Last Update : 31-December-2012, Monday

 

ઈન્ટરનેશનલ મોનિટરી ફંડને પોતાને જ કામગીરી ચાલુ રાખવા માટે ૫૦૦ અબજ ડોલર જોઈએ છે
IMFની આર્થિક કટોકટીઃ શાહુકાર ઝોળી ફેલાવે છે!

દુનિયાભરના દેશોનું અર્થતંત્ર યોગ્ય દિશાએ દોડતું રહે, દરેક દેશોના આપસી નાણાંકિય વ્યવહારો યોગ્ય રીતે ચાલતાં રહે એવા હેતુથી જેની સ્થાપના થયેલી એ ઈન્ટરનેશનલ મોનિટરી ફંડ (આઈએમએફ) પોતે જ યુરોઝોન ક્રાઈસિસના કળણમાં બૂરી રીતે ખૂંપી રહ્યું છે

આજે છે એવું બેન્કનું સુઆયોજિત માળખું અસ્તિત્વમાં આવ્યું ન હતું એ જમાનામાં શાહુકારી પ્રથા ચલણી હતી. કોઈપણ વ્યક્તિને પોતાના વ્યવસાય કે અન્ય કોઈ કામ માટે નાણાની જરૃર પડે ત્યારે શાહુકાર પાસે પોતાની કોઈ સંપત્તિ ગિરો મૂકીને નાણા મેળવે અને બદલામાં નાણાની મૂળ રકમ ન ચૂકવાય ત્યાં સુધી વ્યાજ ભરતો રહે. એ જમાનામાં ખુદ રાજા-મહારાજાઓને ય સૈન્યના રખ-રખાવ માટે શાહુકારો પાસે ઝોળી ફેલાવવી પડતી હતી. દિલ્હીના બાદશાહ શાહજહાંએ તાજમહેલ અને લાલ કિલ્લા જેવી ઈમારતો પાછળ અઢળક ખર્ચ કરી નાંખ્યા પછી તિજોરી ખાલી કરી નાંખી પછી રાજ ચલાવવા માટે અમદાવાદના શાંતિદાસ ઝવેરી પાસેથી લોન લેવી પડી હોવાનું ઈતિહાસમાં પણ નોંધાયેલું છે.
બદલાતા સમય સાથે ખાનગી ધોરણે ચાલતી આ શાહુકારી વ્યવસ્થાનું પધ્ધતિસરનું ગઠન થયું અને તેમાં શિસ્ત અને નીતિનિયમનું તત્ત્વ ઉમેરાયું અને પછી એ વ્યવસ્થા બેન્ક તરીકે ઓળખાઈ. નાગરિકો, ઉદ્યોગો બેન્ક પાસેથી લોન મેળવે પરંતુ સમગ્ર દેશને પોતાના વિકાસકાર્યો માટે જો લોન જોઈએ તો? એ વિચાર હેઠળ ઈન્ટરનેશનલ મોનિટરી ફંડ (આઈએમએફ)ની રચના થઈ. આજે કઠણાઈ એવી છે કે સ્વયં આઈએમએફ જબ્બર આર્થિક કટોકટીનો સામનો કરે છે અને અસ્તિત્વ ટકાવવા માટે તેને પોતાને લોનની જરૃર છે.
ગામ આખાને ધિરાણ કરતાં શાહુકાર પોતે જ કરજ કરવા નીકળે તેનાં જેવો આ ઘાટ છે પણ એ વાસ્તવિકતા પણ છે. જગતની આર્થિક ગતિવિધિ સુખરૃપ ચાલતી રહે તેની દેખભાળ કરતું વૈશ્વિક આર્થિક સંગઠન આઈએમએફ પોતે જ આજકાલ ભંડોળની ભીંસ અનુભવી રહ્યું છે. યુરોઝોન ક્રાઈસિસમાં આઈએમએફની ભૂમિકા ભારે વગોવાયા પછી અને અમેરિકા સહિતના દેશો આર્થિક ભીંસમાં હોઈ નાણાકિય ભંડોળની ગંગોત્રી સૂકાતાં સ્વયં આઈએમએફનું ખિસ્સું કફોડી હાલતમાં છે. જગતના ૧૮૭ દેશોએ સામૂહિક પ્રયત્નોથી રચેલા આઈએમએફના અધ્યક્ષ ક્રિસ્ટિન લેગાર્ડે તાજેતરમાં આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાભંડોળની હાલત કફોડી હોવાનું સ્વીકારતાં જાહેર કર્યું હતું કે, બદલાયેલી વૈશ્વિક પરિસ્થિતિમાં આર્થિક અંકુશ જાળવી રાખવા માટે આઈએમએફને ૫૦૦ અબજ ડોલર જોઈશે. જગતની આર્થિક ગાડી પાટા પર ચાલતી રહે એ જોવાની જેની ફરજ છે એવું આઈએમએફ પોતે કેમ પોતાના અર્થતંત્રની ગાડી પાટા પરથી ઉતારી રહ્યું છે એ સમજતાં પહેલાં થોડુંક આઈએમએફ સંગઠનની રચના વિશે.
૧૯૩૦થી શરૃ થયેલી આર્થિક મંદી અને પછી બીજા વિશ્વયુદ્ધની અરાજકતામાંથી બહાર આવ્યા પછી ૧૯૪૪માં બેટન વૂડ્સ કોન્ફરન્સમાં અમેરિકા, બ્રિટન અને સ્વિડને જગતભરના દેશોને આર્થિક ટેકો કરતી તેમજ જે તે દેશના અર્થતંત્રની ગતિવિધિ પર નજર રાખતી સમાન સંસ્થાની રચનાની આવશ્યકતા પર ભાર મૂક્યો હતો. એ પ્રસ્તાવ પછી ઈન્ટરનેશનલ મોનિટરી ફંડની રચના થઈ હતી. આજે જગતના ૧૮૭ દેશો આઈએમએફનું સભ્યપદ ધરાવે છે. દરેક સભ્ય દેશે તેના અર્થતંત્રની જરૃરિયાત અને માથાદીઠ વિકાસદરના હિસાબે પ્રતિવર્ષ આઈએમએફની તિજોરીમાં ભંડોળ જમા કરાવવાનું રહે છે. બદલામાં આઈએમએફ સભ્ય દેશોને વિકાસકાર્યો માટે આર્થિક લોન આપે છે.
આઈએમએફનું અન્ય કાર્ય સભ્ય દેશોના અર્થતંત્ર ઉપર ચાંપતી નજર રાખવાનું તેમજ ખોટા પાટે અર્થતંત્રની ગાડી ચાલતી હોય તો સુધારા સુચવવાનું અને અન્ય સભ્ય દેશોને એ અંગે માહિતગાર કરવાનું પણ છે. યુરોઝોન ક્રાઈસિસના મૂળમાં રહેલા ગ્રીસના અર્થતંત્ર અંગે આઈએમએફ દ્વારા આંખમિંચામણા થયા હોવાની બૂમરાણ અમેરિકાએ ઊઠાવી હતી. એ વખતે ચીને પણ આ કાગારોળમાં જોડાઈને એવો સવાલ ઊઠાવ્યો હતો કે ઝિમ્બાબ્વે જેવા દેશમાં ફૂગાવો વધ્યો ત્યારે આઈએમએફે તરત વગાડેલું એલાર્મ ગ્રીસના મામલે સદંતર ચૂપ રહ્યું.
હવે આઈએમએફ એવો દાવો કરે છે કે, જો તેની તિજોરીમાં વધારાના ૫૦૦ અબજ ડોલર તાત્કાલિક ધોરણે ન ઉમેરાયો તો એ યુરોપના આર્થિક કટોકટી ધરાવતા દેશોને મદદ કરી શકે તેમ નથી. આ ઉપરાંત એશિયાના વિકાસશીલ દેશોના ચાલુ પ્રોજેક્ટ્સમાં પણ નિયત થયેલું આર્થિક યોગદાન આપવા અસમર્થ છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, હાલમાં આઈએમએફનું કુલ ભંડોળ ૫૯૦ અબજ ડોલરનું છે, જે પૈકી ૨૫૦ અબજ ડોલર જેટલી લોન યુરોપિય દેશોને આપવા અંગે આઈએમએફ અગાઉ જ સંમતિ આપી ચૂક્યું છે. એ સંજોગોમાં વધુ ૫૦૦ ડોલરની જરૃરિયાત વધી રહેલા આર્થિક સંકટનો નિર્દેશ આપે છે.
આમ જુઓ તો દરેક કફોડી પરિસ્થિતિના મૂળમાં યુરોઝોન ક્રાઈસિસનું ગુંચવાયેલું કોકડું જ જવાબદાર છે. ગત વર્ષે ડિસેમ્બરમાં યોજાયેલા યુરોપિયન યુનિયનની બેઠકમાં એવું નક્કી થયું હતું કે સાવ નાદારીને આરે ઊભેલા ગ્રીસ જેવા દેશોને આઈએમએફ ટેકો કરે અને એ માટે આર્થિક રીતે સદ્ધર સભ્યદેશો ૨૦૦ અબજ ડોલર જેટલું વધારાનું ભંડોળ પૂરું પાડે.
યુરોઝોનની કટોકટી નીવારવા ગ્રીસ જો પોતાનું દેવુ ચૂકવી શકે તો બાકીના દેશો પરસ્પર સાથેનો આર્થિક વ્યવહાર સંભાળી શકે તેમ હોઈ આ પગલું ત્યારે યુરોઝોન ક્રાઈસિસના નિવારણ માટે અક્સિર માનવામાં આવતું હતું. આ નિર્ણયના પગલે આઈએમએફે તાત્કાલિક અસરથી ગ્રીસ માટે ૮૦ અબજ ડોલર અને ૪૦ અબજ ડોલર એવા બે હપ્તામાં બેઈલ આઉટ પેકેજ આપી દીધું પરંતુ આઈએમએફની તિજોરીમાં નક્કી થયા મુજબના ૨૦૦ અબજ ડોલર હજુ પહોંચ્યા નથી. આલયો માલિયોના માથે ટોપી ન પહેરાવે અને માલિયો ત્રીજાને ઊંઠા ભણાવે એ ક્રમમાં સરવાળે સૌના માથા ઊઘાડા રહે એવો તાલ હવે સર્જાઈ રહ્યો છે.
ડિસેમ્બરના પ્રારંભિક અઠવાડિયે યોજાયેલ બેઠકમાં નક્કી થયા મુજબના ૨૦૦ અબજ ડોલર મળવામાં હવે આઈએમએફને ફાંફા પડી રહ્યા છે. કારણ કે, બ્રિટને પોતે આ પ્રકારે વધારાનું ભંડોળ આપી શકવા અંગે પાછળથી અસમર્થતા જાહેર કરી દીધી છે. બ્રિટનના પગલે હવે ફ્રાન્સે પણ પોતાના હિસ્સાના ૪૦ અબજ ડોલર પૈકી ફક્ત ૧૨ અબજ ડોલર જ આઈએમએફને આપી શકાય તેમ હોવાનું કહ્યું છે. ગત વર્ષે બ્રિટિશ સંસદે આઈએમએફને અપાતા ભંડોળની રકમ ૧૦.૭ અબજ પાઉન્ડથી વધારીને ૨૦ અબજ પાઉન્ડ કરવાની સંમતિ આપી હતી પરંતુ બ્રિટિશ વડાપ્રધાન ડેવિડ કેમેરૃન હવે એ રકમ જો યુરોપિયન યુનિયનની આર્થિક કટોકટી માટે વપરાવાની હોય તો બ્રિટન એ માટે તૈયાર ન હોવાનું ગાણું ગાય છે. વૈશ્વિક આર્થિક વિશ્લેષકોના મતે કેમેરૃનના આ અળવિતરાનો સીધો મતલબ એ થાય છે કે, યુનિયનના અન્ય સાથીદેશોની સહાયતા માટે બ્રિટન તૈયાર નથી. આ પૂર્વે પણ આઈએમએફના ભંડોળથી જર્મનીને વધુ ફાયદો થતો હોવાનો કચવાટ બ્રિટન વ્યક્ત કરી ચૂક્યું છે. બ્રિટન અને જર્મની વચ્ચેની કટૂતા અત્યારે આઈએમએફને નડે છે, જે બહુ ઝડપથી સમગ્ર વિશ્વને નડી શકે છે.
આઈએમએફ ધારો કે હાલ જે ભીતિ સર્જાઈ છે તે મુજબ, આર્થિક કટોકટીમાંથી બહાર ન આવી શકે તો ભારતને કેટલીક તકલીફ પડી શકે? આ સવાલનો જવાબ અઘરો પણ છે અને સહેલો પણ છે. અઘરો એટલા માટે હાલ ભારતમાં કુલ રૃ. ૪૨,૦૦૦ કરોડના વિકાસકાર્યો એવા છે, જેમાં ગુજરાતની જીવાદોરી સમાન નર્મદા યોજના પણ સામેલ છે, જેમાં આઈએમએફની આર્થિક સહાયની સક્રિય ભૂમિકા છે. સ્વાભાવિક રીતે જ આઈએમએફ જો હાથ ઊંચા કરી દે તો ભારતને તેનાંથી ફટકો પડી શકે. પરંતુ રાહતની વાત એ પણ છે કે, એ યોજનાઓમાં આઈએમએફની સામેલગીરી અને મદદગારી નક્કી થઈ તેની સરખામણીમાં ભારતનું અર્થતંત્ર આજે ખાસ્સું સધ્ધર છે. એ સંજોગોમાં કેટલાંક વિકાસ કાર્યો પર કામચલાઉ બ્રેક મારીને ભારત અગ્રતાક્રમ મુજબના વિકાસકાર્યો આગળ ધપાવી શકવા સક્ષમ છે.
આઈએમએફની કટોકટી વિશેની વિગતો બહાર આવ્યા પછી આયોજન પંચે તરત જ આ પ્રશ્ન માટે પોતે તૈયાર હોવાના સંકેતો આપી દીધા છે એ દર્શાવે છે કે, આફતના રસોડામાંથી ધૂમાડો ઊઠયો એ પહેલાં જ કટોકટી રંધાઈ રહી હોવાની ગંધ આયોજન પંચે મેળવી લીધી હતી. થેન્ક ગોડ, એટલાં પૂરતું આપણે સરકાર માટે રાહતનો શ્વાસ લઈ શકીએ તેમ છીએ.

Share |
 

Gujarat Samachar Plus

પીઠની સુંદરતા તરફ પીઠ ફેરવશો નહીં
ફૂડ એલર્જી સામે 'સ્માર્ટફોન'નું રક્ષાકવચ
ઠંડીમાં અમૃતસમ 'ઘી'
યંગસ્ટર્સની એક જ માંગ ન્યાય ન્યાય અને ફક્ત ન્યાય
ગુજરાતી થિએટરમાં યંગ આર્ટિસ્ટની એક્શન
 

Gujarat Samachar glamour

ફાઈટ બીટવીન ટોપ એક્ટ્રેસ....
સુપર સ્ટાર રાજેશ ખન્નાની છેલ્લી ફિલ્મને કોઇ ખરીદદાર મળતા નથી
આયુષમાન અને કુણાલ વચ્ચેનું યુદ્ધ વધુ વકરતું જાય છે
શાહિદ અને સુશિલ મારા આદર્શ છે- અમૃતા
સલમાન અને અભિષેક બન્યા બોલીવૂડના નવા ખાસ મિત્રો
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Gujarat Samachar POLL

 

કે.એસ. કોલેજ ઉજવાઇ રહેલાં ડેઝ

 

એચ.એલ. કોલેજ ઉજવાઇ રહેલાં ડેઝ

 
webad3 lagnavisha
 

Follow Us

Facebook Twitter

ARCHIVES
સમાચાર સંગ્રહ જોવા અહી ક્લિક કરો

aaj

આજનું પંચાગ

આજનું ભવિષ્ય
સુપ્રભાતમ્

આજનું ઔષધ

આજની જોક આજની રેસીપી
 

વૈવિધ્ય

• તંત્રી લેખ • પ્રસંગપટ
• દિલ્હીની વાત • આસપાસ
• ન્યુઝ વ્યુઝ •વાતવાતમાં
• નેટવર્ક • અવસાન નોંધ
• હવામાં ગોળીબાર • ઓનલાઇન
• ઇંટ અને ઇમારત • સિનેમેજિક
• મેરા ભારત મહાન • વિચાર વિહાર
plus
arc archive

પૂર્તિઓ

 
 
Gujarat Samachar © 2012 All Rights Reserved