂમાં રાખવા માટે નાણાંકીય નીતિ અને નાણાકીય સ્થિતિને કડક બનાવી રહી હોવા છતાં, આર્થિક વૃદ્ધિ અપેક્ષા મુજબ મજબૂત ન બની શકે. ચાલુ નાણાંકીય વર્ષના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં જીડીપી વૃદ્ધિ ૧૬.૨ ટકાની વૃદ્ધિના રિઝર્વ બેંકના અનુમાન સામે ૧૩.૫ ટકા રહી હતી.

આવી સ્થિતિમાં, આગામી ત્રિમાસિક ગાળાના અંદાજોના આધારે, ચાલુ નાણાંકીય વર્ષ દરમિયાન વિકાસ દર ૭ ટકાથી નીચે રહેવાની ધારણા છે. ઉદાહરણ તરીકે, જુલાઈમાં ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનનો સૂચકાંક ૨.૪ ટકા રહ્યો હતો. જોકે, અપેક્ષા કરતાં ધીમી વૃદ્ધિ છતાં રિઝર્વ બેન્કે ફુગાવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું પડશે.

વિશ્લેષકો અપેક્ષા રાખે છે કે આ મહિનાના અંત સુધીમાં પોલિસી રેપો રેટ ૩૫-૫૦ બેસિસ પોઇન્ટ સુધી વધશે. કિંમતો પર સતત દબાણને જોતાં, નાણાકીય નીતિ સમિતિ માટે નીતિ દરોમાં ૫૦ બેસિસ પોઇન્ટનો વધારો કરવો વધુ સારું રહેશે. રિઝર્વ બેંક પણ વિદેશી વિનિમય બજારોમાં રૂપિયાની અસ્થિરતાને આક્રમક રીતે નાથવા દ્વારા ફુગાવાને કાબૂમાં લેવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. નજીકના ભવિષ્યમાં બાહ્ય પરિસ્થિતિ બદલાય તેવું લાગતું ન હોવાથી, રૂપિયાને સમાયોજિત ન થવા દેવાથી વિસંગતતા આવી શકે છે જેને ટાળવું વધુ સારું છે.

City News

Sports

RECENT NEWS