Last Update : 31-December-2012, Monday

 

વારંવાર પ્રલય થવાની આગાહી શા માટે ફેલાય છે ?

વિચાર વિહાર - યાસીન દલાલ

 

- માણસ જેમ સભ્ય અને સંસ્કૃત બનતો ગયો તેમ દેખાવપ્રિય અને દંભી બનતો ગયો

 

ડીસેમ્બરની ૨૧, તારીખ આવીને ગઈ. પૃથ્વીનો નાશ થવાની આગાહી ફરી એકવાર ખોટી પડી, ભૂતકાળમાં આવી આગાહીઓ અનેક વખત થઈ છે અને ખોટી પડી છે, પણ કેટલાક અંધશ્રઘ્ધાળુ લોકો અવારનવાર આવી અફવા ફેલાવતાં જ રહે છે. આ અફવા વિદેશમાંથી ફેલાઈ હતી. પંચાગ પ્રમાણે આ તારીખ પૃથ્વીનો નાશ થશે એવી વાત ઉડી અને આખી દુનિયામાં ફેલાઈ ગઈ. અફવાનું કેન્દ્ર ઈટાલીમાં છે. ઈટાલીમાં એક ચોક્કસ જગ્યાએ આની અસર નહીં થાય એવી પણ લોકવાયકા હતી. હવે આવી અફવાઓ એક ધંધો બની ગઈ છે. ફલાણી તારીખે પૃથ્વીનો નાશ થશે એટલે ચાલો એ પહેલાં અઘૂરી ઈચ્છાઓ પૂરી કરી લઈએ એની ઉતાવળમાં કેટલીક કંપનીઓ અને કેટલીક સંસ્થાઓ લાખો અને કરોડો રૂપિયાઓ કમાઈ લે છે.
હવે કેટલાક વૈજ્ઞાનિકો એમ કહે છે કે બ્રહ્માંડમાં ફરતાં અસંખ્ય ગ્રહો અને તારાઓમાંથી કોઈ એક પૃથ્વી સાથે અથડાય તો પૃથ્વીનો નાશ જરૂર થઈ શકે પણ એને માટે પણ ત્રણસો વરસ રાહ જોવી પડશે. આ ખગોળશાસ્ત્રીઓની વાત છે.
મેક્સિકોમાં હજારો વર્ષ અગાઉ માયા નામની સંસ્કૃતિ અસ્તિત્વમાં આવી. આ સંસ્કૃતિ મુજબ ઈ.સ. પૂર્વે ૩૧૧૪ વરસ પહેલા એક કેલેન્ડર બન્યું જેમાં છેલ્લી તારીખ ૨૦૧૨ની ૨૧, ડીસેમ્બર હતી. આના ઉપરથી એવું અર્થઘટન થયું કે એ તારીખે સૃષ્ટિનો અંત આવવાનો છે. ત્રણ વરસ અગાઉ હોલિવુડમાં ૨૦૧૨ નામની ફિલ્મ બની હતી. એમાં પણ આ જ વાત કહેવાઈ હતી. આ ફિલ્મ સાયન્સ ફેન્ટસી હતી. એમાં વાર્તા હતી પણ એ કાલ્પનિક હતી. ફિલ્મ સુપરહીટ ગઈ અને કરોડો લોકોમાં ભય પેસી ગયો કે ૨૦૧૨ની ૨૧મી ડીસેમ્બરે પૃથ્વીનો અંત આવી જશે પણ અગાઉ કહ્યું તેમ આ આગાહી ખોટી પડી છે.
માર્શલ મેકલુહાને જે થોડી વિચારધારાઓ આપી એમાંની એક વિચારધારાનું શીર્ષક હતું, ‘મિડિયમ ઈઝ ધી મેસેજ’ મતલબ કે એક સમય એવો આવશે કે જ્યારે માઘ્યમ ઉપર જે કાંઈ સામગ્રી રજૂ થાય એને લોકો આંખો મીચીને સ્વીકારી લેશે. મતલબ કે લોકો માઘ્યમ પરથી રજૂ થતી બાબત અંગે કોઈ શંકા કરશે નહીં. આને લીધે લોકો ધીમે ધીમે પોતાનું અંગત વ્યક્તિત્વ ગુમાવી દેશે અને ધીમે ધીમે રોબોટ (યંત્રમાનવ) બની જશે. માઘ્યમોની ઉપયોગિતા જેટલી છે એટલાં જ એના ભયસ્થાનો પણ છે. આજે આપણા ટી.વી. ઉપર રજૂ થતી સિરિયલો જોઈને આ વાત સાચી પડતી લાગે છે. ધીમે ધીમે નાગરિક પોતાની સ્વતંત્ર વિચારશક્તિ ગુમાવતો જાય છે.
આપણને આર્થિક સ્વાવલંબનની ચંિતા છે, એનાથી સહેજ જેટલી પણ ચંિતા વૈચારિક સ્વાવલંબનની નથી. લોકો વૈચારિક સ્વાતંત્ર્ય જ ખોઈ બેઠાં છે. સ્વતંત્રપણે વિચારવાની વાત જ કોઈ કરતું નથી. માણસ પોતે જાતે કમાવા માંડે ત્યારે આપણે કહીએ છીએ કે એ પગભર થઈ ગયો. પણ જાતે વિચાર કરતો થાય ત્યારે એ સાચો પગભર થયો ગણાય. આર્થિક ગરીબી સહી શકે પણ વૈચારિક ગરીબી મિટાવવી બહુ મુશ્કેલ છે. આર્થિક ગરીબી તો તરત દેખાય છે. ઘરમાં પૈસો ન હોય, અનાજ ન હોય, ખાવાનું ન હોય ત્યારે માણસ ભૂખ્યા રહેવું પડે છે. ઘરમાં કોઈ આવે ત્યારે એને બેસાડવા માટે ખુરશી નથી. નીચે પાથરવા માટે સાદડી પણ નથી. મતલબ કે આર્થિક ગરીબી તરત ખુલ્લી પડી જાય છે, પણ વૈચારિક ગરીબી તો બહારથી દેખાતી પણ નથી. માણસ સૂટ-બૂટ પહેરીને ફૂલ-ફટાક થઈને ફરતો હોય પણ અંદરથી બઘું ખાલીખમ હોય. વૈચારિક ગરીબી છેતરામણી છે. બ્યૂટી પાર્લરમાંથી બહાર આવતી યુવતી તો એમ જ માને છે કે પોતે દુનિયા જીતી લીધી, ખૂબ સુંદર દેખાવ થઇ ગયો. હવે સમાજમાં આપણો વટ પડશે. પણ એ લોકો ભૂલી જાય છે કે દુનિયા ફેશનથી કે બાહ્ય ટાપ-ટીપથી જિતાતી નથી પણ વિચારથી જિતાય છે. નક્કર વિચારના પાયા વિના ચણાયેલી વ્યક્તિત્વની ઈમારત ગમે ત્યારે તૂટી જવાની દહેશત હોય છે.
માણસ જેમ સભ્ય અને સંસ્કૃત બનતો ગયો તેમ દેખાવપ્રિય અને દંભી બનતો ગયો. શરીર પણ એણે કપડાં ઢાંક્યા ત્યાં સુધી બરોબર હતું. પણ પછી શરીરનું મહત્વ એટલું વધારી દીઘું કે એ સમજાવટની કોઈ દુકાન જેવું બની ગયું. સાચું મૂલ્ય અંદર પડેલા હૃદય, એમાં ધબકતી લાગણીઓ અને મગજમાં પડેલા વિચારોનું છે, આ વાત ભુલાઈ ગઈ. કપડાં અને ટાપટીપનું મહત્વ જ રહી ગયું. કેટલીક સ્ત્રીઓ તો શરીરને ડિપાર્ટમેન્ટ સ્ટોર જેવું બનાવી દે છે. એમનું બઘું ઘ્યાન નવી ફેશન, નવી હેરસ્ટાઈટલ, નવી ડિઝાઈનો, નવા ઘરેણાંની શોધમાં જ રોકાયેલું રહે છે. બ્યૂટીપાર્લરમાંથી સમય બચે તો પુસ્તકાલયમાં જાય ને ?
શરીરની સાથે ચશ્માનું મહત્વ વઘ્યું, બૂટ-ચંપલનું વઘ્યું, વીંટી અને ઘડિયાળનું વઘ્યું, નવી નવી સુગંધ અને પરફ્‌યુમનું વઘ્યું, અંદરથી પૂર્વગ્રહો અને નફરતોને લીધે વ્યક્ત્વિ ગંધાતું હોય એની ચંિતા નહીં પણ બહાર તો બઘું જ મહેકતું રહેવું જોઈએ. આંખની સંભાળ રાખવાની જરૂર નહીં. ચશ્મા લેટેસ્ટ ડિઝાઈનના હોવા જોઈએ. પણ ભલે અકળાતા હોય, આંગળીનાં હાડકાં તૂટી ભલે જાય પણ અદ્યતન ફેશનમાં ઊંચી હીલની ચંપલ પહેરવા જ જોઈએ. માણસ ફેશનનો ગુલામ થઈ ગયો, સ્વેચ્છાએ.
આપણને આજે સૌથી વઘુ જરૂર હોય તો તે રેશનાલિઝમની વિચારધારાની છે. રેશનાલિઝમની વ્યાખ્યા મુજબ, ‘આ એક એવો માનસિક અભિગમ છે કે જેમાં બુદ્ધિની સર્વોપરીતાનો બિનશરતી સ્વીકાર કરવામાં આવે છે અને જેનો હેતુ ફિલસુફી તથા નીતિશાસ્ત્રની એક એવી પદ્ધતિ સ્થાપવાનો છે કે જે કોઈ અધિકારી વ્યક્તિની તમામ એકપક્ષી ધારણાઓથી મુક્ત હોય અને કસોટી દ્વારા જે ચકાસી શકાતી હોય.’ યુરોપના દેશોએ જે પ્રચંડ પ્રગતિ કરી એમાં ત્રણ પરિબળો જવાબદાર છે. એક છે રેશનલ અભિગમ, બીજું વિજ્ઞાન, ત્રીજું પરિબળ સખત પરિશ્રમ. જો આપણે આ ત્રણેય પરિબળોનો અમલ કર્યો હોત તો આપણે આજે યુરોપિયન દેશોની હરોળમાં ઊભા રહ્યા હોત. દુનિયાના નકશા ઉપર આપણે આર્થિક અને ભૌતિક પ્રગતિની બાબતમાં ૧૫૦માં ક્રમથી પણ પાછળ છીએ. એનું કારણ દેખીતું જ છે કે આપણે પુરુષાર્થને બદલે પ્રારબ્ધમાં માનીએ છીએ. યુરોપમાં જબરદસ્ત ‘વર્ક કલ્ચર’ છે. ત્યારે આપણે ત્યાં વર્ષમાં ૬ મહિના તો રજાઓ અને હડતાલોમાં જ જાય છે.
રેશનાલિઝમ એટલે અધાર્મિકતા નહીં. આ વિચારધારા ધર્મમાં ચોક્કસ માને છે, પણ એ ધર્મવિધિ ધર્મ નહીં પણ માનવધર્મ છે. એટલો જ મહિમા નાગરિકધર્મનો પણ છે. આપણા મોટાભાગનાં ધર્મસ્થાનોની આસપાસ ગંદકીના થર જામેલા હોય છે. ગટરોનાં પાણી રસ્તા ઉપર ગંદકી ફેલાવે છે. લોકો રસ્તા ઉપર સખત ઘોંઘાટવાળાં સરઘસો કાઢે છે. ગામડામાં તો સ્વચ્છતાના નામે મીડું જ જોવા મળે છે. જો નાગરિકધર્મ ખરા અર્થમાં અપનાવી લેવાય તો વાસ્તવમાં દેશભરમાં સ્વચ્છતાનો મહિમા થઈ જાય. આપણા મોટા શહેરો ઘોંઘાટ અને ગંદકીથી ઊભરાઈ રહ્યાં છે. આમાંથી મુક્તિ મેળવવાનો નાગરિકધર્મ એકમાત્ર ઉપાય છે. આપણે બાળકોને શાળામાં ધાર્મિક શિક્ષણ આપીએ છીએ એને બદલે આ નાગરિકધર્મનું શિક્ષણ આપવું જોઈએ.
આજના બધા વિધિધર્મો, સંગઠિતધર્મો જ્યારે ઉદ્‌ભવ્યા ત્યારે એમાના મોટાભાગના નિયમો અને આદેશો પાછળ શુભ ભાવના હતી. આ બધા જ ધર્મો પોતપોતાના સમય અને સ્થળના સંજોગોમાંથી જન્મેલા હતા. એ સંજોગો બદલાય એટલે કેટલાક નિયમો આપોઆપ જ ‘આઉટ ઓફ ડેઈટ’ થઈ જાય. બજારમાંથી મળતી બધી જ દવાઓ ઉપર ‘એક્સપાયરી ડેઈટ’ લખવાની જરૂર હતી. પણ આવી તારીખ છાપેલી ન હોય એટલે એ આપોઆપ શાશ્વત બની જતી નથી. આપણે આ મહાન ભૂલ કરી અને પરિણામે મહાન ગૂંચવાડાઓના ચક્રવ્યૂહમાં સરી પડ્યા. જે વૈજ્ઞાનિકોએ પહેલીવાર જાહેર કર્યું કે પૃથ્વી ગોળ છે અને સૂર્યની આસપાસ ફરે છે. એને એ સમયના ધર્મચક્ર પરિવર્તકોએ આકરી સજા કરી હતી. પોપ પોલે સદીઓ પછી એ વાતનો સ્વીકાર કર્યો કે વૈજ્ઞાનિકોએ એ સમયના ધર્મચાર્યોએ કરેલી સજા એ મોટી ભૂલ હતી ! પણ ક્યારેક ચા કરતાં કીટલી વઘુ ગરમ હોય છે. પોપ પોલના હજારો અનુયાયીઓને હજી આમાં ભૂલ નહીં દેખાતી હોય ! ગાંધી ખુલ્લા મનનો હોય, પણ ગાંધીવાદી તો જડ જ હોય. વૈચારિક જડતા જેવો અસાઘ્ય કોઈ રોગ નથી અને માનસિક ગુલામી જેવી બુરી કોઈ ગુલામી નથી. એસ્પ્રો ખાવાથી માથું ઊતરી જાય પણ મિથ્યા આદર્શોની આદ્યાશીશી ઉતારવા માટેની કોઈ ગોળી બજારમાં મળતી નથી.
ડગલે ને પગલે આપણી આસપાસ પુરુષાર્થ ભૂલીને બઘું પ્રારબ્ધ છોડી દેવાની મનોવૃત્તિ હવે મહાવ્યાધિનું સ્વરૂપ લઈ રહી છે. આપણા ગામડાનો ખેડૂત દુકાળ પડે કે વરસાદ ઓછો પડે ત્યારે માથે હાથ દઈને નિ-સાસો નાંખીને કહેશે, ‘આપણે કંઈક પાપ કર્યા છે, એની કુદરત સજા આપે છે.’ આમ બોલે ત્યારે એની નજર આકાશ તરફ હોય છે. આકાશ તરફ આપણી આંખ હોય ત્યારે આપણી બુદ્ધિ જાણે થીજી જાય છે. વિચારશક્તિ બુઠ્ઠી થઈ જાય છે. આકાશમાં ખોડાઈ ગયેલી આપણી આંખ આપણને કહે છે, બઘું ઉપરથી જ નક્કી થાય છે. આપણા હાથમાં કંઈ જ નથી. આપણે ગમે તેટલા પ્રયત્નો કરીએ પણ ઉપરવાળાની મંજૂરી વિના બઘું જ વ્યર્થ છે.
માણસ તો પૃથ્વી પર ૧૦-૨૦ લાખ વર્ષથી જીવતો હતો પણ એની સંસ્કૃતિ અને સભ્યતાની ઉંમર તો માંડ પાંચ હજાર વર્ષની છે ! અને આ પાંચ હજાર વર્ષમાં તો માણસે નીતિનિયમો, રીત-રિવાજો, ક્રિયાકાંડો, બંધારણો, સંહિતાઓ અન કાયદા કાનૂનોની એક આખી સૃષ્ટિ રચી કાઢી. એમાં ઉપરથી સમયનું બંધન લાદી દીઘું. પરિણામે કૃત્રિમ ઘટનાઓનું વર્ચસ્વ જામી ગયું. કોઈ મિત્રને મળવાનો અંદરથી ઉમળકો થઈ આવે અને ત્યાં પહોંચી જવું એ પ્રાકૃતિક ઘટના છે પણ એને ટેલિફોન કરીને એનો સમય મેળવી જાઉં ત્યાં સુધીમાં તો પેલો ઉમળકો શમી પણ ગયો હોય. પણ આખી દુનિયા જ કૃત્રિમ ઘટનાઓ પર ચાલતી હોય ત્યાં પ્રાકૃતિક કે સહજ ઊર્મિ અને આવેગોનું શું મહત્વ ? ફિલ્મોમાં તો આવી ઊર્મિઓનો અભિનય થાય છે પણ આ અર્થમાં જોઈએ તો ફિલ્મી જીવન અને વાસ્તવિક જીવન વચ્ચે ક્યાં મોટું અંતર છે ? રાષ્ટ્રપતિ એવોર્ડનો સમારંભ થાય એ પહેલાં એ એવોર્ડ લેનારે કઈ રીતે વર્તવું, કઈ દિશામાં મોઢું રાખવું, કેમ હસવું, કેટલું હસવું એ બધાનું રિહર્સલ કરાવવામાં આવે છે.

Share |

News From

International National Entertainment Business Sports
             
News from Gujarat Ahmedabad Vadodara Surat Bhavnagar Rajkot  

 

Kutch Kheda-Anand North Gujarat
           
પીડિતાને શ્રધ્ધાંજલિરૃપે દેશભરમાં નવા વર્ષની ઉજવણીના કાર્યક્રમો રદ
પીડિતાના મૃત્યુના વિરોધમાં જંતર મંતર ખાતે પ્રદર્શનો હિંસક બન્યા

દિલ્હીમાં વર્ષ ૨૦૧૨માં ૬૩૫ બળાત્કારના કેસ ઃ સજા માત્ર એકને જ

બળાત્કાર કરનારાઓની ખસી કરી નાખવા કોંગ્રેસનું સૂચન
ભારત-બાંગ્લાદેશ સરહદે ૪.૨ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ
સ્પેનને ફટકોઃનડાલ બાદ ફેરર ડેવિસ કપ ટેનિસમાંથી ખસી ગયો
બી.કુમારે કાર્કિરદીની પ્રથમ વન- ડેના પહેલા બોલે વિકેટ ઝડપી

રામાનુજની ફોર્મ્યુલાથી બ્લેક હોલની વર્તણૂક સમજી શકાય

વિદેશમાં ભારતીયોએ કેન્ડલ રેલી કાઢીઃ અખબારોમાં પણ અહેવાલો
પાકમાં શિયા પક્ષના શ્રદ્ધાળુઓની બસ પર આત્મઘાતી હુમલો ઃ ૨૦નાં મોત
સિંગાપોર દિલ્હીની યુવતીનું ઉદાહરણ ટાંકી ફાંસીની સજા જાળવવા પ્રયાસ કરશે
યુએનના વડાએ પીડિતાને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પી
ટોપ ઓર્ડરનો ફ્લોપ-શોઃપાકિસ્તાન સામેની પ્રથમ વન ડેમાં ભારત હાર્યુ

નબળું અમ્પાયરિંગ ભારતના પરાજય માટે જવાબદાર હોવાની ચાહકોમાં ચર્ચા

'આધુનિક ક્રિકેટના પિતામહ' ટોની ગ્રેગને ક્રિકેટ-વિશ્વની શ્રદ્ધાંજલી
 

 

 

Gujarat Samachar Plus

પીઠની સુંદરતા તરફ પીઠ ફેરવશો નહીં
ફૂડ એલર્જી સામે 'સ્માર્ટફોન'નું રક્ષાકવચ
ઠંડીમાં અમૃતસમ 'ઘી'
યંગસ્ટર્સની એક જ માંગ ન્યાય ન્યાય અને ફક્ત ન્યાય
ગુજરાતી થિએટરમાં યંગ આર્ટિસ્ટની એક્શન
 

Gujarat Samachar glamour

ફાઈટ બીટવીન ટોપ એક્ટ્રેસ....
સુપર સ્ટાર રાજેશ ખન્નાની છેલ્લી ફિલ્મને કોઇ ખરીદદાર મળતા નથી
આયુષમાન અને કુણાલ વચ્ચેનું યુદ્ધ વધુ વકરતું જાય છે
શાહિદ અને સુશિલ મારા આદર્શ છે- અમૃતા
સલમાન અને અભિષેક બન્યા બોલીવૂડના નવા ખાસ મિત્રો
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Gujarat Samachar POLL

 

કે.એસ. કોલેજ ઉજવાઇ રહેલાં ડેઝ

 

એચ.એલ. કોલેજ ઉજવાઇ રહેલાં ડેઝ

 
webad3 lagnavisha
 

Follow Us

Facebook Twitter

ARCHIVES
સમાચાર સંગ્રહ જોવા અહી ક્લિક કરો

aaj

આજનું પંચાગ

આજનું ભવિષ્ય
સુપ્રભાતમ્

આજનું ઔષધ

આજની જોક આજની રેસીપી
 

વૈવિધ્ય

• તંત્રી લેખ • પ્રસંગપટ
• દિલ્હીની વાત • આસપાસ
• ન્યુઝ વ્યુઝ •વાતવાતમાં
• નેટવર્ક • અવસાન નોંધ
• હવામાં ગોળીબાર • ઓનલાઇન
• ઇંટ અને ઇમારત • સિનેમેજિક
• મેરા ભારત મહાન • વિચાર વિહાર
plus
arc archive

પૂર્તિઓ

 
 
Gujarat Samachar © 2012 All Rights Reserved